Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Tata (Totis; Dotis) – Венгрияның солтүстік-батысындағы Комаром-Эстергом қаулының қаласы, қаулы орталығы Татабаньяның солтүстік-батысында орналасқан.
Tata (Totis; Dotis) is a town in Komárom Esztergom County, northwestern Hungary, northwest of the county town Tatabánya.
Орналасқан жері
Тата Герексе және Вертес таулары арасындағы аңғарда орналасқан, Будапешттен, Венгрия астанасынан шамалы қашықтықта. Географиялық орнының арқасында, ол теміржол және автомобиль торабы болып табылады. Венадан Будапештке дейінгі M1 (E60, E75) тас жолы қаланың шетінен өтеді, ал Будапешт-Вена теміржолы қала арқылы жүреді.
Tata is located in the valley between the Gerecse Mountains and Vértes Mountains, some from Budapest, the Hungarian capital city. By virtue of its location, it is a railway and road junction. Motorway M1 (E60, E75) from Vienna to Budapest passes through the outer city limits, and the railway line Budapest–Vienna goes through the city.
Климат
Татаның климаты мұхиттық климат (Köppen Cfb) болып саналады. Жылдық орташа температурасы , ең ыстық шілде айы , ал ең суық қаңтар айы . Жылдық жауын-шашын мөлшері , оның ішінде шілде айы ең ылғалдысы мен , ал ақпан айы ең құрғақ айы ғана . Жыл бойындағы ең жоғары және ең төмен температуралар 1996 жылғы 28 желтоқсанда тіркелген -қа және 2013 жылғы 8 тамызда тіркелген -қа дейін ауысты.
Tata's climate is classified as oceanic climate (Köppen Cfb). The annual average temperature is , the hottest month in July is , and the coldest month is in January. The annual precipitation is , of which July is the wettest with , while February is the driest with only The extreme temperature throughout the year ranged from on December 28, 1996 to on August 8, 2013.
Демография
2001 жылғы халық санауы бойынша қалада 23 937 адам тұрады: 93,3% - венгрлер, 1,6% - немістер, 0,6% - цығандар, 0,2% - словактар және 6,5% - өзгелер.
According to the 2001 census, the town has 23,937 inhabitants: 93.3% Hungarians, 1.6% Germans, 0.6% Roma, 0.2% Slovaks and 6.5% other.
Тарих
Бұл аймақта тарихи алдынан адамдар қоныстанған; археологиялық жағдайлар б.з.д. 50 000 жылға дейін соққан. Кейіннен бұл орын римдіктердің мекені болды. Тата туралы ең алғашқы жазба 1221 жылға қатысты. Оның аты Ломбард патшасы Татоның есімінен шыққан болуы мүмкін. Оның қамалын Лакфи әулеті салған, ал ол Маттиас Корвин тұсында Ренессанс стилінде қайта жаңартылған. 1526 жылы түріктермен болған қасіретті шайқаста Людовик II майданда қаза тапқанда, граф Дьердь Чесзнеки Тата қамалының кастеляны болды. Осман әскері аймақты тонады, бірақ Чесзнеки қамалды сәтті қорғады. Османдық билік кезінде Тата қамалы маңызды бекініс болып саналды. Оны 1543 жылы түріктер басып алды. Осы кезеңде қамалдың көптеген иелері болды, бірақ ол Раккоцидің Тәуелсіздік соғысына жауап ретінде Габсбургтар тарапынан өртеліп жанып кетті. 1727 жылы граф Йозеф Эстерхази Тата мен айналасындағы ауылдарды сатып алды. Қала гүлденді, 1765 жылы орта мектеп ашылды. 1851 жылғы «Палас лексиконында» Тата туралы мақалада, қала «Комаром округінің Тата ауданындағы әдемі және дамып келе жатқан ауыл; 895 үй, 6925 халқы, оның ішінде көбінесе венгрлер (3633 католик, 2518 лютеран және 673 еврей), аудан орталығы, орта мектеп, теміржол станциясы, пошта бөлімі бар. Тата және іргелес Товарос (4257 тұрғын) үлкен көлдің маңында орналасқан, Тата төбеде, ал Товарос жазықта. Олардың арасында Эстерхази сарайы және мұрағат пен галереясы бар ескі қамал орналасқан, онда Леонардо да Винчидің картинасы да бар. Театр 1889 жылы салынды. Сарайды 140 гектарлық ағылшын бағы қоршап тұр. 1938 жылы Товарос ауылы Татаға қосылды. Осылайша, қала қысқа мерзімге Tatatóváros деп аталды, бірақ бір жылдан кейін ол қайтадан Тата деп аталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Тата 1945 жылдың 19 наурызында Вена шабуылы барысында 2-ші Украина майданының совет әскерлерімен басылып алынды. 1954 жылы Тата қала мәртебесіне ие болды.
The area has been inhabited since prehistoric times; archaeological findings date back to 50,000 BCE. Later it was a Roman settlement. The first known mention of Tata is from 1221. Its name may come from the name of Lombard king Tato. Its castle was built by the Lackfi family and had its prime under Matthias Corvinus, who had it rebuilt in a Renaissance style. In 1526 when the disastrous battle with the Turks happened and Louis II died in the battlefield, Count György Cseszneky was the castellan of the Castle Tata. The plundering Ottoman army ransacked the area, but Cseszneky successfully defended the castle. During the Ottoman occupation, the castle of Tata was an important fortress. It was captured in 1543 by the Turks. During this period the castle had many different owners until it was burned down by the Habsburgs in retaliation for the Rákóczi's War of Independence. In 1727, Count József Esterházy bought Tata and the surrounding villages. The town prospered, in 1765 it already had a secondary school. According to the article in the Pallas Lexicon about Tata in 1851, the town was a "pretty and developing village in the Tata district of Komárom comitatus; 895 buildings, 6925 mostly Hungarian residents (3633 Roman Catholics, 2518 Lutherans and 673 Israelites), centre of the district, with secondary school, railway station, post office. Tata and the adjoining village Tóváros (4257 residents) are built around a large lake, Tata on the hillside, and Tóváros on the plain. Between them, there are the Esterházy mansion and an old castle with an archive and a gallery which included a painting of Leonardo da Vinci. The theatre was built in 1889. The mansion is surrounded by the English garden (140 hectares)." In 1938, the village of Tóváros was annexed to Tata. So thus, the city was renamed Tatatóváros but only for a short while; one year later, it was named Tata again. During World War II, Tata was captured by Soviet troops of the 2nd Ukrainian Front on 19 March 1945 during the course of the Vienna Offensive. Tata was granted town status in 1954.