Кіріспе

Бұл Күміс жағажайдағы (Costa de Prata) ең танымал теңіз курорттарының бірі. Назаре қаласы үш ауданнан тұрады: Прая (жағалау бойында), Ситио (ескі ауыл, жартастың үстінде) және Педернейра (тағы бір ескі ауыл, төбеде). Прая мен Ситионы Назаре фуникулері байланыстырады – көтерілгіш теміржол. Қазіргі әкімі – Уолтер Чичарро, Социалистік партияның мүшесі. Қалалық мереке 8 қыркүйекте, Назаре Анасы мерекесінің құрамында тойланады, бұл он күндік діни және дүниелік той, шерулермен, бұқа күресімен, фейерверктермен, халық билерімен және жәрмеңкемен бірге.

Этимология

Назаре атауы – Португалия тіліндегі Назарет қаласының атауы, бұл қала Киелі жерде орналасқан.

Тарих және аңыз

Алғашқы қоныстар Педреньера мен Ситиода, жағалаудан жоғары орналасқан. Олар тұрғындарға викингтердің, кейіннен француз, ағылшын және голланд пираттарының шабуылдарынан қоршау сақтауға мүмкіндік берді, бұл шабуылдар 19 ғасырдың басына дейін жалғасты. Шындығында, теңіз қақпалықтарының біртіндеп тоқтауымен ғана 19 ғасырда адамдар бүгінгі қала орталығы саналатын Praia-ны мекендеуге бастады. Назаре жөніндегі аңызға сәйкес, қаланың аты 4-ші ғасырда бір монахтың Назареттен (Қасиетті жер) әкелген, Испанияның Мерида қаласына жақын монастырға орналастырған, ағаштан жасалған, шағын Құдай ана мүсінінен шыққан. 711 жылы мүсін қазіргі орнына тағы бір монах, Романо, және қазіргі Португалияның соңғы вестгот патшасы Родерик әкелді. Теңіз жағасына келгеннен кейін олар шөлгеуші болуға шешім қабылдады. Романо теңізден жоғары жартастың басындағы шағын табиғи үңгірде өмір сүрді және қайтыс болды. Ол өлгеннен кейін, өзінің тілегі бойынша, патша оны үңгірге жерледі. Родерик қара мадонна мүсінін үңгірдегі тұғырға қойды. 1182 жылы Марияның керемет араласуын еске алу үшін Ситиодағы алғашқы шіркеу үңгірдің үстінде салынды. Бұл оқиға 12 ғасыр португал рыцары Дом Фуас Рупиньоның (мүмкін, тамплиер) өмірін құтқарды, ол бір таңертең тығыз тұман ішінде бұғы аулап жатқанда. Бұл оқиға көбінесе Назаре жөніндегі аңыз деп аталады. Кереметтің естелігі ретінде ол керемет мүсін орналастырылған Родерик патшаның тұғырының үстінде шағын үңгірде (Capela da Memória) шіркеу салдырды. Капелланың жанында, Атлантикадан 110 метр биіктіктегі жартаста Дом Фуас жылқысының бір қадамының тасқа басып қалған іздерін әлі де көруге болады. Педернейра шығанағының үстіндегі жартаста орналасқан Назарет шіркеуі теңізшілердің нұсқаулықтарында маңызды нысан ретінде көрсетілген. 1377 жылы Португалия королі Фернандо I жаңа, кең шіркеудің негізін қалады, ол 16-19 ғасырларда толығымен өзгертілді. Назаредегі Біздің Анамыздың киелі орамы – барокко стиліндегі әсем ғимарат, ішкі жағында тамаша плиткалар бар. Бас алтарьдың артында және үстінде келушілер Назаредегі Біздің Анамыздың керемет мүсінін көріп, оған құлшылық ете алады. Діни тұлғалар король Иоанн VI шіркеуге сыйлаған 18 ғасырдың таждармен безендірілген. Киелі бейне король Иоанн V сыйлаған, алтынмен әшекейленген жасыл плащпен оралған. Бас капелла шіркеудің негізгі бөлігінен пау-сантодан жасалған аркадамен және 19 ғасырдың итальяндық мәрмәрінен жасалған мозаикамен әшекейленген бірнеше бағаналармен бөлінген.

Экономика

Назарет жағалауы әлемдегі ең қауіпті жағалаулардың бірі болып саналады, оның үлкен толқындарымен жергілікті балықшылар ғасырлар бойы күресіп келеді. Қаланың тамақ өндірісі мен экономикалық тұрақтылығы үшін теңізге тәуелділігі – айналасындағы Жерорта теңізінің экожүйесінен ерекшеленетін, құрлықта шаруашылық жүргізудің көбірек таралған жағдайда қалыптасқан, бірегей климаттың салдары. Назареде балық аулаумен айналысатындар – ауыл еркектері ғана, ал әйелдер қаладағы күнделікті өмірді және басқару ісін жүргізеді. Осы ерекше гендерлік рөлдер мен балық аулаудың қарапайым тәсілдерін сақтауы қаланың әлі күнге дейін қазіргі индустриалды қоғамға айналмауының басты себебі деп саналады.

География

Назаре муниципалитеті батысында Атлант мұхитымен шектеседі және солтүстік, шығыс және оңтүстік жақтан Алькобаса муниципалитетімен толық қоршалған.

Климат

Назареде Жерорта теңізі климаты (Köppen: Csb) басым, жазда ыстық және құрғақ, ал қыста жұмсақ және ылғалды болады. Қаланың климаты Атлант мұхитының әсерінен жақсарады, ал Португалияның батыс жағалауына тән маусымдық судың көтерілуі салдарынан жаз айларында салқыннан жылыға дейін құрғақ және көбінесе күннөлді болады. Теңіз қабатының әсерінен жазда таңертеңгі және кешкі тұман жиі пайда болады, кейде тіпті күні бойы тұрақты болуы мүмкін. Ал, маусымдық судың төмендеуі көбінесе қыс айларында байқалады, бұл Назареде Атлант мұхитының басымдығымен тұрақсыз ауа райына, жиі бұлтты, жаңбырлы және дауылды күндерге себеп болады. Дегенмен, осы маусымда ашық күндер де жиі кездеседі. Температураның күрт өсуі немесе төмендеуі сирек құбылыс. Назареде маусымдық ауытқулар да байқалады, қыркүйектегі температура маусым айына қарағанда жоғары болады.

Туризм

ХХ ғасырда Назаре балықшылар ауылынан португал және халықаралық туристерге қызығушылық тудыратын маңызды орынға айналды, және өзін әлемдік деңгейде көркем жағажай ауылы ретінде таныстырды. Атлантика мұхитының жағасында орналасқан, ұзын құмды жағажайлары бар (кейбірлер Португалиядағы ең жақсы жағажайлардың бірі деп санайды), жазда көптеген туристерді қызықтырады. Бұл қала бұрын балықшылардың киетін дәстүрлі киімдерімен танымал болған. Әйелдер дәстүрлі түрде жеті түрлі түспен тігілген бас киім мен фланельден тігілген көйлек киеді. Киімдер кейде әлі де киіледі. Назарелік Әзіретімізге арналған діни мерекелерге байланысты көптеген адамдар келеді, онда процессиялар және сонымен қатар дінсіз тойлар ұйымдастырылады. Орталық Португалияға, әсіресе әлемдік деңгейде танымал Фатима қасиетті орнына (Кова-да-Ирияда, жақын жерде орналасқан) келетін көптеген туристер мен католик паломниктері Назареге серфинг чемпионатын көруге немесе демалуға барады.

Серфинг

Назаре су астындағы Назаре каньонының болуынан пайда болатын үлкен толқындарға байланысты серфингпен айналысу үшін танымал орын. Каньон кіріп келетін мұхиттың күшіне қосылып, жергілікті су ағысымен бірігіп толқын биіктігін күрт арттырады. Толқындардың биіктігіне байланысты Назареде көптеген серфинг рекордтары жасалды. 2011 жылдың қараша айында серфингші Гаррет Макнамара Назаредегі Прая-ду-Нортеде, төменгі нүктеден жоғарғы нүктеге дейін өлшенген рекордтық үлкен толқынға шықты. 2017 жылдың 8 қарашасында бразилиялық серфингші Родриго Кокса бұрынғы рекордты бұзып, толқынға серфинг жасады. 2020 жылдың қазан айында неміс серфингшісі Себастьян Штудтнер бұл рекордты жаңадан бұзып, өлшенген толқын биіктігі құрады. Серфинг жарыстарын тамашалау үшін арналған көрініс алаңдарына келушілер саны айтарлықтай артты, мысалы, Сан-Мигель Арканхо бекінісіндегі маяқтың 2015 жылы 80 000 келушіден 2017 жылы 174 000-ға дейін өскені байқалды. 2018 жылдың 18 қаңтарында бразилиялық үлкен толқын серфері Майя Габира 24,7 метрлік (74 футтық) толқынға серфинг жасады. 2023 жылдың 5 қаңтарында бразилиялық кәсіби серфингші Марсио Фрейре тросспен серфинг жасау кезінде қайтыс болды.