Кіріспе
Чарльз Гилдон (шамамен 1665 – 1 қаңтар 1724), ағылшын жазушысы, аудармашы, өмірбаяншы, очеркші, драматург, ақын, көркем хаттар авторы, аңызшы, қысқа әңгімелер авторы және сыншы болған. Ол қайта жаңғырту дәуірінің көптеген тұлғаларының өмірі туралы мәліметтердің бастау көзі болды, бірақ олар туралы көптеген қателерді таратып немесе ойлап тапқан сияқты. Ол Александр Поуптың «Дунциада» және доктор Арбутнотқа арналған хатындағы мақсаты және Джонатан Свифттың жауы ретінде танылды. Гилдонның өмірбаяндық еңбектері көп жағдайда қол жетімді жалғыз өмірбаян болып табылады, бірақ олардың ішіндегі көптеген ойлап қойылған мәліметтер дәлелденді. Поуптың Гилдонды карикатуралық бейнелеуінен, сондай-ақ оның жазған еңбектерінің көптігі мен жылдамдығынан Гилдон жалдамалы қалам және әдеби мүмкіндікшілдің символы ретінде танылды.
Charles Gildon (c. 1665 – 1 January 1724), was an English hack writer who was, by turns, a translator, biographer, essayist, playwright, poet, author of fictional letters, fabulist, short story author, and critic. He provided the source for many lives of Restoration figures, although he appears to have propagated or invented numerous errors with them. He is remembered best as a target of Alexander Pope's in both Dunciad and the Epistle to Dr. Arbuthnot and an enemy of Jonathan Swift's. Gildon's biographies are, in many cases, the only biographies available, but they have nearly without exception been shown to have wholesale invention in them. Because of Pope's caricature of Gildon, but also because of the sheer volume and rapidity of his writings, Gildon has come to stand as the epitome of the hired pen and the literary opportunist.
Өмірбаян
Гилдон Гилллингхемде, Дорсетте дүниеге келді. Оның отбасы католик дінін ұстанды. Шарльдың туысы Жозеф католик священник болды, ал Шарльдің ата-анасы Францияға қашып кетті, ал Шарль Дуайде білім алды. Ол 1684 жылы, 19 жасында колледжді тастап, Англияға көшті. Екі жылдан кейін Лондонға келді, онда өзінің мүлігін дереу жұмсады немесе жоғалтты. Екі жылдан соң, 1688 жылы, ол ақшасы жоқ әйелге үйленді. Ол бірден ақша табу үшін жазуға кірісті. Оның алғашқы белгілі әдеби тапсырыс берушісі Джон Дантон болды, ол Гилдонды «Афиналық Меркурий» үшін (осы мерзімді басылым туралы талқылау үшін «Жаңару әдебиетіне» қараңыз) және 1692 жылы «Афиналық қоғамның тарихын» жазу үшін пайдаланды. Сол жылы Гилдон Афра Беннің өмірбаянын жазды, ол оның жақын досы болғанын мәлімдеді. Гилдон мен Беннің екеуі де Дорсеттен және роялистер болғандықтан (бірақ Гилдонның отбасы ғана Интеррегнум кезінде белсенді болды, ал Бен, мүмкін, кавалер шпионы болған), Гилдон Бенді білгені және іздегені мүмкін, бірақ оның өмірін баяндауында көптеген дәлелденген қателіктер бар (соның ішінде Оруноконың мүлдем сенімсіз оқылуы). Алайда, ол Джон Драйден мен Уильям Уайчерлимен, сондай-ақ Бенмен әлеуметтік хат алмасып, сарайлық өмір салтын ұстанды. Ол 1693–1698 жылдары деист болды, ал Дэниел Дефо оған алты тойымды әйелдері мен аштықтан өлген әйелі бар деп шабуыл жасады. Гилдон 1693 жылы Чарльз Блоунттың шығармаларын редакциялады және басылымға өзінің деистік трактатын, «Ақыл-ойының болжамдары» деп қосты. 1695 жылы ол өзінің тақырыбын батырлыққа айналдырған «Блоунттың өмірі» атты шығармасын шығарды. Сонымен қатар, ол 1694 жылы Томас Раймерге қарсы Драйденнің модернизмін қорғады. 1696–1702 жылдар аралығында Гилдон төрт бос өлең трагедиясын жазды, бірақ олар сәтсіз аяқталды. Ол 1698 жылы англикандыққа айналды және кейіннен деизмге шабуыл жасау үшін «Дейст нұсқаулығы» (1705) жазды. Ол сондай-ақ 1692 және 1720 жылдар аралығында «Почташы тоналанған», «Алтын тыңшы» және «Барлығы жақсырақ» сияқты әңгімелер сериясын шығарды. Гилдонның «Алтын тыңшы» (1709) еңбегін қазіргі ғалымдар «ағылшын тіліндегі алғашқы толыққанды прозалық шығарма» деп санайды. Бірақ оның замандастары үшін бұл «мениппей сатирасы, Апулейдің «Алтын есегі» және «Жаңа метаморфозаның» жалғасы [яғни Гилдонның «Алтын есегі» 1708 жылы]». 1706 жылы Гилдон, осы уақытқа дейін сенімді виг (оның отбасы торизм мен якобизмге қарама-қайшы), Англияға келу үшін Софияға хаттар жариялады. Үкімет оны мемлекеттік құпияны ашумен айыптады. Кейінгі уақытта Уиг партиясының белгілі мүшелері оған көмекке келді, ал Ричард Стил өзінің өтінішін жазды. Гилдон кінәлі деп танылып, 100 фунт айыппұл салынғанда, Артур Мэнваринг оның орнына айыппұл төледі. Хаттар түрмеге немесе шырғаға түсуге жеткілікті болды, бірақ Гилдонның байланыстары оны құтқарды. Артур Мейнуарлинг, Джонатан Свифтің жауы, тағы да Гилдонда көмек көрсетті, ал Стил оны басқа мерзімді жұмыстарға енгізді. Гилдонның 1710 жылы шыққан «Томас Бетертонның өмірі» Стилге арналды. Гилдонның «Поэзия өнері» атты очергі Джон Брайтлендтің «Англиз тілінің грамматикасы» атты еңбегінде жасырын түрде жарияланды, ол алғаш рет 1711 жылы жарық көрді; Гилдон кейін бұл очеркті 1718 жылы «Поэзияның толық өнері» атты кітабына кеңейтті. Брайтлендтің грамматикасына Гилдонның «Логика немесе ойлау өнері» атты трактаты да кірді. Гилдонның «Логикасы» - Жан Ле Клерктің 1692 жылғы «Логикасының» үлкен бөлігінің атрибуциясы жоқ аудармасы. Гилдонның «Клерк» аудармасының көп бөлігін Чемберс өзінің «Циклопедиясын» құрастырған кезде Эфраим Чемберс иеленді. 1711 жылы Джон Брайтленд Гилдонды «Британдық Меркурий» газетін жүргізу үшін жалдады. Алты ай бойы Гилдон Джонатан Свифт пен Александр Поупқа шабуыл жасады. Ол Свифтке Майнварингпен болған қақтығысы үшін шабуыл жасады, ал Поуппен болған дау да осыған ұқсас саяси болды. «Британдық Меркурий» басылымы жабылып қалғаннан кейін, ол Попқа «Жаңа репетиция» (1714) атты пьесасында және 1718 жылы Уильям Уайчерлидің (Поптың ұстаздарының бірі) өмірінің естеліктері бөлімінде тағы бір шабуыл жасады. Сондай-ақ 1718 жылы Гилдон әдеби жағын өзгертті «Поэзияның толық өнері», ол Букингем герцогинясына арнады. Онда ол Драйденмен бірге өзінің мансабының басында мақұлдамаған Римердің неоклассицизм туралы диктатын қайталады. 1719 жылы Гилдон соқыр болып, өте кедей болды. Александр Поуп өзінің хат-хабарларында оның соқырлығы сифилис ауруына байланысты екенін айтты. Алайда, Гилдон аштықтан қауіпте болды. 1721 жылы Букингем герцогинясы оған көмек берді. Сонымен қатар, сол жылы Роберт Харли (Свифт пен Поптың меценаты және досы) оған «Кралдық сыйлық» ретінде 100 фунт жұмалық берді. 12 желтоқсан 1723 жылы Томас Саутерннің «Оруноко» пьесасының көрсетілімі оған арналған болуы мүмкін. Гилдон сондай-ақ әйелдер жазушыларының өмірбаяндарымен де айналысты. Ол «Миссис Беннің өмірі» естеліктерінің алдында «Әдемі әйелдердің бірі» ретінде танымал болған өмірбаяншы деп есептеледі (1696). Гилдон Миссис Мэнлидің өмірінің екі бетін «Аталантис авторы Ривелланың тарихы» деген тақырыпта, мүмкін, жағымсыз жарықтан жазды. Деларивер Мэнли баспагер Эдмунд Курллдан басылымды кейінге қалдыруға көндірді; жақын арада Мэнли Гилдонмен кездесіп, оның материалдарын жоюға келісті. Содан кейін Мэнли өзінің тарихын қатаң уақыт шегінде жазып, оны «Ривелланың баяуламалары» (1714) деген тақырыпта анонимді түрде жариялады. Ол сондай-ақ «Мистер Д––– Де Ф , Лондондық хосier-дің өмірі және таңқаларлық баяуламалары» (1719) атты памфлетті «Робинзон Крузоның одан әрі баяуламаларынан» кейін жариялады. Бұл әзілді памфлетте Дефо мен оның кейіпкерлері Робинзон Крузо мен Жұма арасындағы диалог қамтылған, онда Гилдон романның сюжеттік қателіктерін ашады. Бұл памфлеттің соңында Крузо мен Жұма Дефоны оның кейіпкерлерін әділ бейнелемегені үшін жазалап, өздерінің үлкен кітаптарын жұтып қойды, «егер сіз мұндай үлкен шығармалар жасайтын болсаңыз, сіз олар үшін жазаңыз». Дэниел Дефо «Робинзон Крузоның соңғы жалғасы» – «Естеліктер» алды сөзінде Гилдонның шабуылдарына қарсы қорғанысқа түседі. Ол 1 қаңтар 1724 жылы Лондонда қайтыс болды.