Жаңа Зеландия саяхатшысы Нанаиа Махута: Өмірбаяны мен саяси мансабы

Жаңа Зеландия саяхатшысы Нанаиа Махута: өмірбаяны, саяси мансабы, тарихы. Тұңғыш рет мoko kauae татуировкасымен парламентке сайланған әйел және сыртқы істер министрі.

20 мин оқу

100%

Дереккөз: Nanaia Mahuta — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері (1970 жылы туған)

Махута Оклендтегі кахуи арики отбасында дүниеге келген. Ол маори королі Корокинің асырап алған ұлы, сэр Роберт Махутаның қызы. Нгати Махута тайпасына жататын оның әкесі, маори патшайымы Те Атайрангиахудың ағасы болды, ал ол қазіргі маори монархы Киинги Тухеитияның туысы. 26 жасында парламентке сайланған Махутаның Еңбек партиясындағы мансабы ұзақ және ықпалды болды. Бесінші Еңбек үкіметінде ол жергілікті басқару министрі, жастарды дамыту министрі және кеден министрі болды, ал Алтыншы Еңбек үкіметінде жергілікті басқару министрі және маори даму министрі қызметін атқарды. Ол моко куаэ (дәстүрлі маори бет татуировкасы) таққан алғашқы әйел депутат және Жаңа Зеландияның сыртқы істер министрі болып тағайындалған алғашқы әйел. 2018 жылы ол BBC-нің «100 әйел» тізіміне енді. Ішкі саясатта ол «Үш су» реформасы бағдарламасын және бірлескен басқаруды қолдады. Махута 2020 жылдың 6 қарашасынан 2023 жылдың 11 қарашасына дейін сыртқы істер министрі болды. Ол сыртқы істер портфелін басқарған алғашқы әйел (және алғашқы маори әйел) ретінде халықаралық деңгейде танылды. Оның моко тағуы – бұл жергілікті халықтың әйелдерінің күшті символы ретінде кеңінен мақталады. Сыртқы істер министрі ретінде Махута прогрессивті бағытты ұстанды. Ол Израиль үкіметінен палестиналық отбасыларды Шығыс Иерусалимдегі заңсыз оккупацияланған аумақтардан шығаруды тоқтатуға шақырды. Махута 2022 жылғы Ресейге қатысты санкциялар туралы заң жобасын ұсынды, ол бірауыздан мақұлданғаннан кейін Ресей элиталарына және Украинаға жасалған шабуылға қатысы бар активтерге қатысты санкциялар енгізді. Жаңа Зеландияның «Бес көз» альянсына мүшелігі шеңберінде ол Гонконгтағы демократияны қолдайтын заң шығарушылардың қызметінен шеттетілуін Гонконгтың автономиясын және Қытай-Британдия бірлескен декларациясымен кепілденген құқықтарын бұзу деп айыптады.

Жас шағы мен отбасы

Махута 1970 жылы Оклендте Элиза Райха Эдмондс пен (кейіннен сэр) Роберт Махута отбасында дүниеге келді. Оның балалық шағының бір бөлігі Оксфордта өтті, онда әкесі докторлық диссертациясын қорғады. Ол Хантлидегі Кура Каупапа Ракуманга мектебінде, содан кейін Вайкато епархиялық қыздар мектебінде интернатта оқыды. Алдымен ол Уайкато университетінде заң мамандығын оқыды, бірақ жеті пәннің үшеуінде емтиханды тапса алмады және оқудан шығып қалды. Содан кейін Окленд университетінде әлеуметтік антропология және маори бизнесін дамыту мамандықтарын оқып, магистр дәрежесін алды. Ол сондай-ақ университетте зерттеуші-архивист ретінде жұмыс істеді. Оның Маори Корольдік қозғалысымен тығыз байланысы бар. Оның әкесі, сэр Роберт Махута, Корокитің асырап алған ұлы және Маори патшайымы Те Атайрангиахудың ағасы болды. Махутаның әпкесі Типа Махута ұзақ жылдар бойы Вайкато аймақтық кеңесінің мүшесі және Маори денсаулық сақтау басқармасының тең төрағасы болып табылады. Махута өзінің бірінші туысы Уильям Ганнин Ормсбиге үйленді. Олардың үш баласы бар (біріншісі туылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды), сонымен қатар Ормсбидің бұрынғы қарым-қатынасынан төрт баласы бар. 2016 жылы ол маори бет татуировкасы (моко кауае) жасатып, Жаңа Зеландия парламентіне келген бірінші әйел депутат атанды. Парламенттегі басқа маори әйелдері – "Жасылдар" партиясының Метирия Турей және Маори партиясының Марама Фокс оған қолдау білдірді.

Саяси мансап

Махута зейнеткерлікке шыққан Батыс маори округінің депутаты Коро Ветеренің өтініші бойынша және Оклендте Хелен Кларктың сөйлегенін естіген соң Лейбористік партияға қосылды. 2022 жылдың 8 желтоқсанында Махута 2023 жылғы жалпы сайлауға қатысатынын растады, бұл "біз [Лейбористік үкімет] жүзеге асырып жатқан өзгерістердің одан әрі дамуын қамтамасыз ету үшін" қажет екенін айтты.

Жағалау және теңіз түбінің келіспеушілігі

2004 жылы ол Тариана Турияға, тағы бір Лейборист партиясының депутатына қосылып, даулы жағалау және теңіз түбі мәселесі бойынша партиясының заң жобасына қарсы дауыс берді. Алайда ол Турия лейборист партиясынан шығып, Маори партиясын құрғанда оған қосылмады. Заң жобасының екінші оқылысында ол қайтадан өз партиясына қарсы дауыс берді, бірақ үшінші оқылымда ұстанымын өзгертіп, оны қолдады, бұл саяси тұрғыдан тиімді екенін айтты. Үшінші оқылымдағы сөзінде Махута келесі сайлауда сайлаушыларынан жаңа мандат алу үшін Лейборист партиясының тізімінен бас тартатынын мәлімдеді.

Селекциялық комитет мүшелігі және партиялық портфельдер

Бірінші мерзімдегі оппозициялық депутат ретінде Махута ережелерді қарау комитетінің және сайлау заңдары комитетінің мүшесі болып тағайындалды. Ол сонымен қатар Лейборист партиясының маори білім беру жөніндегі өкілі болды. 1999 жылдан 2005 жылға дейін, Бесінші Еңбек үкіметінің алғашқы екі мерзімінде Махута әртүрлі әділдік және сайлау, маори істері, білім және ғылым, жергілікті басқару және қоршаған орта комитеттерінің мүшесі болды. 2004 жылдың тамызынан 2005 жылдың тамызына дейін Маори істері комитетінің төрағасы болды. 2008 жылғы сайлауда Лейборист үкіметі жеңілгеннен кейін, және 2011 және 2014 жылдары Лейборист партиясының тікелей жеңілістерінен кейін, Махута Лейборист партиясының маори істері, білім беру, энергетика және табиғатты қорғау жөніндегі өкілі ретінде түрлі лауазымдарды атқарды. Ол сондай-ақ 51-ші Парламентте Маори істері жөніндегі таңдау комитетінің төрағасының орынбасары болды. Заң жобасы тамыз айында бірінші оқылымда қабылданбады. 2017 жылдың шілдесінде Махутаның Жазалау (Отбасылық зорлық-зомбылық) туралы түзету заң жобасы тартылды. Бұл заң жобасы бұрын Сью Морониге тиесілі болған және судьяларға сот шешімінде отбасылық зорлық-зомбылық тарихын қарастыруға мүмкіндік беретін болған. 2017 жылдың қазан айында Лейборист партиясы жаңа үкімет құрған кезде ол қайтарылып алынды, оның орнына 2018 жылы аяқталған, отбасылық зорлық-зомбылыққа қарсы кең ауқымды реформалар жүзеге асырылды.

Еңбек партиясының басшылығына сайлау, 2014

2014 жылғы жалпы сайлауда Лейборист партия ең нашар нәтиже көрсетті; осының салдарынан Дэвид Канлифф көшбасшылық лауазымынан кетіп, көшбасшылық сайлау өтті. Махута Канлиффті қолдағандықтан, 2011 жылы ол басшылыққа таласқанда оның орынбасары болуға үміттенеді. Махута Канлиффтің орнын алуға таласқан төрт депутаттың бірі болды. Ол 2014 жылдың 14 қазанында кандидаттарды тіркеу аяқталар алдында жарты сағат бұрын өтінішін жариялады, оны Луиза Уолл мен Уильям Сио қолдады. Махута сайлауда төртінші орынға ие болды. Маори королі Түхеития Паки Маори партиясын қолдауға көшкеннен кейін, ол 2017 жылғы жалпы сайлауда саясаттан кетуді ойлады. Бірақ Махута соңында қалуға шешім қабылдады. Лейбористердің қазіргі Маори округінен сайланған депутаттары тек округтік дауысқа қатысуы керек деген шешіміне сәйкес, ол сол сайлауда Лейборист партиясының тізіміне енгізілмеді.

Бесінші лейбористік үкіметтегі министр

Махута Бесінші лейбористік үкіметтің соңғы мерзімінде министр болып тағайындалды. Маори саяси лидерлерінің эсселер жинағында ол маори істерінен өзге портфельдерді сұрағанын еске алды. 2005 жылдың қазан айында ол Кеден министрі, Жастар ісі министрі, Жергілікті басқару министрі және Қоршаған орта жөніндегі вице-министр болып тағайындалды. 2007 жылдың қарашасында ол жергілікті басқару портфелінің толық құқығын алды, сондай-ақ Туризм жөніндегі вице-министр де болды. Махута 2008 жылғы жалпы сайлауда Лейбористік партия жеңілген соң портфельдерін жоғалтты.

Алтыншы Еңбек үкіметінің министрі

Махута Алтыншы Еңбек үкіметінде министр болып қызмет етті. Үкіметтің бірінші мерзімінде, 2017 жылдан 2020 жылға дейін, ол жергілікті басқару және маори дамуы салаларының министрі болды, сондай-ақ сауда және экспортты дамыту, қоршаған орта және тұрғын үй шаруашылығы салаларында министрдің орынбасары қызметін атқарды. Үкіметтің екінші мерзімінде, 2020 жылдан бастап, ол Сыртқы істер министрі, жергілікті басқару министрі және маори дамуы жөніндегі министрдің орынбасары болып тағайындалды. 2023 жылғы қайта құру кезінде ол жергілікті басқару саласын басқарудан бас тартып, сонымен қатар қарусыздандыру және қару-жарақтарды бақылау министрі болды. Премьер-министр Крис Хипкинс бұл өзгерістің Махутаға сыртқы істер саласына көбірек назар аударуға және шетелге сапарлар жасауға мүмкіндік беру мақсатында жасалғанын айтты. Ол сондай-ақ, бұл өзгеріс даулы «Үш су» реформасы бағдарламасына жауап ретінде жасалмағанын жоққа шығарды және Үкімет бағдарламаны жалғастыратынын растады.

Маори дамуы

Маури даму министрі ретінде 2019 жылдың қыркүйегінде Махута Парламент Маори көшбасшысы Руа Кэнананың Солтүстік аралдың Бай-оф-Пленти аймағындағы Маунгапохатудағы Ихарайра дінінің орталығына 1916 жылы жасалған полиция шабуылы үшін ресми түрде кешірім сұрағанда, көз жасына толып, әсерлі сөз сөйледі.

Тауранга қалалық кеңесі

2020 жылдың 4 желтоқсанында Махута жергілікті басқару министрі ретінде Тауранга қалалық кеңесіне 19 қарашада Тауранга қаласының мэрі Тенби Пауэллдің отставкасына әкелген қалалық кеңестегі дау-жанжалдардан кейін комиссарларды тағайындау ниеті туралы хабарлады. Жаңа Зеландияның жергілікті басқару ұйымы қала басқаруын "дұрыс жолға қою" мақсатында комиссарларды тағайындауды қолдады. 18 желтоқсанда Махута үкіметтің Тауранганы басқару үшін комиссарларды тағайындайтынын растады, себебі қалалық кеңес қаланың басқару мәселелерін шешу жолдары туралы "жеткілікті дәлел" ұсынбады. Бірақ, Рассел Маквей заң фирмасы жүргізген тексеруде Махутаның шешімі "заңсыз" болуы мүмкін екені анықталды, өйткені ол патшалық басқарушыны тағайындау сияқты, қарапайым баламаларды тиісінше қарастырмады. Сол кездегі Тауранга округінің депутаты Саймон Бриджес комиссарларды тағайындауды "драматикалық және қатал" деп сипаттады. Комиссарлардың өкілеттіктері 2021 жылдың басында басталды және 2022 жылғы қазан айында Жаңа Зеландияның жергілікті сайлауына дейін созылуы жоспарланған. 2022 жылдың наурыз айының ортасында Махута Тауранга қаласындағы және оны қоршаған Бай-оф-Пленти аймағындағы инфрақұрылымдық қиындықтарды атап, 2024 жылдың шілдесіне дейін төрт комиссармен басқарылатынын растады. Алайда, Dentons Kensington Swan компаниясының заңгері Линда Кларк, сайлауды кейінге жылжытуға инфрақұрылымдық қиындықтарды себеп етіп көрсету "талапты өте төмендетіп, белгісіз мерзімге көптеген жергілікті билік органдарына қатысты болатынын" айтты. Кларк Махутаның шешімінің заңсыз және негіссіз екенін мәлімдеді, ол 2002 жылғы жергілікті басқару туралы заңда белгіленген патшалық араласуға қатысты заңдық талаптарды орындамайды. Жергілікті басқару ұйымының президенті Стюарт Кросби комиссия өкілеттігін ұзартуды "атақсыз" деп бағалады, ал сол кездегі Тауранга округінің депутаты Саймон Бриджес Махутаның шешімінің себептері ретінде "билік, ыңғайлылық және бақылау" дей отырып, 2021 жылдың ақпанында Лейбористер партиясы құрған төрт адамнан тұратын комиссиядан бері ешқандай нәтижеге қол жеткізілмегенін атап өтті. Виктория университетінің Веллингтондағы құқық сарапшысы Дин Найт демократияның нұқсан шеккенін және оны "дер кезінде қалпына келтіру қажеттігін" айтты. 2022 жылдың 22 сәуірінде Махута Тауранга комиссиясының төрағасы Энн Толлиді және комиссарлар Билл Уэсли, Стивен Селвуд және Шадрак Роллстонды қайта тағайындады, сайланған кеңесшілердің 2024 жылдың шілдесінде қайта оралуы күтілуде.

On 4 December 2020, Mahuta, in her role as Minister of Local Government, informed the Tauranga City Council of her intention to appoint commissioners following infighting within the city council that had led to the resignation of the Mayor of Tauranga Tenby Powell on 19 November. Local Government New Zealand supported the move to appoint commissioners in order to get the city's governance "back on track." On 18 December, Mahuta confirmed that the Government would be appointing commissioners to administer Tauranga since the City Council did not provide "sufficient evidence" about how it was addressing the city's governance issues. However, a review by law firm Russell McVeagh found Mahuta's decision may have been "unlawful" because she failed to adequately consider lesser alternatives, such as the appointment of a crown manager. Then local Tauranga MP, Simon Bridges called the appointment of commissioners "dramatic and draconian." The commissioners' terms began in early 2021 and were scheduled to run until the 2022 New Zealand local elections in October 2022. In mid–March 2022, Mahuta confirmed that Tauranga would continue to be run by four commissioners until July 2024, citing the substantial infrastructure challenges in the city and the surrounding Bay of Plenty Region. However, a legal review by Linda Clark from Dentons Kensington Swan argued that relying on infrastructure challenges as a reason to postpone elections "sets the bar very low and would apply to a wide range of local authorities on an indefinite basis." Clark argued that Mahuta's decision was both unlawful and unreasonable; not meeting the statutory test for crown intervention under the Local Government Act 2002. Local Government New Zealand president Stuart Crosby labelled the extension of the commission's appointment "disgusting" while then Tauranga MP, Simon Bridges, cited “power, convenience and control” as the reasons behind Mahuta's decision, and questioned a lack of achievement since the four person commission was put in place by Labour in February 2021. Victoria University of Wellington public law expert, Dean Knight, said democracy had taken a hit and "should have been restored forthwith." On 22 April 2022, Mahuta reappointed the Tauranga Commission's chairwoman Anne Tolley and fellow commissioners Bill Wasley, Stephen Selwood, and Shadrach Rolleston; with elected councillors expected to return in July 2024.

Маори округтері мен сайлау округтері

2021 жылдың 1 ақпанында Махута үкіметтің жергілікті кеңестердің маори округтері мен сайлау округтерін құру туралы шешімдерін бекітетін заң қабылдағанын мәлімдеді. Бұл жаңа заң сонымен қатар жергілікті референдумдар арқылы кеңестердің маори округтерін құру жөніндегі шешімдерін тоқтатуға мүмкіндік беретін бұрынғы заңды жояды. Бұл заңның 2022 жылғы жергілікті билік сайлауларынан бұрын күшіне енуі күтілуде. 25 ақпанда Махутаның «Жергілікті сайлау (маори округтері мен маори сайлау округтері) туралы» 2021 жылғы түзету заңы парламентте үшінші оқылымда мақұлданды. Бұл заң жобасы жергілікті органдарда маори округтері мен сайлау округтерін құру мәселесі бойынша халықтың пікірін білдіруге арналған механизмдерді жояды. Махутаның заң жобасын Лейборист, Жасыл және Маори партиялары қолдады, ал оппозициялық Ұлттық және ACT партиялары қарсылық білдірді. Ұлттық партия заң жобасын кейінге жылдыру үшін, заң жобасының он бабының барлығына қарсы 12 сағаттық филибүстерлік әрекеттер жасауға тырысты.

Үш су реформасы бағдарламасы

Жергілікті өзін-өкіметтік министрі ретінде Махута үкіметтің су коммуналдық қызметтерін жергілікті кеңестерден алып, оларды төрт жаңа мекемеге біріктіруді көздейтін «Үш су» реформасы бағдарламасын ілгерілетуде және іске асыруда маңызды рөл атқарды. Махута «Үш су» реформасы маори халқына су ресурстарын басқаруда үлкен мүмкіндік береді деп мәлімдеді, сондай-ақ су мәртебесінің маори мәдениетіндегі «Таонга» екенін атап өтті. 2021 жылдың қазан айының басында Крайстчерч қалалық кеңесінің бес мүшесі «Үш су» реформасынан кейін оның жергілікті өзін-өкіметтік портфелінен кетуін талап етті. Махута олардың талабын қабылдамады және кеңесшілерді «саяси науқан жүргізумен» айыптады. 27 қазанда Махута «Үш су» реформасын ресми түрде бастады, бұл Окленд қаласының әкімі Фил Гофф, Крайстчерч қаласының әкімі Лианна Далзиел, Веллингтон қаласының әкімі Энди Фостер және оппозициялық Ұлттық және ACT партиялары сияқты бірнеше жергілікті көшбасшылардың сынына ұшырады. Сынап жатқандарға жауап ретінде Махута «Үш су» реформасы саясатының көпшілікке ұнамайтынын мойындады, бірақ қарсыластарын қасақана бұрмалаушылық таратуда айыптады. 2022 жылдың наурызында Махута «Үш су» реформасына қоғамның наразылығының деңгейін дұрыс бағаламағанын және осыған байланысты жарнамалық науқандағы мәселелерді мойындады. Махута 2022 жылдың маусым айының басында «Су қызметтері мекемелері туралы» заң жобасын ұсынды. «Үш су» реформасының бір бөлігі ретінде бұл заң жобасы жергілікті кеңестерден су инфрақұрылымын басқаруды қабылдайтын төрт аймақтық су қызметтері мекемесін құруды көздейді. Заң жобасына сәйкес, кеңестер «қоғамдық үлес» арқылы су активтеріне меншік құқығын сақтайды, бірақ жаңа су қызметтері мекемелері осы активтерге тиімді бақылауды жүзеге асырады. Махута сондай-ақ, жергілікті билік органдарынан жаңа су қызметтері мекемелеріне активтер мен міндеттемелерді беруды жеңілдету, мекемелерді басқа реттеу жүйелеріне интеграциялау және жаңа мекемелер үшін экономикалық реттеуді және тұтынушылардың қорғалуын қамтамасыз ету үшін қосымша заңнама енгізілетінін растады. Ұлттық партия, ACT партиясы және «Жергілікті демократия үшін бірлестік» жетекшісі және Манавату ауданының әкімі Хелен Уорбой «Су қызметтері мекемелері туралы» заң жобасына қарсы шықты, оның жергілікті қоғамдардың су активтеріне бақылауын жаңа орталықтандырылған бюрократияға беруге бағытталғанын мәлімдеді.

As Minister of Local Government, Mahuta has played an important role in promoting and implementing the Government's contentious Three Waters reform programme, which proposes taking control of water utility services away from local councils and centralising them in four new entities. Mahuta has argued that the Three Water reforms will give Māori a greater say in the administration of water resources, stating the status of water as Taonga in Māori culture. In early October 2021, five Christchurch City councillors demanded that she resign her local government portfolio over the Three Waters reforms. Mahuta rejected their demand, accusing the councillors of "political campaigning." On 27 October, Mahuta formally launched the Three Waters reforms, which attracted criticism from several local leaders including Mayor of Auckland Phil Goff, Mayor of Christchurch Lianne Dalziel, Mayor of Wellington Andy Foster, and the opposition National and ACT parties. In response to criticism, Mahuta acknowledged that the Three Waters reforms policy was not popular but accused opponents of spreading misinformation. In March 2022, Mahuta acknowledged underestimating the level of public opposition to the Three Waters reforms and problems with the associated promotional advertising campaign. Mahuta introduced the Water Services Entities Bill in early June 2022. As part of the Three Waters reform programme, this proposed bill would establish the four regional water services entities that would take over management of water infrastructure from local councils. Under the proposed law, councils would retain ownership of their water assets through a "community share" arrangement but the new water service entities would retain effective control over these assets. Mahuta also confirmed that further legislation would also be introduced to facilitate the transfer of assets and liabilities from local authorities to the new water services entities, integrate entities into other regulatory systems, and to ensure economic regulation and consumer protection over the new entities. The National Party, ACT Party, and Communities 4 Local Democracy leader and Manawatū District Mayor Helen Worboy opposed the Water Services Entities Bill, claiming that it would transfer control of water assets from local communities into a new centralised bureaucracy.

Қоршаған орта және тұрғын үй портфельдері: мүдделер қақтығысы бар деген күдік

2022 жылдың мамыр айының соңында The New Zealand Herald газеті қоршаған ортаны қорғау министрлігінің Махутаның күйеуі Уильям Ганнин Ормсби мен бірнеше отбасы мүшелеріне 2020 жылдың қазан айының соңында басталатын, 90 000 NZ долларынан асатын келісімшарттар бергенін хабарлады. Ормсбидің Ka Awatea Services деп аталатын қалдықтарды басқару жөніндегі консультациялық қызметі болған. Бұдан өзге, әлеуметтік тұрғын үймен қамтамасыз ететін Kāinga Ora компаниясы Ормсбидің компаниясына hui (әлеуметтік жиналыстар) мен семинарларды ұйымдастырғаны үшін 73 000 NZ доллары төлеген. Ол кезде Махута тұрғын үй министрінің орынбасары болып жұмыс істеген. Оппозициялық Ұлттық партия Махутаны туыстарына заңсыз келісімшарттар бергенін айыптады. 2022 жылдың 21 маусымында премьер-министр Жасинда Ардерн Махутаны қорғап, оның министрлер кабинетінің саясаты мен ережелерін сақтағанын мәлімдеді. Ұлттық партиясының депутаты Симеон Браунның парламенттік сауалына жауап ретінде қоршаған орта министрі Дэвид Паркер қоршаған орта министрлігінің Уильям Ормсби, оның жүрегі туысы Тамоко Ормсби және әйелі Уаймиранги Ормсбиді қалдықтарды басқару тәжірибесіне қатысты үнді тайпасы маоридің білімін зерттейтін бес мүшелі кеңесшіл жұмыс тобына тағайындау процесін тергеп жатқанын растады. Министрлік Ормсбилердің біліктілігіне сәйкес таңдалғанын және министрлер кабинетінің таңдау процесіне қатыспағанын мәлімдеді. Сондай-ақ, Махутаның отбасылық байланысы бастапқыда жарияланғанын және тағайындаулар бойынша сыртқы кеңес алынғанын атап өтті. 2022 жылдың 21 қыркүйегінде мемлекеттік қызмет комиссары Питер Хьюз Ормсбидің Ka Awatea Services компаниясының төрт мемлекеттік мекемемен жасасқан төрт келісімшартын – Kāinga Ora, қоршаған ортаны қорғау министрлігі, табиғатты қорғау департаменті және Те Пуни Кокири (маори халқының даму министрлігі) – тергеді. Хьюз бұл тергеуді Ұлттық партиясының депутаты Симеон Браун мен Махутаның өтініші бойынша бастады. Махута өзінің кез келген мүдделер қақтығысын жариялағанын, министрлер кабинетінің нұсқаулықтарын сақтағанын және мемлекеттік қызмет комиссарының тергеуін қолдағанын мәлімдеді. 2022 жылдың 13 қарашасында мемлекеттік қызмет комиссиясы Ka Wa Atea компаниясының мемлекеттік келісімшарттары туралы есебін жариялады. Есепте Те Пуни Кокири, қоршаған ортаны қорғау министрлігі және Kāinga Ora өздерінің саясаты мен процедураларын сақтамай, мүдделер қақтығысын басқара алмағаны, ал табиғатты қорғау департаменті келісімшарттарды нашар басқарғаны көрсетілді. Алайда, комиссияның есебінде Ka Awatea Services компаниясына қатысты «жақсылық, жалтақтап беру немесе агенттік шешімдеріне әсер етудің ешқандай дәлелі табылмады» делінген. Жауап ретінде Махута есептің өзінің келісімшарттарды бекітуде ешқандай қатысы болмағанын растайтынына қуанды. Сонымен қатар, Ұлттық партиясының депутаты Браун комиссияның есебі мемлекеттік қызметте «жалаңдық мәдениеті» бар екенін көрсеткенін мәлімдеді.

In late May 2022, The New Zealand Herald reported that the Ministry for the Environment had awarded Mahuta's husband William Gannin Ormsby and several family members contracts worth above NZ$90,000, commencing late October 2020. Ormbsy owned a waste management consultancy service called Ka Awatea Services. In addition, the social housing provider Kāinga Ora paid Ormbsy's company NZ$73,000 for organising hui (social gatherings) and workshops. At the time, Mahuta held the portfolio of Associate Minister of Housing. The opposition National Party accused Mahuta of unfairly awarding contracts to relatives. On 21 June 2022, Prime Minister Jacinda Ardern defended Mahuta, claiming that she had abided by Cabinet policies and protocol. In response to a parliamentary question submitted by National MP Simeon Brown, Environment Minister David Parker confirmed that the Ministry of Environment was investigating the process through which William Ormsby, his nephew Tamoko Ormsby and wife Waimirirangi Ormsby were appointed to a five member advisory working group researching the application of indigenous Māori knowledge to waste management practices. The Ministry claimed that the Ormsbys had been selected for their role because of their expertise and that cabinet ministers were not involved in the selection process. The Ministry also emphasised that the Mahuta family connection had been disclosed from the beginning and that it had sought external advice on the appointments. On 21 September 2022, the Public Service Commissioner Peter Hughes launched an investigation into four contracts that Ormsby's Ka Awatea Services had made with four government departments: Kāinga Ora, the Ministry for the Environment, the Department of Conservation and Te Puni Kōkiri (the Ministry for Māori Development). Hughes had commenced the investigation at the request of both National MP Simeon Brown and Mahuta herself. Mahuta emphasised that she had declared any potential conflicts of interest, abided by the Cabinet manual and supported the Public Service Commissioner's investigation. On 13 November 2022, the Public Service Commission released its report into Ka Wa Atea's government contracts. The report found that Te Puni Kōkiri, the Environment Ministry, and Kāinga Ora failed to manage conflicts of interests by following their own policies and processes while the Department of Conservation had poor contract management practices. However, the Commission's report concluded that it found "no evidence of favouritism, bias, or undue influence over agency decisions" in relation to Ka Awatea Services. In response, Mahuta welcomed the report as a vindication of her assertion that she had no role in approving these contracts. In addition, National MP Brown stated that the Commission's report exposed a "culture of carelessness" in how the public service procured services and managed conflicts of interest.

2020 жыл

Махута 2020 жылдың 2 қарашасында келесі Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Ол Сыртқы істер портфелін басқарған алғашқы әйел (және алғашқы маори әйел) ретінде халықаралық деңгейде танылды. Сонымен қатар, ол Жергілікті басқару министрі лауазымын сақтап, Маори дамуының орынбасар министрі де болды. 3 қарашада бұрынғы премьер-министр Хелен Кларк және Маори Кеңесі халықаралық БАҚ-тың Махутаны "татуировкасы бар маори әйел" деп сипаттауын сынады, оның сыртқы түрі мен нәсіліне назар аударғаны үшін. 4 қарашада оңшыл блогер және жазушы Оливия Пирсон "Жүз татуировкасы, әсіресе әйел дипломат үшін, өте жаман, беймәдениеттілік белгісі" деп жазған твиттері үшін сынға ұшырап, БАҚ-та кеңінен жарияланды. Оған жауап ретінде Расалық қатынастар жөніндегі комиссар Мэн Фун Пирсонның әрекеттерін сынап, "Махутаның кауаэ мокосы маори халқы үшін артыққы ерекшелік және оны құрметпен қабылдау керек" деді. Махута бұл мәселеге қатысты ешқандай түсіндірме бермеді. Пирсонның әлеуметтік желідегі жазбасына сын айтылғаннан кейін, Mighty Ape онлайн-дүкені Пирсонның "Батыс құндылықтарын қорғау: Кіріспе" кітабын сатудан алып тастады. Пирсон кітабының алынып тасталуын "мәдениетті жою" деп сипаттап, өлім туралы қорқыту алғанын мәлімдеді. 18 қарашада Махута Австралия, Канада, Ұлыбритания және АҚШ әріптестерімен бірге Гонконгтағы демократияны қолдайтын заң шығарушылардың қызметтен шеттетілуін Қытай-Британия ортақ декларациясы бойынша Гонконгтың автономиясы мен құқықтарын бұзу деп айыптады. Жауап ретінде Қытай Сыртқы істер министрлігінің өкілі Чжао Лицзянь "Бес көзі не он көзі болса да, егер Қытайдың егемендігіне, қауіпсіздігіне және даму мүдделеріне нұқсан келтірсе, олар көздерінің зақымдануынан сақтануы керек" деп бес көз елдеріне ескерту жасады. Оған жауап ретінде Махута Жаңа Зеландияның сөз бостандығы, еркін БАҚ және демократияға берілгендігін қорғады. Оған жауап ретінде Global Times газетінің тілшісі Цян Фэн Жаңа Зеландияның Австралия сияқты Батыс лагерінің құрамында болғандықтан делдалдық рөлге лайық емес екенін мәлімдеді.

Mahuta was announced as the next Minister of Foreign Affairs on 2 November 2020. She received international recognition as the first woman (and first Māori woman) to hold the Foreign Affairs portfolio. In addition, she retained her portfolio of Minister for Local Government while becoming Associate Minister of Māori Development. On 3 November, former Prime Minister Helen Clark and the Māori Council criticised the international media's description of Mahuta as a "tattooed Māori woman" for focusing on her physical appearance and race. On 4 November, right wing blogger and author Olivia Pierson drew criticism and media coverage for posting a tweet stating that "Facial tattoos, especially on a female diplomat, is the height of ugly, uncivilised wokedom." In response, Race Relations Commissioner Meng Foon criticised Pierson's actions and said that "Mahuta's kauae moko was special to Māori and should be celebrated." Mahuta declined to comment on the issue. Following criticism of Pierson's post on social media, online retailer Mighty Ape delisted Pierson's book Western Values Defended: A Primer. Pierson described the delisting of her book as "cancel culture" and claimed she had received death threats. On 18 November, Mahuta joined her Australian, Canadian, British and American counterparts in condemning the disqualification of pro democracy Hong Kong legislators as a breach of Hong Kong's autonomy and rights under the Sino British Joint Declaration. In response, the Chinese Foreign Ministry's spokesperson Zhao Lijian warned the Five Eyes countries, stating that "No matter if they have five eyes or 10 eyes, if they dare to harm China's sovereignty, security and development interests, they should beware of their eyes being poked and blinded." In response, Mahuta defended New Zealand's commitment to free speech, free media, and democracy. In response, Global Times columnist Qian Feng claimed that New Zealand was not suited for the role of mediator since it was part of the same Western camp as Australia.

2021 жыл

2021 жылдың 9 ақпанында Махута Жаңа Зеландияның Мьянмамен жоғары деңгейдегі екіжақты қарым-қатынасын тоқтатқандығын жариялады. Жаңа Зеландия үкіметі басқа батыс үкіметтерімен бірге, жаңа әскери үкіметті мойындаудан бас тарды және азаматтық басқаруды қалпына келтіруге шақырды. Сонымен қатар, Мьянма әскеріне көмек көрсету жобалары тоқтатылды және Мьянманың әскери басшыларына саяхатқа тыйым салынды. 19 сәуірде Махута Жаңа Зеландияның Қытаймен екіжақты қарым-қатынасын АҚШ бастаған "Бес Көз" тобының бағынуына жібермейтінін және Жаңа Зеландияның барлау тобының өкілеттігін кеңейтуден алаңдап отырғанын мәлімдеді. Махутаның бұл мәлімдемесі Жаңа Зеландия мен Австралия үкіметтерінің арасында Пекинмен қарым-қатынасты қалай басқаруға қатысты келіспеушіліктер күшейген кезде жасалды. 2021 жылдың наурызында Австралия мен Жаңа Зеландия үкіметтері Синьцзяндағы ұйғыр халқына қатысты жасалған әрекеттерді айыптайтын бірлескен мәлімдеме жариялады. Австралия үкіметі Жаңа Зеландия үкіметінің "Бейжіңнің күшейіп бара жатқан агрессивті мінез-құлқына" қарсы тұруға бағытталған "Бес Көз" тобының күш-жігеріне кедергі келтіруге тырысып жатқанына алаңдаушылық білдірді. Махутаның сөздеріне жауап ретінде Премьер-министр Ардерн Жаңа Зеландияның әлі де "Бес Көз" одағына адал екенін, бірақ қауіпсіздік мәселелеріне қатысты емес хабарламалар үшін бұл топты бірінші кезекте пайдаланбайтынын мәлімдеді. Британдық БАҚ Жаңа Зеландияны "Бес Көз" клубынан шығып кеткені үшін сынағанмен, қытайлық "Глобал Таймс" газеті Жаңа Зеландияны өзінің ұлттық мүддесін "Бес Көз" тобынан жоғары қойғаны үшін мақтады. 2021 жылдың 22 сәуірінде Австралияның Сыртқы істер министрі Мариз Пэйннің сапары барысында Махута Австралиядан депортацияланған Жаңа Зеландия азаматтары, ИМ-нің мүшесі Сухайра Аден және екі үкіметтің Қытайға қатысты әртүрлі тәсілдері туралы әңгімелесті. 2021 жылдың 11 мамырында Махута Израильді Палестина отбасыларын Израиль басып алған Шығыс Иерусалимдегі үйлерінен шығаруды тоқтатуға және "екі жақтың да екі мемлекеттік шешімге қол жеткізу мүмкіндігін жоғалтатын қадамдардан бас тартуға" шақырды. 2021 жылғы 19 желтоқсанда өткен Гонконгтағы 2021 жылғы заң шығару сайлауынан кейін Сыртқы істер министрі Махута басқа "Бес Көз" елдерінің Сыртқы істер министрлерімен бірге оппозициялық кандидаттарды сайлаудан шеттетуді сынап, Қытайды Гонконгтағы адам құқықтары мен бостандықтарын Сыно-Британдық Бірлескен Декларацияға сәйкес құрметтеуге шақырған бірлескен мәлімдеме жасады. Жауап ретінде Веллингтондағы Қытай елшілігі сайлаудың "саяси тұрғыдан ашық және әділ" болғанын мәлімдеп, "Бес Көз" одағын Гонконгтағы Қытайдың егемендігін құрметтеуге шақырды.

On 9 February 2021, Mahuta announced that New Zealand had suspended high level bilateral relations with Myanmar in response to the 2021 Myanmar coup d'état. The New Zealand Government joined other Western governments in refusing to recognise the new military led government and called for the restoration of civilian led rule. In addition, aid projects were diverted away from the Myanmar military and a travel ban was imposed on Myanmar's military leaders. On 19 April, Mahuta stated that New Zealand would not let the United States led Five Eyes dictate New Zealand's bilateral relationship with China and that New Zealand was uncomfortable with expanding the remit of the intelligence grouping. Mahuta's statements came amid rising disagreements between the New Zealand and Australian governments on how to manage relations with Beijing. In March 2021, the Australian and New Zealand governments issued a joint statement condemning the treatment of Uyghur minorities in Xinjiang. The Australian Government has since expressed concern about what it perceives as New Zealand Government efforts to undermine Five Eyes attempts to push back on what the Australian Government regards as "increasingly aggressive behaviour from Beijing." In response to Mahuta's remarks, Prime Minister Ardern stated that New Zealand was still committed to the Five Eyes alliance but would not use the group as its first point for messaging on non security matters. While British media criticised New Zealand for allegedly leaving the Five Eyes club, the Chinese Global Times praised New Zealand for putting its own national interests over the Five Eyes. During a visit by Australian Foreign Minister Marise Payne on 22 April 2021, Mahuta discussed the issue of New Zealand deportees from Australia, the ISIL bride Suhayra Aden and the two government's differing approaches towards China. On 11 May 2021, Mahuta called on Israel to stop evictions of Palestinian families from their homes in Israeli occupied East Jerusalem and for "both sides to halt steps which undermine prospects for a two state solution". Following the 2021 Hong Kong legislative election held on 19 December 2021, Foreign Minister Mahuta joined other Five Eyes foreign ministers issuing a joint statement criticising the exclusion of opposition candidates and urging China to respect human rights and freedoms in Hong Kong in accordance with the Sino British Joint Declaration. In response, the Chinese Embassy in Wellington issued a statement claiming the election was "politically inclusive and fair" and urged the Five Eyes alliance to respect Chinese sovereignty over Hong Kong.

2022 жыл

2022 жылдың қаңтар айының соңында Махута Ресейдің Украина шекарасына әскери күштерін жинап алуына жауап ретінде Жаңа Зеландия үкіметінің Украинаны қолдағанын қайта растады және Ресейді халықаралық құқыққа сәйкес жағдайды шиеленістің күшін азайтуға шақырды. 2022 жылдың ақпан айының ортасында Украинаға Ресейдің басып кіруінен кейін Махута мен Ардерн Жаңа Зеландияның батыстық одақтастарымен бірге Ресейдің Украинаға қарсы әрекеттерін айыптады. Сыртқы істер министрі ретінде Махута «Ресейге қатысты санкциялар туралы» 2022 жылғы заңды ұсынды, ол Украинаға Ресейдің басып кіруіне қатысы бар деп саналатын ресейлік элиталар мен активтерге қатысты түрлі санкцияларды енгізді. Заң жобасы 2022 жылдың 9 наурызында Жаңа Зеландия Парламентінің барлық депутаттарының бірауыздан қолдауымен заңға айналды. 2022 жылдың маусым айының ортасында Махута Австралияның сыртқы істер министрі Пенни Вонгты Жаңа Зеландияға жасаған алғашқы мемлекеттік сапары барысында қабылдады. Екі министр климаттың өзгеруі, халықтардың түпнұсқа құқықтары және Үнді-Тынық мұхиты мәселелері бойынша екіжақты ынтымақтастықты жаңартты. Оппозициялық ACT партиясының сыртқы саясат жөніндегі өкілі Брук Ван Велден Махутаның сыртқы істер министрі қызметін атқару кезеңіндегі халықаралық сапарларының азайып қалғанын сынап, Махутаның «Үш су» реформасы бағдарламасына ден қойып отырғанын айтты. Ал, оның австралиялық әріптесі Вонг 2022 жылдың мамыр айының соңында Албания үкіметі сайланғаннан кейін Тынық мұхиты аралдарына кең ауқымды сапар жасады, бұл аймақтағы Қытайдың дипломатиялық ықпалына тойтарыс беру мақсатын көздеді, соның ішінде Соломон аралдарымен екіжақты қауіпсіздік келісіміне қол қойылды. 2022 жылдың тамыз айының басында Махута Камбоджада өткен Шығыс Азия және АСЕАН саммитінде Қытайдың сыртқы істер министрі Ван Имен кездесті. Жаңа Зеландия мен Қытай Халық Республикасы арасындағы дипломатиялық қарым-қатынастың 50 жылдығын атап өтумен қатар, ол Шыңжаң мен Гонконгтағы адам құқықтары, 2021 жылғы Мьянмадағы төңкеріс, Солтүстік Кореяның ракеталық сынақтары, АҚШ Палатасының спикері Нэнси Пелосидің сапарынан кейін туған Қытай-Тайвань арасындағы шиеленіс туралы Жаңа Зеландияның алаңдаушылығын білдірді және Пекиннен Ресейдің Украинаға басып кіруін қолдамауды сұрады. Махута Ван Идің Қытайға сапар шепу туралы шақыруын қабылдады.

In late January 2022, Mahuta reaffirmed the New Zealand Government's support for Ukraine in response to the Russian military build up on the Russo Ukrainian border and urged Russian to reduce tensions in accordance with international law. Following the 2022 Russian invasion of Ukraine in mid February 2022, Mahuta and Ardern joined New Zealand's Western allies in condemning Russian actions against Ukraine. As Foreign Minister, Mahuta introduced the Russia Sanctions Act 2022, which imposed various sanctions targeting Russian elites and assets deemed to be complicit in the Russian invasion of Ukraine. The bill passed into law on 9 March 2022 with unanimous support from all members of the New Zealand Parliament. In mid June 2022, Mahuta hosted Australian Foreign Minister Penny Wong during her first state visit to New Zealand. The two Foreign Ministers reaffirmed bilateral cooperation in the areas of climate change, indigenous, and Indo Pacific issues. The opposition ACT Party's foreign affairs spokesperson Brooke Van Velden criticised Mahuta's few international trips during her tenure as Foreign Minister, suggesting that Mahuta was preoccupied with the Three Waters reform programme. By comparison, her Australian counterpart Wong had undertaken a "grand tour" of the Pacific Islands following the election of the Albanese government in late May 2022 to counter recent Chinese diplomatic engagement in the region including a bilateral security agreement with the Solomon Islands. In early August 2022, Mahuta met with Chinese Foreign Minister Wang Yi at the East Asia and ASEAN summits in Cambodia. In addition to acknowledging 50 years of diplomatic relations between New Zealand and the People's Republic of China, she reiterated New Zealand's concerns about human rights in Xinjiang and Hong Kong, the 2021 Myanmar coup d'état, North Korean missile tests, Sino Taiwanese tensions following United States Speaker of the House Nancy Pelosi's visit, and urged Beijing not to support Russia's invasion of Ukraine. Mahuta also accepted an invitation from Wang Yi to visit China.

2023 жыл

2023 жылғы Түркия мен Сириядағы жер сілкінісіне жауап ретінде Махута Жаңа Зеландияның Түркия мен Сириядағы Халықаралық Қызыл Крест және Қызыл Жарты Ай қоғамының (IFRC) жұмысына көмектесу үшін 1,5 миллион NZ$ көмектесетінін жариялады. 2023 жылдың 5 ақпанында Махута Үндістанға сапар шегіп, Үндістанның Сыртқы істер министрі С. Джайшанкармен екіжақты келіссөздер жүргізді. Келіссөздер екіжақты қарым-қатынасты жаңа деңгейге көтеру, болашақ экономикалық байланыстарды зерттеу, Халықаралық Күн альянсындағы ынтымақтастық, әуе байланысын жақсарту және жеке сектордың қатысуы мәселелеріне арналды. Ол сондай-ақ Жаңа Зеландияның білім беру, сауда және туризм салаларын ілгерілетуге ұмтылды. Наурыз айының соңында Махута Пекинде Қытайдың Сыртқы істер министрі Цинь Ганмен кездесті. Екі министр Қытай мен Жаңа Зеландия қарым-қатынасына қатысты мәселелерді, соның ішінде Украинадағы Ресейдің басқыншылығы кезінде Қытайдың Ресейге әскери көмегін, AUKUS-ты, Тынық мұхитындағы Қытайдың ықпалын, Оңтүстік Қытай теңізіндегі дауларды, Гонконг пен Шыңжаңдағы адам құқықтарын және Тайваньмен қарым-қатынастағы шиеленісті талқылады. Маусым айының соңында The New Zealand Herald газеті The Australian газетіне сілтеме жасап, Цинь Ганның бір сағаттық кездесуде Махутаны сөзге шақырғанын хабарлады. Анонимді дереккөздердің бірі Махутаның Цинь Ганның "қасқыр саясатына" қарсылық білдіргенін де мәлімдеді. Бұл хабарға жауап ретінде Премьер-министр Хипкинс Махутаның Цинь Ганмен "конструктивті" әңгіме өткізгенін растады, бірақ Махута кездесуді "жазалау" деп сипаттамағанын, "ашық пікір алмасудың маңызды екенін" қосты. Сәуір айының басында Махута Австралия, Жапония және Оңтүстік Кореяның сыртқы істер министрлерімен бірге 2023 жылғы НАТО саммитіне қатысты. Олар Украинаға Ресейдің басқыншылығы, Азия-Тынық мұхиты аймағындағы Қытайдың белсенділігі, киберқылмыс және климаттың өзгеруі сияқты бірқатар жаһандық мәселелерді талқылады. 2023 жылдың 8 қазанында Махута 2023 жылғы Израиль-Хамас соғысындағы зорлық-зомбылыққа қатты алаңдаушылық білдірді. Ол зорлық-зомбылықты дереу тоқтатуға, барлық азаматтарды қорғауға және халықаралық гуманитарлық құқықты сақтауға шақырды. ACT партиясының лидері Дэвид Сеймур Махутаны Израиль азаматтарына қарсы жасалған террористік шабуылдарды айыптамағаны үшін сынады. Оған жауап ретінде Премьер-министр Хипкинс Хамас жасаған террористік шабуылдарды қатаң айыптады, азаматтарды нысанаға алу және кешіру халықаралық гуманитарлық принциптерді бұзатынын мәлімдеді. Ол Израильдің өзін-өзі қорғауға құқығы бар екенін де айтты. Хипкинс Махутаның Жаңа Зеландияның сыртқы саясатынан алшақтағанын жоққа шығарды және бұл уақыт мәселесі екенін атап өтті. 2023 жылдың қараша айының ортасында TVNZ телеарнасы Махутаның 7 қазандағы Хамас әрекеттерін айыптау үшін күшті тіл қолдану туралы Сыртқы істер және сауда министрлігінің кеңесін қабылдамағанын хабарлады. TVNZ журналисі Джек Тейммен сұхбаттасқанда Махута өзінің твиттерін анонимді тараптан алған ақпаратқа және жағдайдың дамуына байланысты деп түсіндірді.

In response to the 2023 Turkey–Syria earthquake, Mahuta announced that New Zealand would be contributing NZ$1.5 million to assisting the International Red Cross and Red Crescent Movement's (IFRC) responses in Turkey and Syria. On 5 February 2023, Mahuta visited India and conducted bilateral talks with Indian Foreign Minister S. Jaishankar. The talks centred around taking the bilateral relationship to the next level, including exploring future economic relationship, cooperation in the International Solar Alliance, improved air connectivity and private sector collaboration. She also promoted New Zealand's education, trade and tourism sector. In late March, Mahuta met with Chinese Foreign Minister Qin Gang in Beijing. The two foreign ministers discussed issues of concern to China New Zealand relations including Chinese military aid to Russia during the ongoing Russian invasion of Ukraine, AUKUS, Chinese influence in the Pacific, and New Zealand concerns about the South China Sea dispute, human rights in Hong Kong and Xinjiang, and increasing tensions with Taiwan. In late June, The New Zealand Herald reported that The Australian newspaper claimed that Qin had harangued Mahuta during an hour long meeting, citing two anonymous sources. One of the sources also claimed that Mahuta had pushed back against Qin's wolf warrior diplomacy. In response to the report, Prime Minister Hipkins confirmed that Mahuta had a "constructive" conversation with Qin but said that Mahuta had not described the meeting as a "dressing down," adding "it was important to be able to have frank conversations." In early April, Mahuta along with foreign ministers of three other "Indo Pacific partner countries" Australia, Japan, and South Korea attended the 2023 NATO summit to discuss several global issues including the Russian invasion of Ukraine, Chinese assertiveness in the Asia Pacific, cybercrime and climate change. On 8 October 2023, Mahuta expressed deep concern at the outbreak of violence during the 2023 Israel–Hamas war. She called for the immediate halt to violence, the protection of all civilians, and the upholding of international humanitarian law. ACT leader David Seymour criticised Mahuta for not condemning Hamas for its terror attacks against Israeli civilians. In response, Prime Minister Hipkins unequivocally condemned Hamas' terror attacks, stating that the target of civilians and hostage taking violated fundamental international humanitarian principles. He also stated Israel had the right to defend itself. Hipkins also denied that Mahuta was out of step with New Zealand foreign policy and stated it was a matter of timing. In mid November 2023, TVNZ reported that she had rejected advice by the Ministry of Foreign Affairs and Trade to use stronger language condemning Hamas' actions on 7 October. During an interview with TVNZ journalist Jack Tame, Mahuta attributed her Tweet to information she had received from an unidentified party and the developing situation.

2023 жылғы жалпы сайлау

2023 жылғы Жаңа Зеландиядағы жалпы сайлау кезінде Махута 2008 жылдан бері сақтап келген Еңбек партиясы үшін Хаураки Вайкато сайлау округінде бақ сынады. 4 қазанда 1 News телеарнасы Те Пати Маори партиясының кандидаты Хана Раухити Майпи Кларк Махутаға қарсы күресіп жатыр дегенді хабарлады. Сауалнама көрсеткендей, Махута Майпи Кларктен 36% дауыспен алда болса, Майпи Кларк 32% дауыс жинады. 40 жасқа дейінгілердің 43% Майпи Кларкқа, ал 30% Махутаға дауыс берді. Дегенмен, 60 жастан асқандардың 43% Махутаны, ал осы демографиялық топтың 12% Майпи Кларкты қолдады. Махута Майпи Кларктен 2,911 дауыс айырмасымен жеңіліп, Майпи Кларк 170 жыл ішінде Жаңа Зеландия парламентіне сайланған ең жас депутат атанды. Махута партиялық тізімге енбегендіктен парламенттегі орнын жоғалтты. 11 қарашада Махута министрлік лауазымдарынан ресми түрде кетті. Жаңа Ұлттық үкіметі үшін коалициялық келіссөздер аяқталғанға дейін Еңбек партиясының уақытша үкіметінің мерзімі ұзартылғандықтан, Грант Робертсон Махутаның сыртқы істер портфелін, ал Уилли Джексон маори даму жөніндегі орынбасар портфелін иеленді.

Аборт

2020 жылы Наная Махута Жаңа Зеландияда абортты қылмыстық жазадан босату туралы 2020 жылғы Аборт заңына қарсы дауыс берді, бұл оның ішкі сеніміне сәйкес болды. 2022 жылдың маусым айында Махута АҚШ Жоғарғы Сотының Roe v. Wade шешімін жою туралы қабылдаған шешімін айыптайтын Twitter жазбасын жариялады, бұл шешім АҚШ-та аборт құқығын конституциялық түрде қорғаған еді. Twitter қолданушылары Махутаны екіжүзділікке айыптап, ол Аборт заңына қарсы болғанын еске салды. Ол, сондай-ақ, белгілі бір аборт орталықтарының маңында қауіпсіз аймақтар құруға рұхсат беретін, жағдайлар бойынша қарастырылатын ережелерді енгізген Контрацепция, стерилизация және аборт (қауіпсіз аймақтар) туралы түзетулерді қолдады.