Кіріспе

2002 жылы Ирактағы оқиғалар.

Оқиғалар

2002 жылдың шілдесінде АҚШ-тың Иракқа басып кіруінен бұрын, АҚШ-тың Арнайы Іс-қимылдар бөлімінің (САД) командалары АҚШ күштерінің арасында бірінші болып келді. Олар орналасқаннан кейін, күрд пешмергасын ұйымдастыру үшін АҚШ Армиясының Арнайы күштерінің келуін күтті. "Викинг Хаммер" операциясы аясында бұл бірлескен команда (Солтүстік Ирак байланыс тобы – NILE) "Аль-Каиданың" одақтасы Ансар әл-Исламды Ирактың солтүстік-шығыс бөлігінде жеңді. Бұл шайқас Ансар әл-Ислам басып алған аумақты бақылау үшін жүргізілді және басып кіруден бұрын өтті. Оны САД-тың жарымәскери операциялар офицерлері мен Армияның 10-шы Арнайы күштер тобы жүзеге асырды. Бұл шайқас маңызды террористік ұйымды жеңіске жеткізіп, Саргаттағы химиялық қарулар құрылысын ашты. САД командалары жау тылында басшылық лауазымдарды анықтау үшін де миссиялар жүргізді. Бұл миссиялар Саддам Хусейн мен оның генералдарына қарсы алғашқы шабуылдарға әкелді. Саддамға қарсы соққы оны өлтіруге жетпесе де, оның күштеріне басшылық ету және бақылау қабілетін тоқтатуға жеткілікті болды. Оның генералдарына қарсы жасалған басқа шабуылдар сәтті аяқталып, АҚШ бастаған басқыншы күштерге қарсы әрекет ету және маневр жасау мүмкіндігін төмендетті. САД офицерлері соғыс басталғаннан кейін ирак армиясының кілтті офицерлерін бөлімдерін тапсыруға көндіруде де сәттілікке жетті. Түркия АҚШ Армиясының Солтүстік Иракқа кіруіне рұқсат бермеді. Сондықтан, САД және Армияның Арнайы күштерінің бірлескен командалары мен күрд пешмергасы Саддамға қарсы Солтүстік күштердің жалғыз күші болды. Олар оңтүстіктен келген АҚШ бастаған коалиция күштеріне қарсы тұру үшін солтүстік армияны жылжытудың орнына Саддамның армиясын тоқтап тұруға мәжбүр етті. Күрдтердің, САД-тың және 10-шы Арнайы күштер тобының күш-жігері, күрдтермен бірлесіп, басып кіру кезінде және одан кейін көптеген АҚШ және коалициялық күштердің өмірін сақтап қалды. Майк Такер мен Чарльз Фаддис "Операция Калифорния: Ирак ішіндегі құпия соғыс" кітабында баяндағандай, осы ЦРУ офицерлерінің төртеуіне олардың батыл әрекеттері үшін "Құрмет белгісі" ордені табысталды. 2003 жылдың 5 ақпанында Колин Пауэлл БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде Ирактың жаппай қырып-жою қаруларын жасау бағдарламасы туралы ұсынғанда, АҚШ-қа қарсы ұшыруға дайын БПЛА туралы қосымша дәлелдер келтірді. Осы кезде АҚШ әскери және барлау қауымдастығында Ирактың БПЛА-лары туралы жасалған қорытындылардың дұрыстығына қатысты қызу пікірталас болды. АҚШ Әскери-әуе күштерінің БПЛА-лармен ең жақсы таныс агенттігі Ирактың шабуылдық БПЛА мүмкіндіктері бар екенін жоққа шығарды, олардың азазды саны барлау және түсіру үшін жасалған деді. Шындығында, Ирактың БПЛА паркі ешқашан қолданылмады және 7 метр қанат кеңдігі бар бірнеше ескірген дрондардан тұрды, олар камера мен бейнежазба құрылғысынан артық сыйымдылыққа ие емес және шабуылдық қабілеті болмады. Осы дауға қарамастан, Сенат 2002 жылдың 11 қазанында Буш әкімшілігіне АҚШ заңнамасы бойынша АҚШ-тың басып кіруіне құқықтық негіз беретін бірлескен резолюцияны мақұлдады. 2 қазан күні АҚШ Конгресі президентке Иракта қажет деп тапқан жағдайда АҚШ Қарулы күштерін пайдалануға рұқсат беретін бірлескен резолюцияны қабылдады. 16 қазан күні АҚШ президенті Джордж Буш Ирак соғысы туралы резолюцияға қол қойды.

Қараша

8 қараша БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1441 қаулысы – Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі Иракқа қатысты қаулыны бірауыздан бекітті, Саддам Хусейнді қаруын төмендетуге немесе "қиын салдарларға" ұшырауына мәжбүр етті. 18 қарашада Ханс Бликс басқаратын БҰҰ қару-жарақ тексерушілері Иракқа келді.

Желтоқсан

7 желтоқсан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 1441 қаулысына сәйкес, Ирак БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне 12 000 беттен тұратын қару-жарақ туралы мәлімдеме ұсынады. Толық болуға тиіс болғанымен, бұл мәлімдеме Қауіпсіздік Кеңесі мен қару инспекторлары тарапынан толық емес деп танылды.