Кіріспе

Грек мифологиясында эротикалық және лирикалық поэзияның музасы

Грек мифологиясында Эрато (/'//Er//@//t//oU/; Ἐρατώ) – грек музаларының бірі, әдебиет, ғылым және өнер салаларын шабыттандыратын қасиетті құдайлар. Егер осы есім Эрос сөзінің түбірінен туындаған болса, онда ол "көңілге қонымды" немесе "сүйкімді" деген мағынаны білдіреді, деп Родос Аполлонийі өзінің "Аргонавтика" поэмасының үшінші кітабында Эратоға арнаған шақыруында әдемі түрде айтқан.

Функция

Эрато – лирикалық поэзияның, әсіресе эротикалық поэзияның және еліктеудің музасы. Музаларға арналған орфикалық әнде көзді қуантатын – Эрато. Ренессанс кезеңінен бері ол көбінесе мирт пен раушан гүлдерімен тоғысқан шашумен, лира немесе кішкентай китарамен бейнеленеді, бұл музыкалық аспап көбінесе Аполлонмен байланысты. Саймон Воуэнің суреттерінде оның аяқтарының жанында екі көгершін тұқым жеп отыр. Кейде ол алтын жебе ұстап тұрады, ол "эрос" символы, яғни ол әрбір адамда оятатын сезім; ал кейде оны Эрос, тұғыр ұстап, сүйемелдейді.

Отбасы

Гесиодтың генеологиясында Эрато Зевстің және Титан Мнемозинаның қызы, сондай-ақ Каллиопа, Клио, Эвтерпе, Мельпомена, Полихимния, Терпсихора, Талия және Уранияның қарындасы. Оның әкесі Эратоны Малусқа (Малеяның атаушысы) әйел ретінде берді, және ол Клеофеманы дүниеге келтірді, ол Флегиядан Эглені (Коронис) тудырды.

Даму

Эрато Гесиодтың «Теогониясында» басқа музалармен бірге есімдері аталған. Ол сондай-ақ жоғалған «Радина» (Ῥαδινή) поэмасының басында шақырылған, ал Страбон осы поэманы қысқаша тілге келтіріп, бір сөзбен атаған. Радинаның махаббат оқиғасы оның Самос аралындағы бейітін Паусаниас заманында бақытсыз ғашықтардың қасиетті саяхат ететін орнына айналдырды. Эрато Платонның «Федрасында» да махаббатпен байланысты болды. Дегенмен, б.з.б. III ғасырында да, Аполлоний жазғанда, Музалар әлі нақты поэзия түрлерімен тығыз байланысты болмаған. Эрато Вергилийдің «Энеидасының» 7-кітабының басында да шақырылады, бұл поэманың екінші жартысының немесе «Илиадалық» бөлігінің басталуын көрсетеді.