Кіріспе
Мидың және оның айналасындағы қан тамырларының кескінін шығаратын ангиография – мидың және оның айналасындағы қан тамырларының кескінін шығаратын ангиографияның бір түрі, артериовеноздық аномалиялар және аневризмалар сияқты патологияларды анықтауға мүмкіндік береді. Оны 1927 жылы Лиссабон университетінің португал неврологы Эгас Монис алғаш рет жасады және процедурада қолдану үшін торотрастты әзірлеуге де көмектесті. Әдетте, катетер ірі артерияға (мысалы, жамбас артериясына) енгізіліп, қан айналымы жүйесі арқылы қарын артериясына дейін жылжытылады, онда контрастты зат енгізіледі. Контрастты зат мидың артериялық жүйесімен тарағанда рентген суреттері сериясы, ал кейін веналық жүйеге жеткенде екінші сериясы түсіріледі. Кейбір жағдайларда, церебральды ангиография компьютерлік томографиялық ангиография және магниттік-резонанстық ангиография сияқты инвазивті емес әдістерге қарағанда жақсырақ кескіндер бере алады. Сонымен қатар, церебральды ангиография нәтижелеріне сүйене отырып, кейбір емдеулер дереу жүргізілуі мүмкін. Соңғы онжылдықтарда эндоваскулярлық емдеу техникаларының дамуының арқасында церебральды ангиография емдік мағынаға ие болды. Эмболизация (азын инвазивті хирургиялық техника) уақыт өте келе мидың артериовеноздық аномалияларын (АВА) кешенді емдеуде маңызды рөл атқарады және кейінгі микрохирургиялық немесе сәулелік хирургиялық емдеуді жеңілдетеді. Егер кескіндерде аневризма байқалса, ангиография арқылы емдеудің тағы бір түрі – катетер арқылы металл спиральдарды аневризма орнына енгізу; уақыт өте келе бұл спиральдар сол жерде дәнекер тінінің қалыптасуын ынталандырады, арқасында тамыр қабырғалары күшейеді. Кейбір елдерде мидың қалыпты қызметін тоқтату фактісін растау үшін церебральды ангиография талап етіледі. 1970 жылдардың ортасында МРТ және КТ сияқты қазіргі заманғы нейровизуализация техникаларының пайда болуына дейін, ми ангиографиясы жиі түрлі зақымданулар мен гематомалардың болуын және орналасуын анықтау үшін қолданылды, бұл жағдайларға байланысты туындаған екіншілік тамырлардың ығысуы арқылы олардың болуын болжауға мүмкіндік берді. Бүгінгі таңда ангиографияны жанама бағалау құралы ретінде қолдану қажетсіз, себебі қазіргі заманғы инвазивті емес диагностикалық әдістер көптеген бас сүйегі ішіндегі патологияларды тікелей бейнелеуге мүмкіндік береді. Дегенмен, ол бас сүйегі ішіндегі түрлі тамырлық патологияларды бағалау үшін кеңінен қолданылады.
Cerebral angiography is a form of angiography which provides images of blood vessels in and around the brain, thereby allowing detection of abnormalities such as arteriovenous malformations and aneurysms. It was pioneered in 1927 by the Portuguese neurologist Egas Moniz at the University of Lisbon, who also helped develop thorotrast for use in the procedure. Typically a catheter is inserted into a large artery (such as the femoral artery) and threaded through the circulatory system to the carotid artery, where a contrast agent is injected. A series of radiographs are taken as the contrast agent spreads through the brain's arterial system, then a second series as it reaches the venous system. For some applications cerebral angiography may yield better images than less invasive methods such as computed tomography angiography and magnetic resonance angiography. In addition, cerebral angiography allows certain treatments to be performed immediately, based on its findings. In recent decades, cerebral angiography has so assumed a therapeutic connotation thanks to the elaboration of endovascular therapeutic techniques. Embolization (a minimally invasive surgical technique) over time has played an increasingly significant role in the multimodal treatment of cerebral MAVs, facilitating subsequent microsurgical or radiosurgical treatment. Another type of treatment possible by angiography (if the images reveal an aneurysm) is the introduction of metal coils through the catheter already in place and maneuvered to the site of aneurysm; over time these coils encourage formation of connective tissue at the site, strengthening the vessel walls. In some jurisdictions, cerebral angiography is required to confirm brain death. Prior to the advent of modern neuroimaging techniques such as MRI and CT in the mid 1970s, cerebral angiographies were frequently employed as a tool to infer the existence and location of certain kinds of lesions and hematomas by looking for secondary vascular displacement caused by the mass effect related to these medical conditions. This use of angiography as an indirect assessment tool is nowadays obsolete as modern non invasive diagnostic methods are available to image many kinds of primary intracranial abnormalities directly. It is still widely used however for evaluating various types of vascular pathologies within the skull.
Қолданылуы
Дәрігерлер диагностика үшін церебральды ангиографияны қолданады, бірақ кейін сол сеанста емдеу шаралары да жүргізілуі мүмкін. Интракраниалды аурулар: травмалық емес субарахноидты геморрагия, травмалық емес интрацеребральдық геморрагия, интракраниалды аневризма, инсульт, ми тамырларының спазмы, ми артериовеноздық аномалиясы (Spetzler-Martin классына сәйкес бағалау және араласу жоспары үшін), дуралық артериовеноздық фистула, ми ісіктерінің, мысалы, менингиоманың, каверноздық синус гемангиомасының эмболизациясы, Вада тесті үшін, сондай-ақ ми қан ағынының гемодинамикасын анықтау үшін (көлденең ағын, қан айналысы уақыты және қамтамасыз ету ағыны сияқты). Церебральды ангиография бас сүйегі ішіндегі аневризманы анықтау және эндоваскулярлық спиральдаудың мүмкіндігін бағалау стандарты болып табылады. Церебральды ангиограмманы жамбас немесе радиалдық артерия арқылы жасау арқылы бірнеше құрылғылармен церебральды аневризмаларды емдеуге болады.
Контрастқа аллергия, бүйрек жеткіліксіздігі және қан ұю бұзылыстары сияқты белгілі бір жағдайлар бұл процедураға қарсы көрсетіледі. "Ылғалды қосылым" – шприцті ішінде ауа көпіршіктері жоқ қабықшаға қосу әдісі. Флюороскопияның кадр жылдамдығы секундына 2-4 кадрды құрайды. Каротид бифуркациясы деңгейінде AP және көлбеу бейнелер алынады. Ішкі каротид артериясының каверноздық (C4) және офтальмологиялық (C6) сегменттерінде Калдвелл және бүйірлік көріністер алынады. Ішкі каротид артериясының бітелуі жағдайында біріншілік қамтамасыз ету жүйесінің (ACOM және PCOM артериялары) немесе екіншілік қамтамасыз ету жүйесінің (пиальді және лептоменингіальді дуралық) кез келген белсенділігі де тіркелуі керек. Лептоменингіальді қамтамасыз ету немесе пиальді қамтамасыз ету – бұл ми бетіндегі ACA, MCA және PCA тармақтарын байланыстыратын шағын артериялық қосылыстар.
Процедурадан кейінгі күтім
Жалпы жамбас артериясынан қан кетуді тоқтату үшін қолмен қысу немесе тері арқылы жабу құрылғысын пайдалануға болады. Жоғары қарқынды күтім бөлімшесінде (ЖҚКБ) бақылау кезінде жамбас гематомасын қадағалау керек. Пункция жасалғаннан кейін 24 сағат бойы қозғалмайтын күйде ұстау қажет (қозғалысты болдырмау үшін). Асқынулардың кейбір қауіп факторлары: егер пациентте субарахноидтық қан кету, атеросклеротикалық цереброваскулярлық ауру, жиі қайталамалы ишемиялық шабуылдар, 55 жастан асқан жас және нашар бақыланатын қант диабеті болса. Сонымен қатар, ұзаққа созылған процедуралар, катетерлерді жиі алмастыру және ірі катетерлерді қолдану да асқынулар қаупін арттырады. 1970 жылдарға дейін каротид артериясын инемен тікелей тесіп, пункция жасау әдісі қолданылған, бұл 1973 жылғы қорқынышты фильмде көрсетілгендей, артерияға түскен жарақат салдарынан туындайтын асқынулардың (әсіресе мойын гематомалары, тыныс жолдарының бұзылуы мүмкін) себебінен қазіргі кезде алыс артериядан катетер енгізу әдісімен алмастырылды.