Кіріспе

Қызметтерді индустрияландыру бизнес-моделі – стратегиялық басқару және қызмет көрсету маркетингінде қолданылатын, қызмет көрсетуді өндірістік процеске айналдыратын, өндірістік оңтайландыру процедураларына бағынатын бизнес-модель. Ол 1970 жылдардың басында пайда болды, дәл сол кезде өндіріс құрастыру желілерінде әртүрлі сапаны бақылау техникалары сәтті енгізіліп жатқан шақ еді. Теодор Левитт (1972) қызмет көрсету секторының тиімсіздігі мен сапаның үлкен айырмашылықтарының себебі – оның қолөнер үлгісіне негізделгендігін айтты. Әрбір қызмет көрсету оқиғасы жеке тұрғысынан қарастырылды. Ол, қызмет көрсетуді жоспарлау, оңтайлы процестер, тұрақтылық және капиталға қаржы салу арқылы жүйелендіруге болады деп есептеді. Бұл модель 1970-1980 және 1990 жылдары McDonald's және көптеген басқа да жаппай қызмет көрсетушілердің сәттілігінің негізі болды. Алайда, қызмет көрсетуде құрастыру желісінің техникаларын қолдану бірнеше жағымсыз салдарға әкелді. Қызметкерлер мұндай жағдайда жұмыс істеуді өкіметтен айырылғандық сезінетін, нәтижесінде мораль төмендеп, кадрлардың ауысымдылығы жоғарылап, қызмет сапасы нашарлады. Бұл модельдің қызметкерлер үшін ең қиын аспектілерінің бірі – «күлкіге шақыру» болды. Қызметкерлерге қызмет көрсету барысында күлімдеу керек еді. Көптеген сарапшылар, әсіресе Мунди (1987) осы сыртқы бақытты өндіру мен коммерцияландыруды сынады. Сондай-ақ, көптеген клиенттер «жеке көзқарасқа» басымдық береді. 1990 жылдардың басында көптеген қызмет көрсетушілер назарын қайта адам факторына аударды және өз қызметтерін жекелендірді. Қызметкерлерге қызмет көрсетуді клиенттердің жеке ерекшеліктеріне сәйкес өзгертуге рұхсат берілді. Кейіннен ғалымдар қызмет пайда тізбегі тұжырымдамасын жасады, ол қызметкерлер мен клиенттердің құндылықты қалай жасау үшін өзара әрекеттесетінін түсінуге көмектеседі.