Кіріспе

Грекия мифологиясында әтешке айналған жас Алектрион (көне грек тілінен аударғанда "әтеш") – жас сарбаз. Соғыс құдайы Арес оған өзінің жатын бөлмесінің есігін күзетуді тапсырды, ал ол Афродита, сүйіспеншілік құдайымен махаббатта болғанда. Бірақ Алектрион ұйықтап қалғандықтан, қызметін дұрыс атқармады, соның салдарынан күн құдайы Гелиос екеуін көріп, Афродитаның күйеуі Гефестті ескертті. Осыдан кейін Арес оны ашумен әтешке айналдырды. Бұл миф әтештердің қалай пайда болғанын және олардың әр таңғы аққанда күннің жақындап келе жатқанын ескерту себебін түсіндіруге бағытталған. Миф Гомерде айтылмаған, ол алғаш рет Арес пен Афродитаның адалдықтан айырылғанын «Одиссеясында» баяндаған, бірақ кейін әртүрлі авторлар оған қосымша мәліметтер енгізген.

Мифология

Ол неге осындай азап шеккенін еске алып, Күн құдайы арбасын жегіп бара жатқанда, әнмен адамдардың ұйқысын қуып шығарады. Паусанияның айтуынша, әлемтанушы – Гелиостың қасиетті жануары, ол күн шығар алдында әрдайым мақылдайды.

Интерпретация

Алектрион және Халкион сөздерінің екеуі де Күннің ежелгі парсылық атауларының бірі – Халакадан бұрмаланған болуы мүмкін. "Вендидадта" қасиетті құс Пародарс, адамдар оны кахркатак деп атайды, таңда дауысын көтереді делінген; ал "Бундахишнде" Күн Халака, яғни қараңғылық пен жамандыққа қарсы тұратын әтеш, оның әуенінен қашады деп айтылады.