Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс-швейцар философы (1843–1896)
German Swiss philosopher (1843–1896)
Ричард Людвиг Генрих Авенариус (19 қараша 1843 – 18 тамыз 1896) – неміс-швейцар философы. Ол "эмпириялық сын" немесе эмпириокритицизм радикалды позитивистік тұжырымын жасады.
Richard Ludwig Heinrich Avenarius (19 November 1843 – 18 August 1896) was a German Swiss philosopher. He formulated the radical positivist doctrine of "empirical criticism" or empirio criticism.
Өмір
Авенариус Лейпцигтегі Николайсшуледе оқыды және Цюрих, Берлин және Лейпциг университеттерінде білім алды. Лейпциг университетінде 1868 жылы Барух Спиноза мен оның пантеизмі туралы диссертациясын қорғап, философия ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды, 1876 жылы абилитациядан өтті және онда приват-доцент болып сабақ берді. Бір жыл өткен соң Цюрих университетінде профессорлық қызметке тағайындалды. 1896 жылы Цюрихте дүние салды.
Avenarius attended the Nicolaischule in Leipzig and studied at the University of Zurich, Berlin, and the University of Leipzig. At the University of Leipzig, he received the Doctor of Philosophy in 1868 with his thesis on Baruch Spinoza and his pantheism, obtained the habilitation in 1876 and taught there as Privatdozent. One year later, he became professor at the University of Zurich. He died in Zürich in 1896.
Жұмыс
Авенариус ғылыми философияның таза тәжірибе туралы сипаттамалық анықтамалармен ғана айналысуы керек деп есептеді, бұл анықтамалар метафизикадан да, материализмнен де мүлдем бос болуы тиіс. Карл Вогттің материалистік тұжырымдарына қарсылығы Владимир Лениннің "Материализм және эмпириокритицизм" еңбегіндегі эмпириокритицизмге шабуыл жасауына себеп болды. Авенариус еңбегінің негізгілері – аса қиын "Kritik der reinen Erfahrung" (1888–1890) және "Der menschliche Weltbegriff" (1891) шығармалары, олар Эрнст Мах, Бер Борохов және шамалы дәрежеде Уильям Джеймске әсер етті. Ол Анатолий Луначарскийге сабақ берді, сонымен қатар Александр Богданов пен Николай Валентиновқа да ықпал етті.
Avenarius believed that scientific philosophy must be concerned with purely descriptive definitions of experience, which must be free of both metaphysics and materialism. His opposition to the materialist assertions of Carl Vogt resulted in an attack upon empirio criticism by Vladimir Lenin in the latter's Materialism and Empirio criticism. Avenarius' principal works are the famously difficult Kritik der reinen Erfahrung (Critique of Pure Experience, 1888–1890) and Der menschliche Weltbegriff (The Human Concept of the World, 1891) which influenced Ernst Mach, Ber Borochov and, to a lesser extent, William James. He taught Anatoly Lunacharsky and was also influential on Alexander Bogdanov and Nikolai Valentinov.
Отбасы
Авенариус – неміс баспашысы Эдуард Авенариус пен актриса және суретші Людвиг Гейердің қызы, Рихард Вагнердің (әкесінің келіні) екінші ұлы болды. Дегенмен, оның әкесі Рихард Вагнердің биологиялық әкесі де болуы мүмкін деген пікірлер бар. Рихард Авенариустың інісі Фердинанд Авенариус «Дюрербунд» мәдени ұйымын басқарды және Германияда мәдениет реформасы қозғалысын бастаушылардың бірі болды. Вагнер – Авенариустың куәгері (құдасы) еді.
Avenarius was the second son of the German publisher Eduard Avenarius and Cäcilie née Geyer, a daughter of the actor and painter Ludwig Geyer and a (step )sister of Richard Wagner. However, there is speculation that her father was the biological father of Richard Wagner too. Richard Avenarius's brother, Ferdinand Avenarius, led the cultural organization Dürerbund and belonged to the initiators of a culture reform movement in Germany. Wagner was Avenarius's godfather.