Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшаның елтаңбасы
Polish coat of arms
Абданк – польша елтаңбасы. Ол Польша Корольдігі және Польша-Литва одағы дәуірінде бірнеше шляхта әулеттері қолданған.
Abdank is a Polish coat of arms. It was used by several szlachta families in the times of the Kingdom of Poland and the Polish–Lithuanian Commonwealth.
Жалауша
Қызыл қавика күміс, қанатты белгісі: қарудағыдай қавика.
Gules łękawica argent, crest: łąkawica as in arms.
Тарих
Каспер Нисецкийдің айтуынша, бұл қалқанның бастауы Кракус заманына дейін барып жетеді, ол – мифологиялық поляк монархы, Краков қаласын құрып, оған өз атын берген. Краков қамалы тұрған Вавель тауының Висла (Висла) өзеніне қараған беткейінде адам жейтін айдаһар пайда болды. Бір күні жас аяқкиімші Скуба сойылып алынған қойдың терісін алып, оған шайыр, күкірт және тұтандырғыш салып, айдаһардың қуысына лақтырып жіберді. Айдаһар алданысты сезбей, Краков халқы құрбандық берген деп ойлап, жалған қойды жеп қойды. Оның ішіндегі от тұтанды, нәтижесінде айдаһар қатты шөлдеп кетті. Ол Висла өзенінен су ішіп, ішіп, ақырында жарылып өлді. Скубаның батылдығы үшін Кракус оның қалқанына "W" әрпін сыйлады, ол "wąż" (жылан) немесе Вавельді білдіреді. Бұл әрпті Абданк елтаңбасында көруге болады. Авданец руы (қандай болса да) әртүрлі атаулармен белгілі болды: "Авданец", "Абданец", "Абданка", "Авданц", "Авданчиц", "Хабданец", "Хабданк", "Хабданец", "Хебданк", "Лакотка", "Лекава", "Лекавица", "Лекотка", "Бялкотка", "Счеджик", "Скуба" және басқа да ұқсас немесе ұқсамайтын атаулар. Белгілі соғыс шақырулары: "Абданец!", "Абданк!", "Авданец!", "Хабданк!" және "Хебданк!".
According to Kasper Niesiecki the beginning of this shield dates from the time of Krakus, a mythological Polish monarch who founded and gave his name to the city of Kraków. On Wawel Mount, where Kraków's castle stood, from the Wisła (Vistula) river side, a man eating dragon showed up. One day a man called Skuba, a young shoemaker, took the skin of a flayed sheep, put tar and sulphur and fire brand into it and threw it into the dragon's lair. The dragon, not recognizing the deception, assumed it was a sacrifice from the people of Kraków and ate the fake sheep. The fire in his belly ignited it and as a result the dragon became very thirsty. He drank and drank the water from the Wisła river until he finally exploded and died. For his heroic deed Krakus granted Skuba the letter "W" to his shield, standing either for wąż (snake) or for Wawel. This letter can be seen on the Abdank coat of arms. The Awdaniec Clan (such as it may be) has been called variously: "Awdaniec," "Abdaniec," "Abdanka," "Awdanc," "Awdanczyc," "Habdaniec," "Habdank," "Habdaniec," "Hebdank," "Lakotka," "Lekawa," "Lekawica," "Lekotka," "Bialkotka," "Szczedrzyk," "Skuba," and probably other things similar and dissimilar. Known recorded war cries are: "Abdaniec!," "Abdank!,""Awdaniec!," "Habdank!," and "Hebdank!."
Абданк әдебиетте
Генрих Сенкевичтің "От пен қылышпен" романында казак басшысы Богдан Хмельницкий өзінің нағыз кім екенін жасыру үшін, басты кейіпкер Скрецетускиге өзін "Зеноби Абданк, Абданк елтаңбасы, Абданк крестімен, Киев округінің ақсұйығы" деп жалған таныстырады.
In Henryk Sienkiewicz's "With Fire and Sword" the Cossack leader Bohdan Khmelnytsky, wishing to hide his true identity, falsely introduces himself to the main protagonist Skrzetuski as "Zenobi Abdank, Abdank Coat of Arms, Abdank with a cross, a nobleman of Kiev county".