Кіріспе

Француз экономисі және математигі Антуан Августин Курно (Antoine Augustin Cournot; 28 тамыз 1801 – 31 наурыз 1877) – француз философы және математигі, сонымен қатар экономиканы дамытуға үлес қосып, оның қалыптасуына әсер еткен.

Өмірбаян

Антуан Августин Курно Жоғарғы Сона департаментінің Грей қаласында дүниеге келген. 1821 жылы ол ең беделді Grandes Écoles мектептерінің бірі – École Normale Supérieure-ге түсті. Sandmo мәлімдегендей: 1823 жылы ол Сорбонна университетінде математика пәні бойынша лицензиаттық диплом алды. Одан кейін ол естеліктерін жазуға көмекші қажет болған фельдмаршалдың жеке хатшысы болды. Бұл лауазым Курноға жеке ізденістеріне көп уақыт бөлдіруге мүмкіндік берді. Фельдмаршалдың қызметінде болған он жыл ішінде ол екі докторлық диплом қорғады – механика және астрономия салаларында. Одан өзге, ол бірнеше мақала жариялады, тіпті құқық саласында да білім алды. Кейіннен Курно математика профессоры, бакалавр студенттерінің бағытшысы және Дижон академиясының ректоры болып қызмет етті. Курно 1877 жылы қайтыс болғанда, көру қабілетін жоғалтқан болатын.

Экономика

Курно негізінен математик болған, бірақ экономикаға да әсер еткен. Оның монополиялар мен дуополиялар туралы теориялары бүгінде де кеңінен қолданылады. 1838 жылы «Байлық теориясының математикалық принциптері туралы зерттеулер» атты кітабы жарық көрді, онда ол экономикалық талдауда математикалық формулалар мен символдарды қолданды. Бұл кітап Курноның өмірлік кезеңінде көп сынға ұшырап, аса табысқа жете қоймады. Дегенмен ол оны екі рет қайта жазуға тырысты. Бүгінде ол экономикада ықпалды тұлға. Көптеген экономистер қазіргі экономикалық талдаудың бастауы осы кітап деп санайды. Курно экономикалық талдауға функциялар мен ықтималдық ұғымдарын енгізді. Ол бағаның функциясы ретінде сұраныс пен ұсыныстың алғашқы формуласын шығарды және Альфред Маршаллдың жұмысынан шамамен отыз жыл бұрын графикте сұраныс пен ұсыныс қисықтарын салуды бастады. Оның кітабында жасалған Курно дуополиялық моделі (таза стратегиядағы) Нэш тепе-теңдігі, реакция функциясы және ең жақсы жауап динамикасы тұжырымдамаларын енгізді. Курно экономистер математика құралдарын ықтимал шектерді анықтау және тұрақсыз фактілерді абсолютті түрде беру үшін ғана пайдалану керек деп есептеді. Ол сондай-ақ математиканың экономикадағы практикалық қолданысы міндетті түрде қатаң сандық дәлдікті талап етпейтінін айтты. Экономика саласында ол олигополия теориясы және оның атымен аталған Курно бәсекелестігі жөніндегі еңбектерімен танымал.