Кіріспе

Дирке (гр. Δίρκη, қазіргі грек тілінде "екі есе" немесе "жарық" деген мағынаны білдіреді) - грек мифологиясында Ликустың әйелі ретінде Фива патшайымы.

Отбасы

Дирке – Ахелой немесе Исмен, немесе Гелиос құдайларының қызы болған.

Мифология

Зевс Диркінің немересі Антиопаны жүкті қылғаннан кейін, ол ұяттан Сикион патшасы Эпопейге қашып кетеді, бірақ Ликус оны күшпен қайтарып әкеледі, сонда жолда Амфион мен Зетус егіздерін дүниеге келтіреді. Ликус Антиопаны Диркеге тапсырды. Дирке Антиопаны жек көріп, оған қатыгездікпен қарады, бірақ Антиопа уақыт өте келе қашып құтылады. Еврипидтің жоғалған пьесасында Антиопа Амфион мен Зетусты дүниеге әкелген үңгірге қайта қашады; енді олар онда жас жігіттер болып тұрады. Олар оның анасы екеніне сенбей, оның пана сұраған тілегін қабылдамайды, бірақ Дирке Антиопаны іздеп тауып, оны өлтіруге бұйырғанда, егіздерді оларды өсірген шопан Антиопаның анасы екеніне көндіреді. Олар Диркені бұқаның мүйіздеріне байлап өлтіреді. Дирке Дионис құдайына адал болған, ол қайтыс болған жерінде – Цитарон тауында немесе Фивада – қайнар көзді ағызды, және жергілікті дәстүр бойынша, Фива гиппархы келесі мұрагерімен оның қабірінде ант қабылдаған. Стацийдің "Тебаидасында" бұл қайнар көз Фиваның символы болып табылады, ал оның аты көбінесе қаланың өзін білдіретін метафора ретінде қолданылады.

Рим мәдениеті

Диркінің өлімі Фарнез бұғысы деп аталатын мәрмәр мүсінінде бейнеленген, ол қазір Неапольдегі Ұлттық археологиялық мұражайының қорында сақталуда. Бұл алып мүсін біздің заманымыздан бұрынғы II ғасырдағы грек эллинистік түпнұсқасының бірінші ғасырдың римдік көшірмесі болып табылады және алғаш рет 16 ғасырда Каракалла термаларында қазылып алынған. Кейбір ғалымдар оны Плинийдің "Табиғат тарихында" айтылған мүсіндер тобымен байланыстырады, бірақ бұл пікір даулы. Осы көрініс рим ареналарында көрермендерге қайта жандандырылған. Климент, Қорынттықтарға жолдаған бірінші хатында, христиан әйелдерінің шейіт болған жайларын айтады.