Бірінші дүниежүзілік соғыстағы 102-ші бригада: «Тайнсайд шотландтары» тарихы

Кіріспе

102-бригада – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания армиясының жаяу әскер құрамасы болды. Ол «Китченер армиясының» бір бөлігі ретінде құрылып, 34-дивизияға бекітілді. Алғашқы құралым резервтік бригадаға айналғаннан кейін, нөмірі «Тайнсайд шотландтықтары» бригадасына берілді, ол Тайнсайдта жұмыс істейтін (көбінесе) шотланд тегі немесе туған жері бар Нортумберленд фюзилерлерінің төрт «Дос» батальонынан құралды. Бригада 1915 жылдың соңында Францияға қонды және соғыс аяқталғанға дейін Батыс майданында қызмет етті. Бригада Сомма шайқасының алғашқы күнінде қорқынышты шығынға ұшырады. 1917 жылы Аррас шайқасына қатысуға қайта құрылды, бірақ 1918 жылғы неміс көктемгі шабуылында дерлік толығымен жойылды. Соғыстың соңғы шайқастарына және соғыстан кейінгі Рейн аймағының оккупациясына қатысу үшін жаңа бөлімшелермен қайта құрылды.

102-ші (Тайнсайд Шотландия) бригадасы

Тем уақытта, K5 бөлімдері 1914 жылдың соңында құрыла бастады. Бұл бөлімдер көбінесе полк деполарынан емес, жергілікті демалалымдар арқылы құрылды және «Палс батальондары» деп аталды. Алғашқы алты K5 дивизиясы (37–42) және олардың құрамындағы бригадалар 1915 жылдың 27 сәуірінде таратылған K4 құралымдарының нөмірлерін алды. Осылайша, 41-ші дивизияның 123-ші бригадасы 34-ші дивизияның жаңа 102-ші бригадасы болды. Бұл бригада негізінен Тайнсайдтағы шахталар мен өнеркәсіпте жұмыс істейтін шотландтардан құрылды, бірақ көптеген жергілікті «Геордилер» де қосылды. Бригаданы құру туралы әскери министрлікке (WO) жасалған өтініш бастапқыда қабылданбады, бірақ 1915 жылдың 10 қазанында лорд Холдейн Ньюкасл-апон-Тайнға сапар жасағаннан кейін рұқсат берілді. Төрт батальоннан тұратын толық Тайнсайд шотланд бригадасын 1915 жылдың 16 қарашасында Ньюкасл-апон-Тайн қаласының мэрі Джонстон Уоллес және шотландтар комитеті құрды. Шахта жұмысшылары мен топтардың әскерге жазылу үшін қалаға 10 шақырымнан артық қашықтықты жүріп өтуі жиі кездеседі. Бөлім 10 желтоқсанда 123-ші бригада деп аталды, ал батальондар жергілікті полк – Нортумберленд фузилерлеріне (NF) бекітілді:
20-шы (қызметтік) батальон, Нортумберленд фузилерлері (1-ші Тайнсайд шотландтық), подполковник Ч. Х. Иннес Хопкинс басқарады (бұрынғы Шотландиялық атқыштар полкінен)
21-ші (қызметтік) батальон, Нортумберленд фузилерлері (2-ші Тайнсайд шотландтық), полковник В. М. Стокли басқарады (бұрынғы Үнді кавалериясынан)
22-ші (қызметтік) батальон, Нортумберленд фузилерлері (3-ші Тайнсайд шотландтық), подполковник А. П. А. Элфинстон басқарады (бұрынғы Үнді армиясынан)
23-ші (қызметтік) батальон, Нортумберленд фузилерлері (4-ші Тайнсайд шотландтық), капитан С. Дж. Кэмпбелл басқарады (5-ші Шотландиялық Корольдік атқыштар полкінен (ерекше резервтен))

(29-шы (резервтік) батальон (Тайнсайд шотландтық) 1915 жылдың шілдесінде бригаданың деполық роталарынан қосымша күштерді даярлау үшін құрылды және 1916 жылдың маусымында 33-ші (резервтік) батальон (Тайнсайд шотландтық) құрамына кеңейтілді. Оқу-жаттығулар басқа Киченер құрамаларындағыдай жабдықтардың жетіспеуімен қиындыққа тап болды, бірақ 34-ші дивизия 1915 жылдың маусымында құрыла бастады. Дивизияның көп бөлігі Солтүстік Йоркширде жаттықты, бірақ 102-ші бригада тамыздың соңына дейін Аленвикте қалды, содан кейін дивизия соңғы шайқасқа дайындық үшін Солсбери жазығындағы оқу алаңына жиналды. Көптеген егде жастағы офицерлер жас жігіттермен алмастырылса да, Бур соғысының қатысушысы подполковник Артур Элфинстон (Монктон Комб мектебінің бұрынғы оқушысы) 3-ші Тайнсайд шотландтық бөлімін басқаруын жалғастырды. 13 желтоқсанда дивизияға Мысырға қызметке жұмылдыру туралы бұйрық берілді, бірақ бұл бұйрықтар 26 желтоқсанда күшін жойды, және дивизия Батыс майданында соғысып жатқан Британдық экспедициялық корпусына (BEF) қосылу үшін Францияға аттанды. Кемеге мінуге дайындық 1916 жылдың 7 қаңтарында басталды және 15 қаңтарда дивизия Сент-Омер қаласының жанындағы Ла-Кросс маңында шоғырлануын аяқтады.

Аррас

1917 жылғы 26 қаңтарда дивизия Арментьерден Метерендегі резервке жедел жіберілді, егер немістер Боэзингенің солтүстігіндегі мұздаған батпақтар арқылы шабуыл жасаса. Бұл орын алмады, бірақ дивизия алдағы шабуылға дайындық үшін үш апталық оқудан өтті, содан кейін Аррас секторына ауысып, дайындықтарды жалғастырды. Scarpe шайқасының бірінші кезеңі 9 сәуірде сағат 05.30-да Аррас шабуылын бастарды. 34-ші дивизия неміс бекіністерінің үш қатарына – Қара, Көк және Қоңыр желілеріне шабуыл жасауға тиіс болды, Қара желісі бастапқы позицияның алдында, ал Қоңыр желісі шамалы қашықтықта орналасқан. 102-ші бригаданың шабуылы сәтті аяқталды: қорғаушылар артиллериялық отқа (оның ішінде басынан өтетін пулемет отына) түсті, көптеген қалғандары капитуляциялауға асықты. 21-ші және 22-ші Норфолк полктері (NF) Көк желіні жоспар бойынша басып алды, ал 20-шы және 23-ші Норфолк полктері оң және сол жақтан шабуылды жалғастырды. Алайда, 103-ші бригаданың сәтсіздігі салдарынан 24-ші Норфолк полкінің фланкі «ашық қалды», батальон тікенді сымды кесіп өтуде кешігіп, артиллериялық қолдаудан айырылды. Олар неміс қолдау желісі үшін қаһармандық күрес жүргізіп, оны шабуылдармен басып алып, осы процесте 165 сарбаз жоғалтты. 20-шы және 23-ші Норфолк полктерінің екеуі де соңғы мақсатқа (Жасыл желіге) толық жетпеді, ор қазып бекінді. Жалаңаш жоталардағы жағдай қиын болды, түнде суықтан бірнеше сарбаз қаза тапты. Келесі күні 103-ші бригада әлі де қиындыққа тап болды, бірақ 102-ші бригада Жасыл желіні қиындықсыз басып алды. Бригада келесі күндері қарлы бораны кезінде позициясын нығайтқанда, қарқынды артиллериялық оққа түсті. Ауа райының нашарлауына байланысты көптеген сарбаздар ауруханаға жатқызылды. 102-ші бригада 14/15 сәуір түні казармаға қайтты. Бригадир-генерал Тернан 102-ші бригаданың басшылығынан бас тарды, ал 22 сәуірде оның орнына Сифорт Хайлендер полкінен келген жас бригада генерал Н. Х. Т. Томсон тағайындалды.

Гренландия төбесі мен Харгикорт

34-ші дивизия май айының қалған бөлігін Фенвиллер маңында 102-ші бригадамен бірге демалып, жаттығулармен айналысты. Көмекші күштер жетіспеді, сондықтан 34-ші дивизияның батальондары уақытша төрт ротадан үшке дейін азайтылды. 34-ші дивизия 30 мамызда 102-ші бригада дивизия резервінде болғанда желіге қайта оралды. 102-ші бригада 4/5 маусымда 101-ші бригаданы алмастырып, Гренланд тауының беткейіндегі кейбір траншеяларды басып алуға шабуыл жасады. Шабуыл көлемі шағын болғанымен, 164 далалық зеңбірек, көптеген ауыр зеңбіректер, дивизияның барлық үш MG ротасы және барлық үш TMB қолдауымен жүзеге асырылды. Шабуылды 20-шы, 21-ші және 22-ші жаяу әскер роталары бірге, ал 23-ші рота қолдау көрсетті. Әр шабуылдаушы батальон үш ротадан тұрды, әрқайсысы төрт толқынға бөлінді. Бірінші екі толқын бірінші мақсатты ("Карли" және "Чарли" траншеялары) басып алып, тазалаумен айналысты, ал үшінші және төртінші толқындар екінші мақсатты ("Код" және "Катберт" траншеялары) басып алуға өтті. 101-ші бригададан 10-шы Линкольншир полкі көмекші күштерді қамтамасыз етті, ал 103-ші бригада екінші мақсатты ағымдағы фронт сызығымен байланыстыратын жаңа траншея қазды. Шабуыл сағат 20.00-де басталды, және төрт минут бойы "Карли" және "Чарли" траншеяларына артиллериялық оқтар төгілді. Оқтар тоқтағанда шабуылдаушылар бірден траншеяларға енді. Кейбір жерлерде қатал жақын арадағы шайқастар болды, бірақ бірінші мақсат 20-шы ротаның кішкентай бөлігін қоспағанда тазартылды. Үшінші және төртінші толқындар тез арада шайқастан шығып, екінші мақсатқа, артиллериялық оқтардың артынан жүріп, жарты түнге дейін орналасты. Сағат 22.00-де 18-ші рота (дивизиялық пионерлік батальон) бұрынғы "Ешкімнің жері" арқылы байланыс траншеясын қазып жатты, ал Линкольншілер жабдықтама әкелді, ал 208-ші далалық инженерлік рота жаңа фронт сызығында бекініс орындарын құруға көмектесті. Жау түн бойы ауыр артиллериялық оқтармен шабуылдады және бірнеше рет бомба тастады, бірақ олар мылтық гранаталары мен мылтық атысымен кері қайтарылды. 20-шы рота келесі күні сағат 14.00-де "Карли" траншеясындағы соңғы неміс бекінісін минометтердің қолдауымен басып алды, бірақ батальон сол күні кешке жаудың қарсы шабуылын тоқтату үшін артиллериялық оқтарды шақыруға мәжбүр болды. 55 сағаттық шайқастан кейін 102-ші бригада 8 маусымда алмастырылды. 34-ші дивизия маусымның қалған бөлігін жаңа келгендерді қайта жарақтандыруға және оқытуға жұмсады, бірақ бұл барлық шығындарды толықтыруға жеткіліксіз болды. Содан кейін 8 және 10 шілде аралығында дивизия Пероннеге көшірілді, ал 102-ші бригада Харгикорт секторына көшірілді. Бұл аймақ жыл басында немістер Гинденбург желісіне шегінгенге дейін қиратылған, және қираған ғимараттардың орнына жаңаларын салу үшін көп еңбек қажет болды. Фронт сызығы үздіксіз траншеялардан емес, бағаналар тізбегінен тұрды, ал "Ешкімнің жері" әдеттен тыс кең болды. Бастапқыда TMB-лар "Ешкімнің жерінен" өте алмады, бірақ олар орнына неміс 7,7 см зеңбіректерін пайдаланды. 26 тамызда 101-ші бригада 102-ші бригададан 20-шы және 23-ші роталардың, сондай-ақ 102-ші TMB-ның екі минометінің көмегімен шағын шабуыл жасады. Бұл осы жазғы Ипр шабуылынан алаңдату үшін жоспарланған шағын операция болды. Мақсаттары "Малакофф фермасы" және Харгикорттың алдындағы Кельн қыртысындағы траншеялар жүйесі болды, бұл Гинденбург желісінің алдында орналасқан. Бұл позицияларды басып алу немістердің британдық позицияларға бақылауын азайтуға мүмкіндік береді. Шабуыл дұшпан траншеяларын бейнелеу үшін шөпті кесіп алған сызықтардың артында мұқият дайындалды. 101-ші бригада барлық батальондарын желіге қойды, 20-шы рота теміржолдың артында резервте болды, ал 23-ші рота сыртқы флангпен байланысу үшін "Рифл Пит траншеясын" қазуға рота жіберді. 101-ші бригаданың төрт батальонының әрқайсысына 102-ші бригададан рота берілді. Артиллериялық оқтар 26 тамызда сағат 04.30-да төгіліп, төрт минуттан кейін тоқтады, содан кейін жаудың алдыңғы шегіне қарай иіліп, жаяу әскер ілесіп кетті. 101-ші бригада "Малакофф фермасынан" өтіп, 23-ші ротаның бомбалаушылары олармен байланысуға еш қиындық таппады. Алайда, келесі түнде 103-ші бригада Кельн қырқасының биіктігін басып алуды аяқтамады. Осы позициядан атылған оқтар Харгикорт аңғарын қауіпті етті, сондықтан 102-ші бригада 9-11 қыркүйекте оны басып алуды аяқтау үшін тағы бір шағын шабуыл жасады. Бұл шабуылға дайындық үшін бригада желіден алынып, 7 қыркүйекте қайта оралды. 8 қыркүйекте дайындыққа жаудың артиллериялық оқтары кедергі келтірді, бірақ 23.45-те 21-ші және 23-ші роталар "Ешкімнің жерінде" неміс траншеяларынан шамалы жердегі таспалардан секіріп шығып, қалыптасты. Әр батальонның алдыңғы шебінде екі ротасы болды, әрқайсысы төрт толқынға бөлінді, біріншісі бірінші траншеядан ("Ферма" траншеясы) өтіп, екінші жағында қоршау құруы, екіншісі тазалаумен айналысуы, ал үшінші және төртіншісі бекініп қалуы керек болды. Қалған екі рота тікенді сымды әкеліп, оны бүкіл фронтқа керіп тартуы керек болды, тіпті траншеяда шайқас жалғасып жатса да. Зеңбіректер сағат 00.15-те ашылып, шабуылдаушы толқындар иіліп келе жатқан артиллериялық оқтарды ілесіп кетті. 21-ші ротаның оң жақ бөлімі тұманға қатысып, бағытын жоғалтты, бірақ шабуылдың қалған бөлігі жақсы өтті, жау қашқан. Бригадир-генерал Томсон 21-ші ротаға жаңа позициямен байланысу үшін алға қарай бомбалауға бұйрық берді, ол 22-ші рота, 20-шы инженерлік рота және 18-ші ротаның пионерлерімен бекітілді. Неміс жауап шабуылы ауыр болды, бірақ позиция сақталды. 21-ші рота сол күні кешке өз позициясын кеңейтуге тырысты, бірақ немістер сол уақытта қарсы шабуыл жасады, және екі тараптан да бомбалау орын алғанда шатасқан шайқас болды. 102-ші бригада 11 қыркүйекте траншеялардың соңғы бөліктерін басып алып, содан кейін қауіпсіз позицияны 101-ші бригадаға беріп, дивизия резервіне қайта оралды. Бригаданың жалпы шығындары 290 офицер және 374 қатардағы сарбазды құрады, олардың көп бөлігі шабуылдан кейін оқтардың салдарынан болды. 34-ші дивизия ай соңына дейін осы секторда қалды, бірақ тек аңшылық және шабуылдар болды.

34th Division spent the rest of May resting and training, with 102nd Bde round Fienvillers. Reinforcements were scarce: consequently battalions of 34th Division were temporarily reduced from four to three companies. 34th Division went back into the line on 30 May, with 102nd Bde in divisional reserve. 102nd Brigade relieved 101st on 4/5 June and carried out an attack to capture some trenches on the slope of Greenland Hill. Although small scale, this attack was supported by 164 field guns, numerous heavy guns, all three of the division's MG companies and all three TMBs. The assault was made with 20th NF, 21st NF and 22nd NF in line, with 23rd NF in support. Each assaulting battalion had all three companies in line, each in four waves. The first two waves were to capture and mop up the first objective ('Curly' and 'Charlie' trenches), the third and fourth to pass through and take the second objective ('Cod' and 'Cuthbert' trenches). 10th Lincolnshire Regiment from 101st Bde would provide carrying parties, and 103rd Bde would dig a new trench to link up the second objective with the existing front line. Zero was at 20.00, and the barrage crashed down on Curly and Charlie trenches for four minutes and when it lifted the stormers were immediately into the trenches. There was stubborn close quarters fighting in a few places, but the first objective was cleared with the exception of a small part of 20th NF's area. The third and fourth waves quickly disengaged from the fighting and went on to the second objective close behind the barrage, and established themselves by midnight. At 22.00 the 18th NF (the divisional pioneer battalion) was already digging a communication trench across the old No man's land while the Lincolns carried up supplies and 208th Field Co, RE, helped to form strongpoints in the new front line. The enemy kept up a heavy barrage all night and made several bombing attacks but these were driven off by rifle grenades and rifle fire. The last German outpost in Curly trench was captured by 20th NF at 14.00 next day, supported by trench mortars, but the battalion still had to call down artillery fire to break up an enemy counter attack that evening. After 55 hours' combat, 102nd Bde was relieved on 8 June. 34th Division spent the rest of June refitting and training the replacements it received, but these were not enough to replace all the losses. Then between 8 and 10 July the division moved to Péronne, with 102nd Bde moving into the Hargicourt sector. The area had been devastated by the Germans before they retreated to the Hindenburg Line earlier in the year, and much labour was required to repair roads and erect huts to replace the destroyed buildings. The front line consisted of a chain of posts rather than continuous trenches, and No man's land was unusually wide. At first the TMBs could not reach across No man's land, but they used some captured German 7.7 cm guns instead. Earl on 26 August, 101st Bde carried out a small attack assisted by 20th and 23rd NF from 102nd Bde and two mortars of 102nd TMB. It was a minor operation planned in great detail, one of a number of such attacks being carried out as diversions from that summer's main Ypres Offensive. The objectives were 'Malakoff Farm' and the adjoining trench system on Cologne Ridge in front of Hargicourt, about in front of the Hindenburg Line proper. The capture of these positions would reduce German observation over British positions. The attack was carefully rehearsed behind the lines where turf had been cut to represent the enemy trenches. 101st Brigade put all its battalions into the line, with 20th NF in reserve behind a railway embankment, while 23rd NF would send a company bombing up 'Rifle Pit Trench' to link up with the outer flank. Each of 101st Bde's four battalions was also loaned a company from 102nd Bde as a carrying party. The barrage came down at 04.30 on 26 August and lifted after four minutes then began to creep towards the enemy front line, followed by the infantry. 101st Brigade pushed through Malakoff Farm and the bombers of 23rd NF had no difficulty linking up with them. However, the following night 103rd Bde failed to complete the capture of the high ground of Cologne Ridge in front Fire directed from this position made the Hargicourt valley dangerous, so 102nd Bde carried out another small formal attack to complete its capture on 9–11 September. It had been taken out of the line to rehearse for this attack, returning on 7 September. Preparations on 8 September were hampered by enemy artillery fire but promptly at 23.45 21st and 23rd NF were formed up on their jumping off tapes in No man's land, about from the German trenches. Each battalion had two companies in the front line, each in four waves, the first to cross the first trench ('Farm' trench) and form a screen the other side, the second to mop up, and the third and fourth to consolidate. The other two companies were to carry up barbed wire and string it across the whole front, even if fighting was still going on in the trench. The guns opened up at 00.15 and the assaulting waves followed the creeping barrage. The right company of 21st NF lost direction in the mist, but the rest of the attack went well, the enemy fleeing. Brigadier Gen Thomson then ordered 21st NF to bomb their way forward to join up with the new position, which was consolidated by 22nd NF, 20th Fd Co and the pioneers of 18th NF. German retaliatory fire was heavy, but the position was held. 21st NF attempted to expand their position that afternoon, but the Germans counter attacked at the same time, and a confused fight ensued under bombardment by both sides. 102nd Brigade completed the capture of the last lengths of trench on 11 September, then handed a secure position over to 101st Bde and went back into divisional reserve. The brigades total casualties were 290 officers and 374 ORs, mostly caused by shellfire after the assault. 34th Division remained in this sector until the end of the month but there were only patrol actions and raids.

Ипр

Көптеген күшейтулер қыркүйектің соңында келді, олардың көпшілігі минималды жаттығудан өтті, ал кейбіреулері мылтықпен атып көрмегендіктері айтылды. 34-ші дивизия енді Япрен тұсымына, шабуыл жалғасып жатқан жерге ауыстырылды. 9 қазан күні келгеннен кейін дивизия жолдарды жөндеуге жұмылдырылды, осылайша алға жылжу жалғасты. 12 қазанда 103-ші бригада Бромбек аңғарының бір бөлігін басып алды, ал 16/17 қазан түнінде 102-ші бригадамен ауыстырылды. Әскерлер енді қираған шаруашылықтарда және су басқан снарядтардың теңізінің арасында, қатпардан жасалған жолдармен байланыстырылған тұтқынға алынған бекіністерде орналасқан. 19 қазанда 101-ші бригада 102-ші бригаданың алдыңғы қатардағы батальондарын алмастырып, жоспарланған негізгі шабуылдың сол жақ фланкін қорғау үшін Поэлькапельдің солтүстігіне алдын ала шабуыл жасады ("22 қазан 1917 жылғы әрекет"). 20-шы полктің ротасы 101-ші бригаданың оң жағында бекініп, жауды отқа ұстады. Оның оң жағында 102-ші бригада 103-ші бригададан алынған 24/27-ші полктермен шабуыл жасады. 24/27-ші полктің екі ротасы бекініп тұрды, ал қалған екеуі 18-ші (Шығыс) дивизиясының оң жаққа шабуылымен байланыс орнату үшін бұрылды. 101-ші бригададан айырмашылығы, 102-ші бригаданың кішігірім операциясы сәтті аяқталды, 24/27-ші полк барлық мақсаттарын, соның ішінде 18-ші (Шығыс) дивизиясы назардан тыс қалдырған шаруашылықты басып алды. Дивизия 24 қазанда қайтарылды.

Неміс көктемгі шабуыл

34-дивизия 1918 жылдың наурыз айында Аррас секторына қайта оралды. Немістер көктемгі шабуылды жақын арада бастауға дайын тұрды, ал олардың Аррас аймағындағы жоспарлары жақсы белгілі болды. 21 наурызда сағат 04.15-те шабуыл басталды, негізінен дивизияның оң жағындағы 102-ші бригада және оған іргелес 59-шы (2-ші Солтүстік Мидленд) дивизияға қарсы бағытталды. Оқ-дәрілер майдан шебіндегі батальондарға телефон байланысын үзіп, тұман жаудың шабуылын жасырды. Сағат 10.00 шамасында жау 59-шы (2-ші NM) дивизиясының сол бригадасын бұзып өтіп, бұл маневрді жаттықтырған 22-ші NF ротасын кері шегінуге мәжбүр етті. Олар артиллерияға сигнал ракеталарымен хабар берді. 25-ші NF ротасы қорғаныс шебін құруға көмектесу үшін бригада резервінен жіберілді, бірақ жаудың шабуылы тым жылдам болды. Түске дейін 25-ші NF бөлімдерінің барлығы оңтүстікке қарай қорғаныс шебін құруға тырысты; шамамен 14.00 А және В роталары мен басқа батальондардан қалғандар теміржолдың бойымен орналасты. Алайда, бригаданың қалған бөлігі әлі де алдыңғы қатарда болды, ал солтүстікке қарай жылжыған немістер батальон штабтарының артындағы теміржол тіреуіне ("Бунхилл Роу") еніп алды. Штабпен байланысты қалпына келтіруге тырысқан сигнал тобы қысқа уақытқа тұтқындалды, бірақ ескерту үшін қашып үлкерді. Батальон штабы құжаттарын өртеп, 34-ші MG Bn-нің С ротасымен жан-жақты қорғанысқа дайындалды. 17.00-де подполковник Аклом 22-ші NF штабымен бірге қашып құтылуға тырысқанда қаза тапты. Жағдай үмітсіз болғандықтан, және айналасында жараланғандар мен газға уланғандар болғандықтан, қалған екі батальон командирі сағат 17.30-да немістердің қолдау шебін бірнеше сағатқа бұзуына кедергі келтіріп, капитуляциялады. Алдыңғы траншеядағы роталар бірте-бірте артқа шегінді, әр байланыс траншеясын қорғаныс шебі ретінде пайдаланды (34-дивизия жоспарлағандай). Соңында, бастапқы майдан шебіне жасалған фронталды шабуыл осы позицияларды бұрып, 22-ші және 23-ші NF бөлімдерінің қалдықтарын "Квинс Лэйн" маңындағы қолдау шебінде траншея блогын құруға мәжбүр етті. Олар мылтық пен Льюис пулеметтерімен біраз уақыт шабуылды тоқтатты, содан кейін 15.30 шамасында 25-ші NF роталары жиналған "Factory Avenue" бойындағы 101-ші бригада құраған қорғаныс шебімен қосылды. Сол түні 102-ші бригаданың аман қалғандары, 18-ші BF (Пионерлер) ротасы және J арнайы ротасы, RE, майор Х. С. Неавестің басшылығымен 500 саяқты құрамдас батальонды құрып, қалған екі бригада арасындағы шепті ұстады. Бригадир генерал Томсон Сен-Лежердің артындағы Сенсе аңғарында 102-ші бригада штабын орналастырды. Келесі күні таң да тұманды болды, немістердің шабуылын жасырып, біраз уақыттан кейін 101-ші және 102-ші бригадалар арасына енуге сәттілікке жетті, нәтижесінде 25-ші NF бірнеше салдарын жоғалтып, тұтқынға алынды. 101-ші бригада ауыр артиллериялық атысқа ұшырап, кері шегінуге мәжбүр болды, бұл 102-ші бригада батальонының тіпті 18-ші NF және 207-ші және 209-шы далалық компанияларының күшейте түсуіне қарамастан, толтыруға тым кішкентай болған үлкен саңылауды ашты. Жау флангінің артында ізденуді жалғастырды, бірақ 13.30-да 103-ші бригададан 1-ші Шығыс Ланкашир полкінің үш ротасы келді. Олар бірлесіп Хенин төбесінің артындағы "Үшінші жүйе" траншеяларында өздерінің майданын ұстады, бірақ жау Сен-Лежерге қарай жылжыған сайын олардың сол жақ қанаты артқа итерілді. 22-ші және 23-ші NF роталарының басқа да тобы 101-ші бригадаға осы шығыңқы жердің екінші жағынан көмектесті. Күннің соңында 34-дивизияны ауыстыру үшін 31-ші дивизия келді, ол артқы аймаққа шегінді.

34th Division returned to the Arras sector in March 1918. The Germans were soon to launch their Spring offensive, and their plans in the Arras area were quite well known. The offensive began at 04.15 on 21 March with a massive bombardment, mainly on 102nd Bde on the division's right and the adjacent 59th (2nd North Midland) Division. The shelling cut telephone lines to the front line battalions and mist shrouded the enemy advance. About 10.00 the enemy broke through 59th (2nd NM) Division's left brigade, forcing back the adjacent company of 22nd NF, which had practised this manoeuvre and sent up signal rockets to inform the artillery that this had been done. A company of 25th NF was sent down from brigade reserve to help form a defensive flank, but the enemy advance was too fast. By noon the whole of 25th NF was trying to form a line facing south; about 14.00 A and B Companies and stragglers from other battalions were lining the railway embankment. However, the rest of the brigade was still in the front line, and Germans moving north were behind the battalion' HQs in a railway cutting in the support line ('Bunhill Row'). A signal party trying to restore communications to the HQs was briefly captured, but got away to warn them. The battalion HQs burned their papers and prepared for all round defence with C Company of 34th MG Bn. At 17.00 Lt Col Acklom was killed trying to break out with the HQ party of 22nd NF. The position being hopeless, and surrounded by wounded and gassed men, the other two battalion. commanders surrendered at 17.30, having prevented the Germans from rolling up the support line for hours. The companies in the front trench had fallen back slowly, using each communication trench in turn as a defence line (as 34th Division had planned). Finally a frontal attack on the original front line turned these positions, driving them back until the remnants of 22nd and 23rd NF formed a trench block in the support line at 'Queen's Lane'. This held up the advance for some time with rifle and Lewis gun fire, then about 15.30 they were pushed back until they joined up with the defensive flank formed by 101st Bde along 'Factory Avenue', where the companies of 25th NF had gathered. That night the survivors of 102nd Bde, together with a company of the 18th BF (Pioneers) and J Special Company, RE, were formed into a 500 strong composite battalion under the command of Maj H. S. Neaves, holding the line between the other two brigades. Brigadier Gen Thomson established 102nd Bde HQ in the Sensée valley behind St Léger. The following morning also dawned with mist, covering the German advance, which after a whoile succeeded in penetrating between 101st and 102nd Bdes, the 25th NF losing a few men surrounded and captured. 101st Brigade was forced back by heavy artillery fire, opening a wide gap that the 102nd Bde battalion was too small to fill, even with reinforcement from the pioneers of 18th NF and 207th and 209th Field Companies, RE. The enemy kept probing behind its flank, but at 13.30 three companies of 1st East Lancashire Regiment arrived from 103rd Bde. Together they held their own front in the 'Third System' trenches behind Henin Hill, but their left flank was forced further and further back as the enemy pushed through towards St Léger. Another group of men from 22nd and 23rd NF assisted 101st Bde on the other side of this salient. Late in the day 31st Division arrived to relieve 34th Division, which withdrew to the rear areas.

Лиз шайқасы

34-дивизия солтүстікке қарай, Арментьер қаласының алдында, Хоплин секторында, Бірінші армияның құрамында тыныш аймаққа көшірілді. Шаршаған батальондар тәжірибесіз жаңа келгендерді қабылдап, ұмытылған қорғаныс жағдайларын жақсартуға кірісті. Айынысы, осы сектор неміс көктемгі шабуылының келесі кезеңі (Лис шайқасы) үшін таңдалды. 7-8 сәуірде Арментьерге қыша газымен ауыр оқ жаудырылды, газ қорғаныс шебінің артқы жағына тарады. 34-дивизияда 900-нен астам газдан зардап шеккендер болды, олардың көп бөлігі 102-ші бригада, 18-ші NF пионерлері және 207-ші Fd Co, RE саперлері еді. 8 сәуірде бригадаға 15-ші Корольдік шотланд полкінен екі рота қосылды, 101-ші бригада резервте қалды. 9 сәуірде сағат 04.00-де бомбалау басталды, бірақ шабуыл бастапқыда 34-дивизияның майданына әсер етпеді, оңтүстікке қарайғы көршілеріне бағытталды, онда олар 40-шы дивизияны бұзып өтті. Дивизия тағы да оңтүстікке қарай қорғаныс шебін құруға мәжбүр болды, ал 102-ші бригада Арментьерді қорғауды жалғастырды, бригада штабы теміржолдың жанындағы ескі жұта фабрикасында орналасқан еді. Сол түні Хоплинге ауыр оқ жаудырылды, бірақ 102-ші бригада шабуылға ұшырамады. Дегенмен, келесі күні түстен кейін оңтүстікке қарай бұзылғаннан кейін қауіпті жағдайға түскен қаланы эвакуациялауға мәжбүр болды. Бұйрық сағат 11.45-те келіп, 102-ші бригада қиындықсыз қашып, 18.30-ға дейін Лис өзенін кесіп өтті. Олардың артындағы көпірлер қиратылғаннан кейін 102-ші бригада әскерлері өзеннің солтүстік жағалауында орналасты, 34-ші MG батальонының B ротасымен байланысып, солтүстікке қарай Екінші армиямен қосылды. Алайда, 34-дивизия әлі де Ниппе маңындағы тар шепте, Бірінші және Екінші армиялардың әскерлерімен тығырықталған, ал сол түні ешқандай азық-түлік келмеді. 34-ші MG батальонының бірнеше роталарымен қолдау көрсетілген 102-ші бригаданың позициясы 11 сәуірде сағат 05.30-да шабуылға ұшырады. Немістер шептің қанаттарына шабуыл жасауға тырыспады, сондықтан бұл шабуылдың мақсаты 34-дивизияны оның осал жағдайында ұстап тұру болды. Бір топ Пон-де-Ниппедегі үйлерге еніп кірді, және олар сыртқа қарай кеңейе бастағанда 102-ші бригада Ниппе Свич желісіне шегінді, артқы күзеттің көп бөлігі, 22-ші NF-тің C ротасы және бірнеше MG командалары қаза тапты немесе тұтқынға алынды. Сағат 16.30-да 34-дивизияға Байль жолымен Стенверкке қарай шегіну туралы бұйрық келді. Бригадирлер 19.30-да бастауға келісті, ал 12 сәуірде сағат 01.00-де 29-дивизияның 102-ші және 88-ші бригадалары Стенверк станциясынан Понт-д'Ашельге дейін W пішіндес майданды ұстады, ал RE компаниялары олқылықтарды толтырды. 34-дивизия штабында қазір оның бағынысында алты бригада болды, және жақсы артиллериялық қолдаумен олар 12-13 сәуірде ауыр шабуылдарға қарамастан, негізінен өздерінің позицияларын ұстап тұруға қол жеткізді. 23-ші NF Де Сеуле-Ньюв-Эглис жолындағы жауды тоқтатып, 25-ші BF резервтен шығып, солтүстікке қарай сызық құруға көмектесті, бірақ 22-ші NF-тің барлық батальон штабы жаудың бір ғана снарядынан зардап шекті. 13 сәуірдің соңында 34-дивизия оларға осы позицияларда жалғастыруды бұйырды, бірақ жергілікті бригадирлер келіспеді, төрт толық неміс дивизиясының қысымы тым көп екенін дәлелдеді және одан әрі тұру қажетсіз құрбандықтарға әкеледі: 102-ші және 88-ші бригадалар шамамен қоршалған. Олар әскерге шығуға дайындық жүргізуге рұқсат алды және кедергісіз қашып кетті. Осы уақытқа дейін 102-ші бригаданың саны соншалықты азайды, ол желіден алынып, лейтенант-полковник Х. С. Неевс басшылығындағы құрама батальон ретінде қайта ұйымдастырылды. 102-ші құрама батальоны 14-15 сәуірдегі қатал шайқастар кезінде қолдау көрсетті. Байль құлап, 34-дивизияның әлсіз бригадалары 16 сәуірде тағы да майда ордаларда, ешқандай сымсыз майда ордаларда болса да, қаладан шыққан неміс шабуылы жаппай артиллерия мен кіші қарудың отына ұшырады. Одан кейін 34-дивизияның майданында ұрыс басылып, 21 сәуірде француз әскерлері оны жеңілдетті.

34th Division was moved north to a quieter area to recuperate, occupying a line in the Houplines sector, in front of Armentières under First Army. The exhausted battalions had to absorb inexperienced reinforcements and improve the neglected defences. Unfortunately, this was the sector chosen for the next phase of the German spring offensive (the Battle of the Lys). It began with heavy mustard gas shelling of Armentières on 7/8 April, the gas drifting across the rear areas of the defences; 34th Division had over 900 gas casualties, mainly among 102nd Bde, the pioneers of 18th NF and sappers of 207th Fd Co, RE. On 8 April the brigade was reinforced by two companies from 15th Royal Scots with 101st Bde in reserve. The bombardment began at 04.00 on 9 April, but the attack did not at first affected 34th Division's front, being concentrated against its neighbours to the south, where it broke through 40th Division. Once again, the division was forced to form a defensive flank to the south, while 102nd Bde remained defending Armentières, with Brigade HQ in an old jute factory by the railway line. That night Houplines was heavily bombarded, but 102nd Bde was not attacked. However, the following afternoon it had to evacuate the town, which was now in a dangerous salient following the breakthrough to the south. The orders arrived at 11.45 and 102nd Bde got away without difficulty, crossing the River Lys by 18.30. After the bridges had been destroyed behind them, the troops of 102nd Bde took up position along the north bank of the river with B Company 34th MG Bn, linking up with Second Army to the north. However, 34th Division was still in a narrow salient around Nieppe, packed with troops from First and Second Armies, and no rations arrived that night. 102nd Brigade's position, supported by several companies of 34th MG Bn, formed the apex of the salient and came under attack at 05.30 on 11 April. The Germans made no attempt to attack the flanks of the salient, so this attack was probably only intended to pin 34th Division in its vulnerable position. A party penetrated into the houses at Pont de Nieppe, and when they began expanding outwards 102nd Bde fell back to the Nieppe Switch line, almost all of the rearguard, C Company, 22nd NF, and several MG teams being killed or captured. At 16.30 orders arrived for 34th Division to fall back up the Bailleul road towards Steenwerck. The brigadiers agreed to begin at 19.30, and by 01.00 on 12 April 102nd Bde and 88th Bde of 29th Division were holding a W shaped front from Steenwerck station to Pont d'Achelles, with RE companies filling the gaps. 34th Division HQ now had six brigades under its command, and with good artillery support they mainly managed to maintain their positions throughout 12–13 April despite heavy onslaughts. 23rd NF held up the enemy on the De Seule–Neuve Eglise road, and 25th BF came up from reserve to help form a line facing north, but the whole battalion HQ staff of 22nd NF became casualties when it was hit by a single enemy shell. Late on 13 April 34th Division ordered them to continue in these positions, but the brigadiers on the spot disagreed, arguing that the pressure of four full German divisions was proving too much and a further stand would result in unnecessary casualties: 102nd and 88th Bdes were almost surrounded. They received permission to continue their preparations for withdrawal, and got away without interference. By now 102nd Bde was so reduced in numbers that it was taken out of the line and reorganised as a composite battalion under Lt Col H. S. Neaves with a strength of 462 all ranks, 34th MG Bn with 10 guns, and 90 men from the Motor Machine Gun Company. 102nd Composite Bn remained in support during the bitter fighting of 14–15 April. Although Bailleul fell, and 34th Division's weak brigades were once again in the front line on 16 April, in shallow trenches without any wire, the German attack out of the town was crushed by massed artillery and small arms fire. The fighting then died down on 34th Division's front, and on 21 April it was finally relieved by French troops.

Сойсон

Бұл қайта ұйымдастыру аяқталғаннан кейін 34-дивизия француз майданының бір бөлігін күшейту үшін жіберілді. 15 шілдеде немістер көктемгі шабуылдың соңғы күшін бастағанда (Марнаның екінші шайқасы), дивизия басқа бағытқа бұрылып, 18 шілде күні кешке қарай Сенлистің маңына шоғырландырылды. Содан кейін жаяу әскер жүк көлігімен жеткізіліп, 23 шілде күні сағат 03:00-де француз дивизиясын алдыңғы қатардан ауыстырды. 34-дивизия дереу француздардың қарсы шабуылына (Соиссон және Урк шайқасы) 23 шілдеде қосылды. Екі француз корпусы шабуылға шықты, ал 34-дивизияның міндеті екеуін байланыстыру болды. Сағат 07.15-те дивизияға 07.40-та шабуылға көшу бұйрығы берілді. Оң жақтағы 102-бригада бұйрықты қабылдап, уақытында шабуылға көшті, бірақ байланыс мәселелеріне байланысты оң жақтағы 101-бригада кешігіп (08.00) жолға шықты және тоқтатылды, ал сол жақтағы француз бригадасы мүлдем алға жылжи алмады. 102-бригада өзінің шабуылымен биік тұрған жүгерінің арасынан жалғыз өтті, оң жақта 1/7 Чеширлер, сол жақта 1/1 Херефордтар (әрқайсысы 34-ші ЖМБ-ден 8 «Викерс» пулеметімен) және үш бағыттан автомат атысынан тоқтатылғанға дейін жылжыды. Олар 28 шілдеде жеңілгенге дейін сол жерде қалды. Дивизия 28/29 шілде түнде Беунье қырқасына шабуыл жасау үшін Бои де ла Бейлетке көшті. Бұл шабуыл үшін 1/4 Чешир корпустық резервте, ал 102-бригаданың қалған бөлігі дивизиялық резервте болды. Алайда шабуыл тоқтап қалды, және дивизиялық резерв (102-бригада, ЖМБ ротасы және 2/4 Сомерсет жеңіл жаяу әскері (СЖЖӘ)) шабуылды жаңарту үшін алға шақырылды. Бұл француздарға қарсы сол жақтағы неміс қарсы шабуылымен бірге болды, және барлық одақтас желі кері шегінді; 34-дивизияның барлық үш бригадасы осы позицияны ұстап тұруға дайын болды. Дивизия 1 тамызда шабуылды қайта бастады; 102-бригада штабы 1/7 Чеширлер, 2/4 СЖЖӘ, 34-ші ЖМБ (екі ротадан кем) және үш инженерлік ротадан тұратын дивизиялық резервке басшылық етті. 102-бригаданың басқа батальондары дивизияның екі жағында да арнайы міндеттерді орындады. 1/1 Херефордтар 101-бригаданың оңтүстігіндегі биік жерді басып алуға тырысты, бірақ алға жылжи алмады. 1/4 Чеширлер 103-бригаданың солтүстік флангын нығайтты; бұл әрекет сәтті аяқталды және батальон 11.00-ге дейін француз әскерлеріне тапсыруға үлкерді. Жау сол түні қашып кетті, ал француз әскерлері оларды қуып жету үшін 2 тамызда 34-дивизия арқылы өтті. Шабуылдан кейін дивизия британ майданына қайта оралды.

As soon as this reorganisation was complete 34th Division was sent to reinforce the French sector of the front. When the Germans launched the last effort of their Spring Offensive on 15 July (the Second Battle of the Marne), the division was diverted and by the evening of 18 July was concentrated round Senlis. The infantry were then moved up by lorry and by 03.00 on 23 July had completed the relief of a French division in the front line. The 34th Division immediately joined in the French counter attack (the Battle of the Soissonnais and the Ourcq) on 23 July. Two French corps attacked, and 34th Division's role was to link the two. At 07.15 the division was ordered to attack at 07.40. 102nd Brigade on the right received the order and attacked on time, but due to communication problems, 101st Bde on the right was late setting off (08.00) and was stopped in its tracks, while the French brigade on the left did not advance at all. 102nd Brigade advanced alone through high standing corn behind its creeping barrage, with 1/7th Cheshires on the right and 1/1st Herefords left (each with 8 Vickers guns from 34th MG Bn), and made about before being stopped by machine gun fire from three directions. It was ordered to consolidate the line it had gained, and remained there until relieved on 28 July. The division immediately moved during the night of 28/29 July to the Bois de la Baillette to attack Beugneux Ridge. For this attack 1/4th Cheshires was in corps reserve, the rest of 102nd Bde in divisional reserve. However, the attack got held up, and the divisional reserve (102nd Bde with an MG company and 2.4th Somerset Light Infantry (SLI)) was called forward to renew the attack. This coincided with a heavy German counter attack against the French to the left, and the whole Allied line fell back; all three brigades of 34th Division were in line to hold this position. The division renewed its attack on 1 August; 102nd Bde HQ commanded the divisional reserve consisting of 1/7th Cheshires, 2/4th SLI, 34th MG Bn (less two companies) and the three RE companies. The other battalions of 102nd Bde had special tasks on either flank of the division. 1/1st Herefords were intended to capture some high ground to the south of 101st Bde, but could make no progress. 1/4th Cheshires reinforced the north flank of 103rd Bde; this move was successful and the battalion was able to hand over to French troops by 11.00. The enemy slipped away that night, and French troops passed through 34th Division on 2 August to pursue them. After the battle, the division entrained to return to the British front.

Жүз күндік шабуыл

Содан кейін дивизия жүз күндік шабуылдың соңғы ісіне қатысу үшін британдық қолбасшылыққа қайта оралды. 7-16 тамыз аралығында қайта жабдықтау және оқу-жаттығулар жүргізілді. Содан кейін 21 тамызда Ипр секторында орналасты, 102-ші бригада резервте болды. 8 тамызда одақтастардың шабуылдары оңтүстікке қарай басталды, ал жау Ипрдің оңтүстігінде жер бере бастады. Кемел төбесін шабуылдап, қайта басып алу үшін 102-ші бригаданы 41-ші дивизияға қосу жоспарланған, бірақ 34-ші дивизияның барлау тобы ресми шабуылсыз нысанды басып алды. 2 қыркүйекте 102-ші бригада 101-ші және 103-ші бригадалардан ауысты, ал 1/7-ші Чеширлер күні бойына желіге көтеріле алды. Келесі күні таңертең батальон артиллериялық дабылды қамтыған шабуылдан кейін алға жылжыды, ал күнінің соңында 1/7-ші Чешир және 1/1-ші Херефордтар Мессинс қырқасының етегіндегі «Пекхэм фермасына» және «Ульстер жолына» жетті. Содан кейін дивизия екі апта демалды. 34-ші дивизия 28 қыркүйекте Бесінші Ипр шайқасының бірінші күні шабуыл жасады. 101-ші және 103-ші бригадалардың таңертеңгі шабуылы түтін жабынымен қорғалған күшті барлау тобын алға жылжытудан тұрды. Шабуыл сол түні жалғасты, ал келесі күні сағат 08.30-да 1/7-ші Чеширлер Ипр-Комин каналын кесіп өтіп, жетті. Көршілес дивизиялардың сәтті маневрлері 34-ші дивизияның желіден ығыстырылуына әкелді. Бірнеше күннен кейін дивизия 14 қазанда Кортрай шайқасына дейін желінің бөлігін ұстап тұрды. 102-ші бригада 34-ші дивизияның шабуылының оң жағын құрады, сол жағында 1/4-ші Чешир, оң жағында 1/7-ші Чешир, ал арт жағында 1/1-ші Херефордтар болды. Бастапқы сызық артиллериялық дабылға сәйкес келу үшін мұқият түзетілді, бірақ барлық әскерлер сағат 04.25-ке дейін өз орындарында болды. Жау сағат 04.15-тен бастап артиллериясын белсенді пайдаланды, әсіресе газ тастады, ал 1/4-ші Чешир батальонының штабы екі рет зардап шекті, көптеген жарақаттарға әкелді. Дабыл сағат 05.32-де төмен түсті, содан кейін шабуыл басталған үш минуттан кейін алға жылжи бастады. Таңертеңгі тұман, жау газы және Гелуве ауылын жасыру үшін түтін жабыны атылғандықтан көріну қашықтығы 5 метрден аспады, ал шабуылдаушы жаяу әскерлер компаспен басқарылды, олардың көпшілігі алдыңғы адамның белбеуін ұстады. Жаудың алдын ала орналасқан бекеттері дабылға кірмейтіндей алыс болғандықтан (минометшілер олармен күресуге тырысты), бірақ содан кейін алға жылжу, алдымыздағы Қара сызыққа тікелей болды және тұтқындар алынды. Қара сызықта тоқтап тұрғаннан кейін шабуыл сағат 06.18-де қайта басталды, 1/4-ші Чеширдің А және В роталары Кукуға жылдам алға жылжыды, содан кейін Менен депосына және Мененнің шетіне қарай барлау жасады. Батальон көптеген тұтқындарды, далалық зеңбірек пен бірнеше пулеметтерді алды. 1/7-ші Чеширлер де Мененнің шетіне жетті. 102-ші бригада бұл сызықты (Көк сызықты) қорғаныс дабылының артында бекітті, ал қалған пиллбокстар мен аванпосттар тазартылды. Пулемет атысы түнде патрульдердің Мененге кіруіне кедергі келтірді, ал жау ондағы өнімдерін жойды, бірақ 15 қазанның таңында 1/4-ші Чеширлер қала арқылы өтті. Мененді 102-ші бригада тез басып алды, ол Лис өзенінің бойында «Монгрель» және «Марафон» көпірлерінің орнында бекеттер орнатты. 1/1-ші Херефордтар Марафон көпірінің қираған жерлерін кесіп өтіп, 15/16 маусымда өзеннен тыс жерде барлау жасады. Келесі күні түнде бригада міндеттен босатылды. Бұдан былай 34-ші дивизия бригадалық топтар ретінде жұмыс істеді, әрбір жаяу әскер бригадасына далалық артиллерия бригадасы, инженерлік әскерлер ротасы және 34-ші пулемет батальонының ротасы қосылды. 25 қазанда 102-ші бригада Оотгемдегі шайқасқа жетекшілік етті. Негізгі шабуылдан бұрын 1/7-ші Чеширлер сағат 03.00-де Боссуит-Кортрай каналының өткелдерін қамтамасыз ету үшін қосалқы шабуыл жасады. Оған 34-ші дивизиялық артиллерияның және 34-ші пулемет батальонының барлық үш далалық бригадасының дабылы қолдау көрсетті. Алға жіберілген үш рота пулемет атысынан улам каналдан өте алмады, бірақ А және С Боссуитты тазартты; 4-құлыптағы B ротасы қарсы шабуылға ұшырады, қатты жоғалды, бірақ негізгі шабуыл оған жеткенде сағат 15.00-де өте алды. Дивизияның негізгі шабуылы сағат 09.05-те 1/4-ші Чеширлер жасады, оған 1/1-ші Херефордтар қолдау көрсетті. Дабыл 34-ші және 41-ші дивизиялық артиллериямен қамтамасыз етілді, көпір құрылысын жабу үшін түтін дабылы және жолды және таңдалған нысаналарды атып тастайтын ауыр батареялар болды. Қарсылық аз болды, канал туннелі сағат 09.30-да, ал Моен ауылы сағат 15.00-де тазартылды. 1/4-ші Чеширлер кейін алға жылжыды, 1/1-ші Херефордтар ашық жағын қорғады, ал қараңғы түскенде ол Шелда өзеніне жақын Аутривке мақсатына жетті, бельгиялық азаматтарды азат етті. Бұл соңғы сәтті әрекетте бригаданың жоғалғандары 87 (4-құлыпта тұтқынға алынған 25-і қоса) ғана болды және ол осыған тең тұтқындарды алды. Бригада 27 қазанда міндеттен босатылды және 31 қазандағы Тигемдегі шайқасқа қатыспады. 3 қарашада 34-ші дивизия Кортрай аймағына қайтып келді, онда ол 11 қараша 1918 жылы Германиямен келісімге келгенге дейін корпустың резервінде қайта жабдықталып, оқу-жаттығулар жүргізді.

The division then returned to British command to participate in the final advance of the Hundred Days Offensive. From 7 to 16 August it was refitting and training. It then went into the line in the Ypres sector on 21 August, with 102nd Bde in reserve. The Allied offensive had begun further south on 8 August, and the enemy had begun to give ground south of Ypres. It was planned that 102nd Bde would be attached to 41st Division to attack and recapture Kemmel Hill, but patrols from 34th Division were able to seize the feature without a formal attack. 102nd Brigade took over from 101st and 103rd Bdes on 2/3 September and 1/7th Cheshires were able to advance the line during the day. Next morning the battalion advanced behind a creeping barrage and by the end of the day 1/7th Cheshires and 1/1st Herefords had reached 'Peckham Farm' and 'Ulster Road' on the slopes of Messines Ridge. The division was then relieved and rested for two weeks. 34th Division attacked on the first day of the Fifth Battle of Ypres on 28 September. The morning attack by 101st and 103rd Bdes consisted of pushing forward strong patrols protected by smoke barrages. The advance continued that night, and by 08.30 next day 1/7th Cheshires were able to pass through and reach the Ypres–Comines Canal. Successful turning movements by neighbouring divisions meant that 34th Division was now squeezed out of the line. A few days later the division took over holding a section of the line until the Battle of Courtrai on 14 October. 102nd Brigade formed the right of 34th Division's attack, with 1/4th Cheshires on the left, 1/7th Cheshires on the right, and 1/1st Herefords in the rear. The jumping off line had to be carefully adjusted to conform to the barrage line, but all troops were in position by 04.25. The enemy was active with his artillery from 04.15, particularly gas shelling, and 1/4th Cheshires' battalion HQ was hit twice, with many casualties. The barrage came down at 05.32, then began creeping forwards when the attack began three minutes later. With morning fog, enemy gas, and a smoke barrage fired to mask the village of Geluwe, the visibility was no more than 5 m, and attacking infantry were led by compass, many of them holding the belt of the man at front. Casualties were caused by enemy outposts too far forward to be included in the barrage (the trench mortars had tried to deal with them), but thereafter progress to the first objective, the Black Line ahead, was straightforward, and prisoners were taken. After a pause at the Black Line, the attack was resumed at 06.18, with A and B Companies of 1/4th Cheshires making a rapid advance to Coucou and then probing ahead to the Menin Depot and the outskirts of Menin itself. The battalion took numerous prisoners, a field gun, and serval machine guns. 1/7th Cheshires also reached the outskirts of Menin. 102nd Brigade consolidated this line (the Blue Line) behind a protective barrage while the remaining pillboxes and outposts were mopped up. Machine gun fire prevented patrols from entering Menin during the night while the enemy destroyed their stores there, but early on 15 October 1/4th Cheshires pushed through the town. Menin was quickly occupied by 102nd Bde, which established posts along the River Lys at the sites of 'Mongrel' and 'Marathon' bridges. 1/1st Herefords crossed over the ruins of Marathon Bridge and patrolled beyond the river on 15/16 June. The following night the brigade was relieved. From now on, 34th Division operated as brigade groups, each infantry brigade accompanied by a field artillery brigade, an RE company and a company of 34th MG Bn. On 25 October 102nd took the lead for the Action at Ooteghem. Before the main attack, 1/7th Cheshires made a subsidiary attack at 03.00 to secure the crossings of the Bossuit–Courtrai Canal. It was supported by a barrage by all three field brigades of 34th Divisional Artillery and 34th MG Bn. The three companies sent forwards could not cross the canal because of machine gun fire, but A and C cleared Bossuit; B Company at Lock 4 was counter attacked, losing heavily, but was able to cross at 15.00 when the main attack came abreast of it. The division's main attack was made at 09.05 by 1/4th Cheshires supported by 1/1st Herefords. The barrage was provided by 34th and 41st Divisional Artillery, with smoke barrages to cover the bridging operations and heavy batteries shelling the road and selected targets. Opposition was slight and the canal tunnel was cleared by 09.30 and the village of Moen by 15.00. 1/4th Cheshires then went forward, with 1/1st Herefords protecting its open flank, and as darkness fell it reached its objective at Autryve, close to the River Schelde, liberating Belgian civilians. In this final successful action the brigade's losses were only 87 (including 25 captured at Lock 4) and it took an equal number of prisoners. It was relieved on 27 October and did not take part in the Action at Tiegem on 31 October. On 3 November 34th Division marched back to the Courtrai area where it was refitting and training in corps reserve when the Armistice with Germany came into force on 11 November 1918.

Командирлер

102-ші бригаданың өмір сүрген кезеңінде келесі офицерлер басшылық етті: және Лиз шайқасында шайқасқан Мон-Нуарда (Звартеберг).