Кіріспе

Vingulmark (Ескі норвегиялық Vingulmǫrk) – Норвегиядағы аймақтың ежелгі атауы, қазіргі таңда Эстфолд, Акершустың батыс бөліктерін (Ромерикеден басқа), және Бускерудтың шығыс бөліктерін (Хурум және Рёйкен муниципалитеттері) құрайды, сондай-ақ Норвегия астанасы Осло орналасқан жерді қамтиды. Орта ғасырларда Vingulmark – Осло, Барум және Аскер қалаларымен шектелген әкімшілік бірлік болған.

Этимология

Ежелгі скандинав тілінде бұл атау Vingulmǫrk болған. Атаудың бірінші бөлігі – Vingul, "Vingull" сөзінің айыптау жағдайы, "дала шөбі" немесе "ақылсызы". Атаудың соңғы бөлігі – mark немесе көпше түрі mǫrk, "орман" немесе "наурыз", яғни дала шөбінің/ақылсыздардың орманы. "Lexicon Poeticon" және "Völsa Þattr" еңбектерінде "vingull" сөзінің жылқының жыныс мүшелерінің атауы екені айтылады.

Тарих

Орта ғасырлардағы патшалардың сағындарында айтылғандай, бұл викинг дәуіріндегі шағын патшалық болған. Вингульмарк – заң сотының қарауындағы төрт округтің бірі еді, олар бірге Викеннің ежелгі аймағын құрады. Археологтар Гломма өзенінің сағасы маңындағы, Онсёй, Рольвсёй және Тюне аймақтарында зәулім жерлеу орындарын тапты. Онда Тюне кемесінің қалдықтары да табылды, бұл осы аймақта маңызды билік орталығы болғандығын көрсетеді. IX ғасырдың соңында осы аймақтың оңтүстік бөлігі Дания билігінде болған деген деректер бар. Ағылшын патшасы Ұлы Альфредтің сарайында жазылған Оттар туралы есепте, Оттар Скирингсалдан оңтүстікке қарай жүзгенде үш күн даңғыл жағынан Данияны көргенін айтады. Бұл Вингульмарк аймағының бір бөлігін де қамтиды. Снорри Стурлусон «Heimskringla» және «Fagrskinna» еңбектерінде, король Харальд Әдемі шашты әкесі Қара Хафданнан Вингульмарк аймағының бір бөлігін мұраға алғанын жазады. Король Харальд бұрын Вингульмарк аймағының жартысын иеленген Гандальф патшасын жеңіп алды. Снорри Стурлусон «Heimskringla» еңбегінде бұл аймаққа швед патшасы Эрик Эмундсон да таласқандығын айтады. Норвегиялықтар өздерінің талаптарын қорғау үшін Гёталандқа жорық жасады.