Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Grächen – Швейцариядағы Вале кантонындағы Висп округінің муниципалитеті. Ауыл Матерталдағы Сент-Никлаустың үстіндегі террасада, Мишабел қатарының (және Домның) солтүстігінде орналасқан.
Grächen is a municipality in the district of Visp in the canton of Valais in Switzerland. The village is situated at an altitude of on a terrace above St. Niklaus in the Mattertal, north of the Mischabel range (and Dom).
Тарих
Грейхен аймағындағы елді мекендер неолит дәуіріне дейін барып қайтуы мүмкін. Бұл, әрине, ерте қола дәуіріндегі альпілік халықтың (кельттер тізімі) аң аулау алабы болған. Шамамен 750 жылға қарай алеманндар қазіргі Вале кантонының жоғарғы (неміс тілінде сөйлейтін) бөлігінде қоныстанды. Грейхен алғаш рет 1210 жылы де Грахан деп еске алынған. 1250 жылы ол де Гранже деп аталған.
Settlements in the area of Grächen probably date back to neolithic times. It certainly was a hunting ground for early Bronze Age alpine people (celts List of Celts). Around 750 (CE), the Alamanni started to settle in the upper (German speaking) part of what is now the canton of Valais. Grächen is first mentioned in 1210 as de Grachan. In 1250 it was mentioned as de Granges.
Елтаңба
Қалалық гербтің суреті – көк түсті фоннан үш алтын тау шығып тұрады, олардан сондай-ақ үш жасыл қарағай ағашы өсіп шығып, түбі мен тамыры өзгермейді.
The blazon of the municipal coat of arms is Azure, issuant from base three Cliffs Or from which are rising as many Pine trees Vert trunked and rooted proper.
Демография
Грехенде 2008 жылы тұрғындардың 6,4% -ы шетелдік азаматтарды құрады. Соңғы 10 жылда (2000–2010 жылдары) халық саны 1,7% пайызға өзгерді. Бұл өзгерістің 1,6% көші-қонға, ал 0,9% туу және өлім-жітімге байланысты болды. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) неміс тілінде сөйлейді (1229 адам немесе 98,0%), екінші ең көп таралған тіл – голланд тілі (11 адам немесе 0,9%), ал үшінші – француз тілі (4 адам немесе 0,3%). Бір адам итальян тілінде, ал бір адам романш тілінде сөйлейді. Муниципалитеттегі тұрғындардың 888-і немесе шамамен 70,8% 2000 жылы Грехенде туып, сол жерде тұрған. 214 адам немесе 17,1% сол кантонда, 96 адам немесе 7,7% Швейцарияның басқа аймақтарында, ал 42 адам немесе 3,3% Швейцариядан тыс жерде туған. 2000 жылы муниципалитетте 477 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үйде 2,6 адам тұрды. 2009 жылы 1000 тұрғынға шаққанда 35,2 жаңа тұрғын үй салынды.
Grächen has a population of as of 2008, 6.4% of the population are resident foreign nationals. Over the last 10 years (2000–2010 ) the population has changed at a rate of 1.7%. It has changed at a rate of 1.6% due to migration and at a rate of 0.9% due to births and deaths. Most of the population (as of 2000) speaks German (1,229 or 98.0%) as their first language, Dutch is the second most common (11 or 0.9%) and French is the third (4 or 0.3%). There is 1 person who speaks Italian and 1 person who speaks Romansh. Of the population in the municipality, 888 or about 70.8% were born in Grächen and lived there in 2000. There were 214 or 17.1% who were born in the same canton, while 96 or 7.7% were born somewhere else in Switzerland, and 42 or 3.3% were born outside of Switzerland. as of 2000, there were 477 private households in the municipality, and an average of 2.6 persons per household. as of 2009, the construction rate of new housing units was 35.2 new units per 1000 residents.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия CVP болды, ол дауыс берушілердің 75,92% -ының қолдауын алды. Келесі үш ең танымал партиялар: SVP (13,04%), SP (5,52%) және FDP (4,26%). Федералды сайлауда барлығы 527 дауыс берілді, сайлауға қатысу деңгейі 50,8% құрады. 2009 жылғы Conseil d'État/Staatsrat сайлауында барлығы 591 дауыс берілді, оның 44-і немесе шамамен 7,4% жарамсыз деп танылды. Дауыс беруге қатысу 57,8% болды, бұл кантон бойынша орташа көрсеткіш 54,67% -ға жақын. 2007 жылғы Швейцария Мемлекеттік кеңесі сайлауында барлығы 523 дауыс берілді, оның 32-сі немесе шамамен 6,1% жарамсыз болды. Сайлауға қатысу деңгейі 50,9% құрады, бұл кантон бойынша орташа көрсеткіш 59,88% -дан айтарлықтай төмен.
In the 2007 federal election the most popular party was the CVP which received 75.92% of the vote. The next three most popular parties were the SVP (13.04%), the SP (5.52%) and the FDP (4.26%). In the federal election, a total of 527 votes were cast, and the voter turnout was 50.8%. In the 2009 Conseil d'État/Staatsrat election a total of 591 votes were cast, of which 44 or about 7.4% were invalid. The voter participation was 57.8%, which is similar to the cantonal average of 54.67%. In the 2007 Swiss Council of States election a total of 523 votes were cast, of which 32 or about 6.1% were invalid. The voter participation was 50.9%, which is much less than the cantonal average of 59.88%.
Экономика
2010 жылы Грехеннің жұмыссыздық деңгейі 2,6% құрады. 2008 жылы бастапқы экономикалық секторда 49 адам жұмыс істеді және бұл салада шамамен 29 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 61 адам жұмыс істеді және осы секторда 12 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 356 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 81 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы 78 жұмысшы муниципалитетке жұмыс істеу үшін келді, ал 222 жұмысшы муниципалитеттен жұмыс істеу үшін кетті. Муниципалитет жұмыс күшінің таза экспорттаушысы болып табылады, әрбір бір кіретін жұмысшыға шамамен 2,8 жұмысшы шығып кетеді. Жұмыс істейтін халықтың 14,2%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 39%-ы жеке көлікпен барады. 2011 жылы шаңғы курортын жаңарту және кеңейту жоспары іске қосылды. Грехен Зерматт пен Саас-Феге жақын орналасқандықтан, көптеген адамдарды тартады, бұл екі ірі шаңғы курорты.
as of 2010, Grächen had an unemployment rate of 2.6%. as of 2008, there were 49 people employed in the primary economic sector and about 29 businesses involved in this sector. 61 people were employed in the secondary sector and there were 12 businesses in this sector. 356 people were employed in the tertiary sector, with 81 businesses in this sector. In 2000, there were 78 workers who commuted into the municipality and 222 workers who commuted away. The municipality is a net exporter of workers, with about 2.8 workers leaving the municipality for every one entering. Of the working population, 14.2% used public transportation to get to work, and 39% used a private car. In 2011, a plan to renovate and enlarge the ski area was launched. Grächen also attracts many people due to its proximity to Zermatt and to Saas Fee, two major ski resorts.
Спорт
Грейхен 22 қыркүйекте 2019 жылғы UCI тау велосипеді марафоны әлем чемпионатының өтетін орны.
Grächen hosts the 2019 UCI Mountain Bike Marathon World Championships on 22 September 2019.
Дін
2000 жылғы санақ бойынша 1166 адам немесе 93,0% рим-католик, ал 46 адам немесе 3,7% швейцариялық реформаттық шіркеуіне жатты. Қалған халықтың ішінде 5 адам православие шіркеуінің мүшесі (немесе халықтың шамамен 0,40% -ы), ал тағы бір христиан шіркеуіне жататын 13 адам (немесе халықтың шамамен 1,04% -ы) болды. Ислам дінін ұстанатындар 4 адамды құрады (халықтың 0,32% -ы). 2 адам буддист болды. 11 адам (немесе халықтың шамамен 0,88%) ешқандай шіркеуге жатпайтын, агностик немесе атеист болды, ал 13 адам (немесе халықтың шамамен 1,04% -ы) сұраққа жауап бермеді. Сол оқу жылында бір балабақша тобы (KG1 немесе KG2) және 18 балабақша оқушысы болды. Кантонның білім беру жүйесі студенттерден алты жылдық бастауыш білім алуды талап етеді. Грейхенде бастауыш мектепте барлығы 5 сынып пен 104 оқушы оқыды. Орта мектеп бағдарламасы үш жылдық міндетті төменгі сабақтан (бағдарлау сыныптары) және одан кейін үштен бес жылға дейінгі қосымша, жоғары деңгейлі білімнен тұрады. Грейхендегі барлық орта және жоғары сынып оқушылары көршілес муниципалитеттегі мектепке барады. 2000 жылы Грейхеннен 43 оқушы муниципалитетке қарасты емес мектептерде оқыды.
From the 2000 census, 1,166 or 93.0% were Roman Catholic, while 46 or 3.7% belonged to the Swiss Reformed Church. Of the rest of the population, there were 5 members of an Orthodox church (or about 0.40% of the population), and there were 13 individuals (or about 1.04% of the population) who belonged to another Christian church. There were 4 (or about 0.32% of the population) who were Islamic. There were 2 individuals who were Buddhist. 11 (or about 0.88% of the population) belonged to no church, are agnostic or atheist, and 13 individuals (or about 1.04% of the population) did not answer the question. During that school year, there was one kindergarten class (KG1 or KG2) and 18 kindergarten students. The canton's school system requires students to attend six years of primary school. In Grächen there were a total of 5 classes and 104 students in the primary school. The secondary school program consists of three lower, obligatory years of schooling (orientation classes), followed by three to five years of optional, advanced schools. All the lower and upper secondary students from Grächen attend their school in a neighboring municipality. as of 2000, there were 43 students from Grächen who attended schools outside the municipality.