Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері (1948–2022)
Жаңа Зеландия саясаткері
New Zealand politician (1948–2022)
the New Zealand politician
Уорт заң және басқару саласында мансап құрды, оның ішінде 1986 жылдан 1999 жылға дейін Жаңа Зеландияның ірі заң фирмаларының бірі – Симпсон Гриерсонның атқарушы төрағасы болды. Ол алты жыл Колумбия консулы, ал кейіннен сегіз жыл Монаконың құрметті консулы қызметін атқарды. Сонымен қатар, ол Prada America's Cup (NZ) Limited компаниясының директоры болды, бірақ Жаңа Зеландия командасына қарсы сындығатпен байланысы депутаттың адал еместігі туралы пікірлер туындағаннан кейін қызметтен бас тартты. Уорт 1994 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Ұлыбритания империясы орденінің офицері (әскери дивизиясы) атағымен марапатталды, бұл оның Теңіз еріктілер резервіндегі еңбегі үшін жасалды. Уорт сондай-ақ Қасиетті Иоанн орденінің жұмысына қатысты, ол 2008 жылы оны Қасиетті Иоанн орденінің рыцары етіп тағайындады. Уорт үйленген және бір қызы бар еді.
Worth had a career in law and management, including being the executive chairperson of Simpson Grierson, one of New Zealand's larger law firms, from 1986 to 1999. He was the consul for Colombia for six years, and later, the honorary consul for Monaco for eight. He was also a director of Prada America's Cup (NZ) Limited, but would later quit after suggestions it was disloyal for an MP to be linked to a syndicate challenging the New Zealand team. Worth was appointed an Officer of the Order of the British Empire (military division) in the 1994 New Year Honours for his work in the Naval Volunteer Reserves. Worth has also been involved in the Order of St John who, in 2008, made him a Knight of the Order of St John. Worth was married and had one daughter.
Сайлау тарихы мен рөлдері
Уорт 1999 жылғы сайлауда Оклендтің Эпсом сайлау округінен Ұлттық партиясының кандидаттығына түсіп, 1908 дауыспен жеңіске жетіп, Парламентке өтті. Ұлттық партия жалпы сайлауда жеңіске жетпегендіктен, Уорт оппозициялық депутат болды. Ол 2002 жылғы сайлауда 5619 дауыспен қайта сайланды. Парламенттегі алғашқы алты жылында Уорт Ережелерді қарау комитеті мен Құқық тәртібі комитетінде жұмыс істеді, сондай-ақ Ұлттық партияның қорғаныс, ветерандар ісі және әділеттік мәселелері жөніндегі өкілі болып тағайындалды. Хид Ұлттық партияның сайлаушыларын оны қолдауға шақырып, тактикалық дауыс беру туралы хабарлама таратты, себебі Ұлттық партияның коалициялық әріптесін сайлау үшін оның қолдауы қажет болды; Эпсомды жеңіп алмаса, ACT партиясы басқа округтен депутаттық мандатты жеңіп алуы немесе партияға 5 пайыз дауыс жинауы екіталай болды, демек Парламентке өте алмас еді. Ұлттық партия мен Уорт орын үшін күресін жалғастырды, бірақ Уорт 3000-нан астам дауыспен жеңіліске ұшырады. 2006 жылдың қараша айында Джон Ки Ұлттық партияның төрағасы болғаннан кейін Уорт экономикалық даму саласына қайта тағайындалды. 2008 жылғы сайлауда Уорт Эпсомды тағы да жоғалтты, бұл жолы 13000-ға жуық дауыспен, бірақ партия тізімі арқылы қайта сайланды. Ұлттық партияның ең көп дауысы Эпсом округінде жиналды. Ұлттық партия жалпы сайлауда жеңіске жетті. Уорт Ішкі істер министрі, Жер туралы ақпарат министрі, Жаңа Зеландия мұрағаттарына жауапты министр, Ұлттық кітапханаға жауапты министр және Әділет министрінің орынбасары болды. Уорттың Парламент спикері лауазымына үміткер болуы мүмкін еді, тіпті бұрынғы спикер Джонатан Хант оны қолдаған, бірақ оның орнына Локвуд Смит таңдалды.
Worth entered Parliament when he successfully stood as the National Party's candidate for the Auckland electorate of Epsom in the 1999 election, winning with a majority of 1,908. National did not win the election overall and so Worth became an Opposition MP. He was re elected in the 2002 election with an increased majority of 5,619. In his first six years in Parliament, Worth served on the Regulations Review committee and Law and Order committee, and had appointments as the National Party spokesperson for defence, veterans' affairs and justice. Hide had put out a tactical voting message calling on National voters to support him in order to elect a coalition partner for National; without winning Epsom, ACT was unlikely to win another electorate seat or to get five percent of the party vote, so would not enter Parliament. National and Worth continued to fight for the seat, but Worth lost by more than 3,000 votes. When John Key became National Party leader in November 2006, Worth was reassigned to the economic development portfolio. At the 2008 election, Worth lost Epsom again, this time by nearly 13,000 votes, but was re elected on the party list. National's highest party vote was again in Epsom. National also won the election overall. Worth became Minister of Internal Affairs, Minister for Land Information, Minister Responsible for Archives New Zealand, Minister Responsible for the National Library and Associate Minister of Justice. Worth was reportedly a contender for Speaker of the House, with the support of the previous speaker Jonathan Hunt, but Lockwood Smith was selected instead.
Саясат пен іс-шаралар
2000 жылдың ақпан айында Уорттың бірінші сөзі сауда, экономика және Азия тақырыптарына арналды. 2002 жылы ол Египетке ресми сапар барысында Маори батальонының еске алу шарасына қатысудың орнына, Каирде көрікті жерлерді тамашалағаны үшін партиясынан сұрақтар алды. 2005 жылы ол Уайтанги күнін алмастыру үшін Ұлттық күнді құруды ұсынды. Ол 24 мамырды – Жаңа Зеландия колониясына британдық парламенттің өкілдік құрылымды берген күнін ұсынды. Уорт Азаматтық одақ туралы заңға қатысты ұсыныстарды тыңдаған комиссияның мүшесі болды. Ол бір жынысты жұптардың некеден басқа қарым-қатынастардың екінші деңгейіне жатпай, заңды түрде танылуына мүмкіндік беретін заңға қарсы болды. Уорт азаматтық одақтардың мәні жағынан некеге тең болатындығына алаңдады және үкіметті «отбасыға қарсы» деп сипаттап, «неке – азаматтық қоғамдағы құнды институт және оның маңызы парламенттік актімен төмендетілмеуі немесе кемсітілмеуі керек» деді. Уорт азаматтық одақтардың гетеросексуалды емес қарым-қатынастарды кемсітетінін айтты және заңға түзету ұсынды, ол кез келген екі адамға – отбасы мүшелері мен достарына да – ауруханаға бару немесе медициналық шешімдер қабылдау сияқты белгілі бір құқықтарды қамтитын азаматтық қатынасты тіркеуге мүмкіндік беретін болар еді. Уорт бұл түзету комиссияда дауыс беру кезінде үштен бір бөлігін алғанын, бірақ заңға енгізілмегенін хабарлады. Нәтижесінде заң қабылданды және 2004 жылғы Азаматтық одақ туралы заң атанды. 2007 жылы Уорт сот қателіктерін түзетуге бағытталған жеке заң жобасын ұсынды. Алайда Әділет министрлігі Еңбек партиясы үкіметіне оны қабылдамауды ұсынды. Сол кездегі премьер-министрдің орынбасары Майкл Каллен Уортқа жолданған хатында заң жобасының тым кең ауқымды екенін, конституциялық және қаржылық салдарлары болуы мүмкін екенін және үкімет оны қолдамайтынын жазды. Жер ресурстарын басқару министрі ретінде Уорт 2008 жылы Резервтер және басқа жерлерді иеліктен шығару туралы заң жобасын ұсынды. Бұл заң жобасы жер мәртебесіне қатысты тарихи қателіктерді, кемшіліктерді немесе қателіктерді түзетуге бағытталған. Ол жерді қайта жіктеуден тұрды. Заң жобасы Уорт парламенттен кеткеннен кейін 2015 жылы қабылданды. 2009 жылдың наурыз айында оның басшысы Джон Кий оны Үндістанға ресми сапар барысында пайда көретін компаниямен байланысы бар екенін жасырғаны үшін сөгіс берді. Сапар барысында Уорт үкімет атынан сөйлегенімен, жеке бизнес келісімдерін де жасасқан. Уорт мүдделердің қақтығысы болмады деп есептеді. Кейіннен ол үнді бизнес мүдделерінен бас тартып, Жаңа Зеландия-Үндістан сауда тобының төрағасы лауазымынан кетті.
Worth's maiden speech in February 2000 focused on trade, economics and Asia. In 2002 he faced questions from his party for sightseeing in Cairo instead of attending a Maori Battalion service during an official trip to Egypt. In 2005 he proposed the creation of a National Day to replace Waitangi Day. He proposed 24 May, the day that the New Zealand colony was granted a representative constitution by the British Parliament. Worth was a member of the Select Committee hearing submissions about the Civil Union Bill. He was a strong opponent of the bill, which allowed legal recognition of same sex couples though a second class of relationships besides marriage. Worth was concerned that civil unions were in effect marriages, and he described the government as "anti family" and said that "marriage is a valuable institution in civil society and it is important that its value is not degraded or diminished by Act of Parliament." Worth said that civil unions would discriminate against non sexual relationships, and proposed an amendment to the bill which would allow any two people, including family members and friends, to register a civil relationship that established certain rights such as right to visit in hospital or make medical decisions. Worth reported that this amendment had about one third of the votes in the Committee stage and was not included into the bill. Ultimately the bill was passed and became the Civil Union Act 2004. In 2007 Worth proposed a private members bill to address miscarriages of justice. However, the Ministry of Justice recommended to the Labour Government that they not adopt it. The Deputy Prime Minister of the time, Michael Cullen, wrote to Worth about his bill saying it was too broad and might have unwarranted constitutional and fiscal consequences, that the Government would not support it. As Minister for Land Information, Worth introduced the Reserves and Other Lands Disposal Bill in 2008. This bill sought to correct historic oversights, errors or omissions relating to land status. It consisted of a number of specific reclassifications of land. The bill was ultimately enacted in 2015, after Worth had left Parliament. In March 2009 he was reprimanded by his leader John Key for failing to mention that he was connected to a company that stood to gain from official visit to India. During the trip Worth both spoke on behalf of the Government and also arranged personal business deals. Worth did not consider there to be any conflict of interest. He later disengaged from his Indian business interests and stepped down as chair of the New Zealand India Trade Group.
Отставка
2009 жылдың 3 маусымында премьер-министр Джон Ки Ричард Уорттың министрліктен кеткенін баспасөз хабарламасы арқылы жариялады. Баспасөз хабарламасында Уорт өзінің министрлік қызметінен кетуі қажет деп санайтын жеке мәселелер туралы маған хабарлағандықтан, мен оның отставкасын қабылдадым делінген, сондай-ақ Ки осы мәселелер бойынша қосымша түсіндірме бермейтінін мәлімдеді. Сол күні Жаңа Зеландия полициясы бір депутатқа қатысты шағым түскенін және алдын ала тергеу басталғанын хабарлаған мәлімдеме жасады. Ки Уорт полиция тергеуінің нысаны екенін растады. Полицияға хабарланған мәселе Уорттың отставкаға кетуіне себеп болды ма, жоқ па деген сұраққа жауап бермей, оның мінез-құлқы "министрге лайық емес, мен оны кабинетімде көргім жоқ" деді. Егер Уорт отставкаға кетпеген болса, оны қызметтен босататынын айтты. Полицияға шағым түсірген әйелдің кім екені анықталмады, ол кореялық бизнесмен екені белгілі болды. Ки сонымен қатар, бірнеше апта бұрын Ричард Уорттың "әйелдерге қатысты жөнсіз мінез көрсеткені" туралы жеке шағым алғанын, оны тергеп, шағымның дұрыс еместігіне көз жеткізгенін мәлімдеді. Осы шағымды сол кездегі оппозиция жетекшісі Фил Гофф Киге жеткізген. Бұл шағымды білдірген әйелдің Жаңа Зеландия Еңбек партиясының белсенді мүшесі Нилам Чоудари екені анықталды. Чоударидің сөзінше, Уорт оған алғаш рет 2008 жылдың 26 қарашасында хабарласқан, содан кейін 40 смс және 60 телефон қоңырауы алмасылған, бұл 2009 жылдың 23 ақпанына дейін жалғасқан. Үнді этникалық тобынан шыққан Чоудари романтикалық қарым-қатынас үшін этникалық мәселелер жөніндегі кеңесші немесе кеңес мүшесі қызметіне ұсыныс алғанын айтты. Сондай-ақ, ол телефон арқылы орынсыз және ұятты сөйлегенін, оның ашық киім сатып алуын сұрағанын, оның мінез-құлқының қабылдауға болмайтын және қолайсыз болғанын мәлімдеді. Нилам Чоударидің күйеуі Кумар Аккинени Чоудари бір жыл бұрын иммиграциялық алаяқтыққа қатысқандығы үшін сотталғандығы кейіннен анықталғаннан кейін ол да тексеріске алынды. Уорт өзінің ешқандай қылмыста кінәлі емес екенін мәлімдеді. Премьер-министр Ки Уорттың кабинетінде болашаққа орын жоқ екенін қайталады және Ұлттық партиядан шеттету немесе шығару мүмкіндігі әлі де бар екенін ескертті. Уорт 2009 жылдың 12 маусымында парламенттен отставкаға кетті (қолданысқа енгізілу мерзімі 2009 жылдың 16 маусымы), оның парламент мүшесі лауазымы "қалтамақтар мен жалақ сөздердің күшті толқынына" байланысты қауіпке ұшырағанын айтып, халықаралық саудада жаңа бағыт іздеуге ниеттенгенін мәлімдеді. Уорттың парламенттен кеткеннен кейін, Кам Кальдер Жаңа Зеландия Ұлттық партиясының ағымдағы тізіміндегі келесі сайланған тұлға ретінде оның орнын басты. 2009 жылдың шілде айының басында полицияға шағым түсірген әйел өтінішін кері алғаны және полиция істі жапқаны туралы хабарланды. 2009 жылдың қарашасында полиция Уортқа қарсы қылмыстық іс қозғалмайтынын хабарлады. 2009 жылдың шілдесіне дейін Чоудари смс хабарламаларын жарияламады. Кидің Уортқа деген сенімін жоғалтып, оның отставкасын талап етуіне не себеп болғаны жарияланбады. Монако оны кем дегенде бір жыл бұрын осы лауазымға тағайындаған, бірақ Сыртқы істер министрі Мюррей МакКалли өтінішті қабылдамау мүмкіндігі туралы заңгерлік кеңес сұрап, 2010 жылдың қазан айында мақұлдағанға дейін тағайындалуды тоқтатты. 2020 жылдың сәуір айына қарай Уорт әлі де лауазымды иеленді және Принц Альберт ІІ мен Шарлин Виттстоктың тойына қатысты.
On 3 June 2009 Prime Minister John Key issued a press release announcing Richard Worth had resigned as a Minister. The press release stated that Worth had "advised me of some private matters in respect of which he felt it appropriate that he should resign as a Minister", and that Key would make no further comment about these matters. The same day, the New Zealand Police issued a statement saying an allegation had been made against a sitting MP and that they were beginning a preliminary investigation. Key confirmed that Worth was the subject of a police investigation. Key would not say if the matter reported to police was the reason for the resignation, saying instead that Worth's conduct "[did] not befit a minister and I will not have him in my Cabinet,'' and had Worth not resigned he would have been sacked. The woman who laid the police complaint was never identified, with it only being revealed that she was a Korean businesswoman. Key also stated that some weeks prior he had received a separate allegation that Richard Worth had "[made] a nuisance of himself towards women", which Key investigated and had received assurances that those allegations were not correct. This other accusation was presented to Key by then leader of the Opposition, Phil Goff. The woman behind this allegation was revealed to be Neelam Choudary, an active member of the New Zealand Labour Party. According to Choudary, Worth first contacted her on 26 November 2008, and altogether, forty texts and sixty telephone calls ensued, continuing until 23 February 2009. Choudary, an ethnic Indian, alleged that she was offered a job as an ethnic affairs advisor or board member in return for romantic favours. She also alleged that inappropriate and vulgar telephone calls included asking her to buy transparent garments, and that his conduct was unacceptable and unwanted. Neelam Choudary herself faced scrutiny when it was later revealed that her husband, Kumar Akkineni Choudary, had been convicted the year before for his role in an immigration scam. Worth declared that he was innocent of any crime. Prime Minister Key reiterated that there was no future for Worth within his Cabinet, and warned that suspension or expulsion from the National caucus was still a prospect. Worth resigned from Parliament on 12 June 2009 (effective 16 June 2009), citing that his role as a Member of Parliament was compromised due to "the avalanche of rumour and innuendo," and he wished to seek a new direction in international trade. After Worth's parliamentary resignation, Cam Calder took his place as the next eligible person on the current New Zealand National Party list. In early July 2009 it was reported that the woman who made the original allegation to police had withdrawn her complaint and police dropped the matter. In November 2009, police announced that Worth would not face charges. As of July 2009, Choudary had not made the text exchanges public, It was never publicly announced what caused Key to lose confidence in Worth and require his resignation. Monaco had appointed him to the role at least a year prior, but Foreign Minister Murray McCully sought legal advice on whether he could refuse the application and held up the appointment until approving it in October 2010. As of April 2020, Worth still held the role which has seen him attend the wedding of Prince Albert II to Charlene Wittstock.