Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Польшаның елтаңбасы
Polish coat of arms
Гризмала – Польшаның елтаңбасы. Ол Польша-Литва одағы дәуірінде бірнеше шляхта әулеттері қолданған.
Grzymała is a Polish coat of arms. It was used by several szlachta families in the times of the Polish–Lithuanian Commonwealth.
Тарих
Кейбір сарапшылар бұл гербті Польшаға Германиядан Зилбершвег немесе Зельбершвехт есімді рыцарь алып келгенін айтады. Дегенмен, бұл Польшаның ең көне гербтерінің бірі, ал кланының соғыс айғайы Grzymała (Гримала) болған. Бұл кланның бастапқы отаны Мазовиядағы Ломжа ауданы еді. Кейіннен герб қақпада толық қару-жарақ киген рыцарь бейнесімен толықтырылды, ол сол қолында қалқан, оң қолында көтерілген қылыш ұстаған. Бұл толықтыруды Пжецлав Гризмала 1078 жылы Владислав Герман князінен Ятвингтерге қарсы Плоцк қаласын батыл қорғағаны үшін алды. Кейін гербтен элементтер алынып тасталды: Польша князі Болеслав Встидливы (1127–1179) Гослице иесі Гризмала рыцарын, Казимир князімен опасыздық жасады деген күдікпен Плоцк палатасынан жер аударып, осы рыцарьдың гербіндегі қақпаны жапты. Тағы бір (оңтайлы) өзгеріс болды: Литвалықтар мен Ятвингтер Мазовияға шабуыл жасағанда, Зелены мен Слаши иесі Гризмала оларға батыл қарсы тұрып, жеңіске жетіп, оларды қуды. Осы ерлігі үшін гербтен рыцарь мен қақпа алынып тасталды, тек мұнаралары бар қабырға қалды, ал бұрын қамал болған жерде енді қамал жоқ.
Some authorities believe that this coat of arms was brought to Poland from Germany by a knight named Zylberschweg or Zelberszwecht. It is, however, one of the oldest Polish coats of arms, whose clan's war cry was Grzymała (for Thunder). The original homeland of this clan was the district of Łomża in Masovia. The coat of arms was later augmented to reflect a knight in full battle armor standing in the gate, whose left arm held a shield, whose right arm held a raised sword. This augmentation was received by Przecław Grzymała, for his courageous defense of the city Płock in 1078 against the Jatwings from Prince Władisław Hermann. Subsequently the coat of arms was also abated: Prince Boleslaw Wstydliwy of Poland (1127–1179), exiled the knight Grzymała, owner of Goślice in the Palatinate of Płock, on the suspicion of treacherous dealings with Prince Kazimierz of Kujaw, and as further evidence of the Prince's displeasure closed the gate in this knight's coat of arms. A second (though positive) abatement also occurred: When the Lithuanians along with the Jatwings attacked Masovia, a Grzymała, owner of Zielony and Slasy, courageously stood against them, inflicted a defeat upon them and hunted them down. For which feat of arms, the coat of arms was abated around the knight and the gate, leaving only a wall with towers, where there used to also be a rampart.