Аятолла Мохаммад Ваез Абаеи Хорасани: Өмірбаяны мен саяси қызметі
Mohammad Va'ez Abaee-Khorasani
Аятолла Мохаммад Ваез Абаеи Хорасани (1940-2004) – ирандық дін және саясат қайраткері. Маджлистегі реформатор, екі рет қамауға алынған, саяси сөздерімен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирандық ислам дінбасысы және саясаткер (1940–2004)
Iranian Islamic cleric and politician (1940–2004)
Аятолла Мұхаммед Ва'ез Абаи Хорасани (1940, Машхад – 13 қазан 2004, Тегеран) – ирандық дінбасы және реформатор саясаткер. Ол 2000 жылдан 2004 жылға дейін Иран Мәжлісінде Машхад қаласының өкілі болды.
Ayatollah Mohammad Va'ez Abaee Khorasani (1940, Mashhad October 13, 2004, Tehran) was an Iranian cleric and reformist politician. He was a representative of Mashhad in the Majlis of Iran from 2000 to 2004.
Ерте өмір
Мәшхедте діни отбасында дүниеге келген ол Мәшхедте ислам ғылымдарын оқыды, содан кейін оқуын жалғастыру үшін Құмға көшті. Діни-саяси сөздері үшін Пахлави үкіметі оны екі рет тұтқындады, алғаш рет 1972 жылы қысқа мерзімге түрмеге қамады. Бірақ екінші рет, 1973 жылы, үш жылға Бандар-Дейлам және Наин қалаларына жер аударылды. Абаи Хорасани 1976 жылы басқа дін қызметкерлерімен, әсіресе Садиқ Халхали, Мехди Карруби және Мұхаммед Мусави Хоинихамен бірге саяси сөздерін қайта бастады.
Born in Mashhad in a religious family, he studied Islamic sciences in Mashhad and then moved to Qom to continue his studies there. Because of his religious political speeches, he was arrested by the Pahlavi government twice, the first time in 1972 when he was sentenced to a short jail time. But the second time, in 1973, he was exiled to Bandar Deylam and Nain for three years. Abaee Khorasani restarted his political speeches in 1976, with other cleric colleagues of his, especially Sadegh Khalkhali, Mehdi Karroubi, and Mohammad Mousavi Khoiniha.
Мансап
Иран революциясынан кейін Абаи Хорасанидің алғашқы үкіметтік лауазымы Ахваздағы шариғат судьясы болды. Біраз уақыттан соң ол Құмға оралып, Исламды тарату ұйымының (saazmaan e tablighaat e eslaami) облыстық бөлімшесін басқарды. Бұл ұйым шиа дінінің қасиетті айлары – Мұхаррам, Сафар және Рамазан айларында елдің барлық аймандарына дін қызметкерлерін лекция оқуға жіберді, сондай-ақ хаузаның радикалды немесе консервативті топтарын сынаған мерзімді басылымдарды жариялады. Құмдағы лауазымын сақтап, Абаи Хорасани Мешхедке көшіп, он жыл бойы қаланың жұма намазының имамы болды, 1994 жылы ол сәтті болмаған қастандықтан құтылды. Ол сондай-ақ бірінші Сақалар Ассамблеясында Хорасан облысын өкілдік етті. Абаи Хорасани Мохаммад Хатаминің президенттік науқанының Құмдағы кеңсесінің басшысы ретінде тағы да Құмға көшіп келді. Құмдағы науқан қала халқының шамамен 70 пайызының реформашы Хатамиге дауыс беруіне әкелді, бұл қала тұрғындарының консервативті көзқарастары ескерілгенде күтпеген жағдай болды. Жергілікті науқан тобы кейін қаланың реформашы дін ғалымдарының саяси ұйымы – Құм хаузасының ғалымдары мен оқытушыларының қоғамының (majma' e mohaghgheghin va modarresin e howze ye elmiyye ye ghom) негізін қалаушылары болды. 1997 жылы Хатами президент болғаннан кейін Абаи Хорасаниді өз кеңесшілерінің бірі етіп тағайындады. Кейін 2000 жылы парламент сайлауында туған жері Мешхедтің Иран Мәжілісінде өкілдік ету үшін сайланды. Ол қалада ең көп дауыс жинады. Парламенттегі қызметі кезінде ол 2004 жылдың басында реформашы кандидаттардың ұйымдастырған отырысына қатысты, сонымен қатар ол алтыншы Ислам кеңесімдік ассамблеясының жүзден астам мүшесінің жаппай отставкасына қатысты.
After the Iranian Revolution, Abaee Khorasani's first governmental post was as the Sharia ruler in Ahwaz. Shortly after, he moved back to Qom to head the provincial branch of the Organization for Islamic Evangelization (saazmaan e tablighaat e eslaami), which sent clerics to the whole country for speeches during the holy Shi'a months of Muharram, Safar, and Ramadan, and also published periodicals, which sometimes contained critiques of extremist or conservative factions of the hawza. While keeping the position in Qom, Abaee Khorasani moved to Mashhad and was one of the Friday prayer Imams of the city for ten years, where he escaped an unsuccessful assassination attempt in 1994. He also represented the Khorasan province in the first Assembly of Experts. Abaee Khorasani moved to Qom again as the head of Mohammad Khatami's presidential campaign office in the city of Qom. The Qom campaign led to about 70% of the people of the city voting for the reformist Khatami, which was unexpected because of the supposedly conservative leanings of the citizens of the city. The local campaign team later became the founding members of the Society of Scholars and Teachers of Qom's Hawza (majma' e mohaghgheghin va modarresin e howze ye elmiyye ye ghom), the political organization of reformist clerics of the city. When Khatami became president in 1997, he appointed Abaee Khorasani as one of his advisors. Later, he was elected in 2000 in the parliamentary elections to represent the city of Mashhad, his birthplace, in the Majlis of Iran. He collected the most votes in the city. During his term there, he participated in the reformist candidates' sit in in early 2004, amid his old blood and kidney disease. He also participated in the symbolic mass resignation of more than a hundred colleagues from the sixth Islamic Consultative Assembly.
Өлім
Абаи Хорасани ұзаққа созылған аурудан кейін 2004 жылдың 13 қазанында Хатам-ол-Анбия ауруханасында қайтыс болды. 16 қазанда ол Кум қаласында, жетінші шиит имамының қызы Фатима бинт Мұса ибн Жафардың қабірінің жанына жерленді.
After a long physical illness, Abaee Khorasani died on October 13, 2004, in the Khatam ol Anbia Hospital. On October 16, he was buried in Qom, near the shrine of Fatima bint Musa ibn Jafar, the daughter of the seventh Shia Imam.