Кіріспе

Мұрындық тұмау вакцинасы

Бұл басқа тұмау вакциналарынан өзгеше, әлсіретілген тірі вакцина болып табылады, ал олар инактивацияланған вакциналар. Әлсіретілген тірі тұмау вакцинасы мұрынға тамшылатылады, ал инактивацияланған вакциналар бұлшыққа инъекция жасалады. Әлсіретілген тірі тұмау вакцинасы АҚШ-да FluMist Quadrivalent және Еуропалық Одақта Fluenz Tetra аттарымен сатылады. FluMist алғаш рет 2003 жылы MedImmune компаниясы енгізген.

Медициналық қолданыстар

Тірі әлсіздетілген грипп вакцинасы грипп вирустарымен жұғудан туындаған грипптен қорғау үшін қолданылады.

Қауіптері

Тірі аттенуеулі тұмау вакцинасындағы вирус аттенуеулі (вируленттілігі төмен) болса да, ол әлі де тірі вирус болып табылады және иммундық жүйесі әлсіреген немесе басқа да денсаулық проблемалары бар адамдарда асқынулармен инфекция тудыруы мүмкін. Тірі аттенуеулі тұмау вакцинасы 2–49 жас аралығындағы адамдарға ғана ұсынылады, ал иммундық жүйесі әлсіреген адамдар, жүкті әйелдер және белгілі бір созылмалы аурулары бар адамдар тірі аттенуеулі тұмау вакцинасын алуға құқықсыз болуы мүмкін. Керісінше, инактивацияланған вирус вакциналарында тірі вирус болмайды, сондықтан тірі инфекция тудыра алмайды. Тірі аттенуеулі тұмау вакцинасын алған адамдар алғашқы аптада вакцина вирусының аз мөлшерін бөліп шығаруы мүмкін. Вакцинацияланған адаммен байланыста болған адамдар қауіпке ұшырамайды, егер олардың иммундық жүйелері қатты әлсіремесе (мысалы, сүйек миын трансплантациялаған адамдар) және басқа (жабайы немесе тірі вакцина) тұмау штаммдарымен рекомбинация мүмкін болмаса. Вакцинаның суыққа бейімделген тұмау вакцинасының нұсқасы CAIV T деп аталады және бастапқы бекітілген формула сияқты тоңазытқышта сақтауды қажет етпей, тоңазытқышта сақтауға тұрақты. 2007–2008 жылғы тұмау маусымында қолданысқа рұқсат етілді, келесі жылы бағасы күрт төмендеді, ал компания 2005 жылы 1,6 миллион доза таратқанын хабарлады. 2005 жылы бағаның төмендеуіне қарамастан, компания FluMist сатылымы бойынша 21 миллион доллар, ал өткен жылы 48 миллион доллар табыс тапты.

Қоғам және мәдениет

MedImmune – тірі әлсіретілген тұмау вакцинасын өндіретін компания, оны АҚШ, Канада және Жапонияда FluMist брендімен, ал Fluenz Tetra брендімен сатады. FDA мақұлдаған барлық басқа партиялар инактивацияланған вирус вакциналары болды. 2009 жылдың қыркүйегінде жаңа H1N1 тұмау вирусына қарсы тірі әлсіретілген тұмау вакцинасы мақұлданды. Төрт түрлі штаммды қамтитын нұсқасы 2013 жылы Еуропалық одақта қолдануға мақұлданды. BioDiem вакцинаны Қытайда жеке өндіру құқығын Чанчунь BCHT Biotechnology компаниясына берді, ол сонымен қатар Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымынан қосымша лицензия алған Қытайда мемлекеттік өндіріс құқықтарын да иеленеді. Бұл 2007 жылға дейін Еуропадан тыс жерде қолданылатын тұмауға қарсы алғашқы және жалғыз тірі әлсіретілген вакцина болды. 2009 жылдың қыркүйегінде жаңа H1N1 тұмау вирусына қарсы тірі әлсіретілген тұмау вакцинасы мақұлданды. 2011 жылы вакцина Еуропалық дәрі-дәрмек агенттігі (EMA) тарапынан Fluenz брендімен Еуропалық одақта қолдануға мақұлданды. AstraZeneca MedImmune компаниясын сатып алып, MedImmune атауын жойды.

Зерттеу

Тірі әлсіретілген тұмау вакцинасы маусымдық тұмаудың беткі антигендерін көрсету үшін жылдам өзгертуге арналған. Бұл өзгерту мүмкіндігі, сондай-ақ, егер пандемиялық тұмау пайда болса, оны вакцина ретінде тез бейімдеуге мүмкіндік береді. H5N1 вирусының жаһандық таралуына байланысты, H5N1 пандемиясы болған жағдайда адам өлімін азайту жолдары зерттелді. FluMist-ті адамдарда H5N1 вирусына қарсы вакцина ретінде пайдалану зерттелген шаралардың бірі. 2006 жылдың маусым айында Ұлттық денсаулық сақтау институты (NIH) MedImmune-ның тірі, әлсіретілген вакцина технологиясына негізделген интраназальдық тұмау вакцинасының H5N1 I фазалық зерттеуіне қатысушыларды қабылдауды бастады. 2006 жылдың қыркүйек айында Ұлттық аллергия және инфекциялық аурулар институты (NIAID) егеуқұйрық және мысық модельдерінде белгілі бір H5N1 түрлерінің беткі антигендерін көрсету үшін модификацияланған тірі әлсіретілген тұмау вакцинасымен егудің басқа H5N1 түрлеріне қарсы кең қорғаныс беретінін хабарлады. 2009 жылғы зерттеуде әлсіретілген тірі вирустардың мысықтар мен тауықтарда H5N1 вирусына қарсы қорғаныш беретіні анықталды. "Бірнеше сынақтарда тірі әлсіретілген тұмау вакциналары вирусқа тән CTL-дерді, сондай-ақ шырышты қабықша мен сарысудағы антиденелерді күшейте алатыны және гетерологты адам тұмау А вирустарына қарсы кең ауқымды қорғаныс жасайтыны көрсетілген". (58, 59) "[В]акцина формулалары гетеросубтиптік Т-клеткалар арқылы иммунитетті тудырып, құс және адам тұмауының А вирустарына қарсы кең ауқымды қорғаныс бере алады".