Эрик Карл: Балалар әдебиетінің шебері

Кіріспе

Американдық балалар авторы және иллюстраторы (1929–2021)

Эрик Карл (25 маусым 1929 – 23 мамыр 2021 ж.) – американдық автор, дизайнер және балалар кітаптарының иллюстраторы. Оның 1969 жылы алғаш рет жарық көрген «Ашарған жұлдызша» атты сурет кітабы 66-дан астам тілге аударылып, 50 миллионнан астам данасы сатылған. Карлдың суретші және балалар кітабының авторы ретінде мансабы «Қара аю, қоңыр аю, не көресің?» еңбегімен бірге бастау алды. Карл 70-тен астам кітапты суреттеді, олардың көпшілігін өзі де жазды, ал бүкіл әлемде оның кітаптарының 145 миллионнан астам данасы сатылған. 2003 жылы Америка кітапханалар қауымдастығы Карлге екі жылда бір рет табыс етілетін Лора Ингаллс Уайлдер медалін (қазіргі Балалар әдебиеті мұрасы сыйлығы деп аталады) берді, бұл АҚШ-та жарық көрген балалар кітаптарының авторлары немесе иллюстраторлары үшін арналған сыйлық. Карл 2010 жылы екі жылда бір рет табыс етілетін халықаралық Ханс Кристиан Андерсен сыйлығына АҚШ-тың үміткері болды. Алты жасында Германияны сағынған анасы отбасын Штутгартқа қайтарды. Карл сол жерде білім алып, жергілікті өнер мектебін, Штутгарттың көркемсурет академиясын бітірді. Оның әкесі екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда (1939) неміс армиясына шақырылып, 1945 жылы мамыр айында Германия бас тартқанда кеңес әскеріне тұтқынға алынды. Ол 1947 жылдың соңында үйге оралды. Карл бірнеше жылдан кейін The Guardian газетіне берген сұхбатында, әкесінің қайтып келгенде «сынық адам болғанын», «ауру адам. Психологиялық және физикалық тұрғыдан қираған» деді. Карл Штутгарттағы бомбалаудан қашу үшін Швеннинген деген шағын қалаға жіберілді. Ол 15 жасында Германия үкіметі сол жастағы жігіттерді Зигфрид сызығында окоп қазуға жұмылдырды. Карл бұл туралы терең ойланғысы келмеді және әйелі оның посттравматикалық стресстен зардап шегетінін ойлағанын айтты. Ол әрқашан Америка Құрама Штаттарын сағынып, бір күні үйіне қайтуды армандады. 1952 жылы Нью-Йоркке бар-жоғы 40 доллармен келді және «Нью-Йорк Таймс» газетінің жарнама бөлімінде графикалық дизайнер болып жұмысқа орналасты. Карл Корей соғысы кезінде АҚШ армиясына шақырылып, 2-ші бронетанкті дивизияда пошта жөнелтуші ретінде Германияда орналасты.

Eric Carle (June 25, 1929 – May 23, 2021) was an American author, designer and illustrator of children's books. His picture book The Very Hungry Caterpillar, first published in 1969, has been translated into more than 66 languages and sold more than 50 million copies. Carle's career as an illustrator and children's book author accelerated after he collaborated on Brown Bear, Brown Bear, What Do You See?. Carle illustrated more than 70 books, most of which he also wrote, and more than 145 million copies of his books have been sold around the world. In 2003, the American Library Association awarded Carle the biennial Laura Ingalls Wilder Medal (now called the Children's Literature Legacy Award), a prize for writers or illustrators of children's books published in the U. S. who have made lasting contributions to the field. Carle was also a U. S. nominee for the biennial, international Hans Christian Andersen Award in 2010. When he was six years old, his mother, homesick for Germany, led the family back to Stuttgart. Carle was educated there and graduated from the local art school, the State Academy of Fine Arts Stuttgart. His father was drafted into the German army at the beginning of World War II (1939) and taken prisoner by the Soviet forces when Germany capitulated in May 1945. He returned home in late 1947, weighing Carle told The Guardian years later that his father was a broken man when he came back by saying he was a "sick man. Psychologically, physically devastated." Carle was sent to the small town of Schwenningen to escape the bombings of Stuttgart. When he was 15, the German government conscripted boys of that age to dig trenches on the Siegfried Line. Carle did not care to think about it deeply and said his wife thought he suffered from post traumatic stress. Always homesick for the United States, Carle dreamed of returning home one day. He eventually made it to New York City in 1952 with only $40 in savings and landed a job as graphic designer in the promotion department of The New York Times. Carle was drafted into the U. S. Army during the Korean War and stationed in Germany with the 2nd Armoured Division as a mail clerk.

Жазушылық және сурет салушылық мансап

Білім беруші және жазушы Билл Мартин кіші Карлдың жарнама үшін салған қызыл лобстердің суретіне назар аударып, оны сурет кітабын бірлесіп жасауға шақырды. «Қоңыр аю, қоңыр аю, не көріп тұрсың?» кітабы 1967 жылы Henry Holt & Co. баспасында жарық көрді және бестселлерге айналды. Осылайша Карлдың суретші ретіндегі мансабы басталды, көп ұзамай ол өзінің әңгімелерін жазып, суреттемелерімен көркейтін болды. Оның автор және суретші ретінде алғашқы кітаптары 1969 жылы «1, 2, 3 to the Zoo» және «The Very Hungry Caterpillar» болды. Карлдың суреттері коллаж түрінде жасалды, ол үшін қолмен боялған қағаздарды кесіп, қабаттап, жарқын және түрлі-түсті суреттер құрады. Карлдың көптеген кітаптарында қосымша мүмкіндіктер бар – кесілген беттер, «Жалғыз отшашу» кітабындағыдай жылтылдаған шамдар, тіпті «Жалғыз тыныш крикет» кітабындағыдай шынайы саңырауқұлақтың үні. Оның әңгімелерінің тақырыптары көбінесе табиғаттан алынған, және оның әкесі оны жайылымдар мен орман арқылы серуендеуге алып шыққан кездерден шабыттанды. Мұражайдың мәліметінше, 2002 жылы есігін ашқаннан бері 500 000-нан астам адам, оның ішінде 30 000-нан астам мектеп оқушысы мұражайға келген. Карл көптеген колледждер мен университеттерден құрметті дипломдар алды, соның ішінде 2016 жылы Уильямс колледжінен, 2014 жылы Смит колледжінен, 2013 жылы Аппалачиан мемлекеттік университетінен және 2007 жылы Бейтс колледжінен. Google Карлдың және оның «Аяу қашқан қыран» кітабының құрметіне оған «Google doodle» логотибін жасауды тапсырды, ол 2009 жылдың 20 наурызында, көктемнің бірінші күнінде бас бетінде пайда болды. Карл балалар әдебиеті саласындағы еңбегі үшін көптеген сыйлықтарға ие болды, соның ішінде Жапонияның сурет кітаптары сыйлығы, Регина медалі және Иллюстраторлар қоғамының өмір бойына жеткені үшін сыйлығы. 2003 жылы Карл кәсіби балалар кітапханашыларынан Лора Ингаллс Уайлдер сыйлығын (қазір Балалар әдебиеті мұрасы сыйлығы) алды, ол АҚШ-та жарық көрген кітаптары арқылы балалар әдебиетіне елеулі және тұрақты үлес қосқан авторларды немесе суретшілерді марапаттайды. «Аяу қашқан қыран» кітабының жарық көргеніне 50 жыл толуы және оның 90 жылдық мерекесін атап өту үшін. Фрист өнер мұражайындағы «Эрик Карлдың сурет кітаптары: «Аяу қашқан қыранның» 50 жылдығы» көрмесі 2019 жылдың 18 қазанынан 2020 жылдың 23 ақпанына дейін көрсетілді. 2019 жылдың қарашасында Карл өзінің баспа құқығын Penguin Random House компаниясына сатты.

Educator and author Bill Martin Jr. noticed the illustration of a red lobster Carle had created for an advertisement and asked him to collaborate on a picture book. Brown Bear, Brown Bear, What Do You See? was published by Henry Holt & Co. in 1967 and became a best seller. Thus began Carle's career as an illustrator, and soon he was writing and illustrating his own stories. His first books as both author and illustrator were 1, 2, 3 to the Zoo and The Very Hungry Caterpillar in 1969. Carle's artwork was created as collage, using hand painted papers, which he cut and layered to form bright and colourful images. Many of Carle's books have an added dimension—die cut pages, twinkling lights as in The Very Lonely Firefly, even the lifelike sound of a cricket's song as in The Very Quiet Cricket. The themes of his stories are usually drawn from nature and inspired by the walks his father would take him on across meadows and through woods. According to the museum, it has had over 500,000 visitors, including more than 30,000 school children, since it opened its doors in 2002. Carle received numerous honorary degrees from colleges and universities including Williams College in 2016, Smith College in 2014, Appalachian State University in 2013 and Bates College in 2007. Google paid tribute to Carle and his book The Very Hungry Caterpillar by asking him to design the logo "Google doodle", introduced on its home page on March 20, 2009, celebrating the first day of spring. Carle won numerous awards for his work in children's literature, including the Japan Picture Book Award, the Regina Medal and the Lifetime Achievement Award from the Society of Illustrators. In 2003, Carle received the Laura Ingalls Wilder Award (now called the Children's Literature Legacy Award), from the professional children's librarians, which recognizes an author or illustrator whose books, published in the United States, have made "a substantial and lasting contribution to literature for children". to commemorate the 50th anniversary of the publication of The Very Hungry Caterpillar, and to celebrate his 90th birthday. The Frist Art Museum exhibition "Eric Carle's Picture Books: Celebrating 50 Years of The Very Hungry Caterpillar" was on display from October 18, 2019, through February 23, 2020. In November 2019, Carle sold his publishing rights to Penguin Random House.

Өлім

Карл 2021 жылғы 23 мамырда, жексенбі күні, Массачусетс штатының Нортгемптон қаласындағы жазғы студиясында бүйрек жетіспеушілігінен 91 жасында дүние салды. Оның отбасы 2021 жылғы 26 мамырда веб-сайты арқылы ресми түрде хабарлады.

Таңдалған шығармалар

Эрик Карл 70-тен астам кітап жазды, олардың барлығы 170 миллионнан астам данада сатылды.