Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тура – Венгрияның Пест округіндегі қала. 2001 жылы Тура қала мәртебесін алды.
Tura is a town in Pest County, Hungary. In 2001 Tura became a city.
География
Тұра Ұлы жазық пен Матра төбелерінің арасында, Галга аңғарында жатыр.
Tura lies between the Great Plain and Mátra Hills, in the Galga Valley.
Байланыс
М3 тас жолының Баги түйісі және 32 негізгі бағыт (Жасфенисарудан) қалаға қызмет етеді. Венгрия мемлекеттік темір жолының экспресс және аялдамалық пойыздары Будапешт-Хатван-Мишколц желісі арқылы қалаға қызмет көрсетеді. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында МАВ (Венгрия мемлекеттік темір жолы) Турадағы жұмыскерлер санын арттырып, қаланың теміржол қаласына айналуына ықпал етті.
The Bagi Junction of the M3 motorway and primary route 32 (from Jászfényszarú) serve the town. Express and stopping trains of the Hungarian State Railways serve the town on the Budapest—Hatvan—Miskolc line. Around the end of the 19th and start of the 20th centuries the MÁV (Hungarian State Railways) employed more and more people in Tura and it became a railway town.
Тарих
Тұраның алғашқы айрылысы 1220 жылғы жарғыда (Varadi Regestrum) Тұра деп жазылған. Сол кезде қала Акос әулетінің меншігінде болды. 1425 жылы әулеттің ұрпақтарының бірі Миклош Ёрдёг Продавизи басқа мүліктерінің орнына король Зигмондқа (Зигмонд) осы жерді берді. 1523 жылғы жарғыда елді мекеннің өз салықтарын жинағаны айтылған. 1544 жылы Осман империясы Буданы басып алғаннан кейін, Тұра түрік билігіне көшті. Қала ешқашан тастап кетілмеді және оның шіркеуі сол кезеңнен аман қалды. 1594 жылы Симон Форгач түрік әскеріне қарсы шайқаста жеңіске жеткенімен, түріктер Тұраны көптеген ғасырлар бойы биледі. 1633–34 жылдары елді мекен екі салық салынатын жері бар түрік қаласы ретінде еске алынды. Түрік билігінің соңында қалада бар болғаны 61 отбасы болды. 18 ғасырда Тұраның халқы ауыл шаруашылығының дамуына байланысты өсе бастады. Сауда жақсарды және адамдар өз тауарларын Буда, Пест, Мишколц, Хатван, Вац және Гьёнгйёс базарларында сатты. 1740 жылы Тұра Антал Хевизи Надьдің жеріне айналды және салықтан босатылған қала мәртебесін алды. Ол кезде салық салынатын 59 үй болды. 1873 жылға дейін Тұра Эстерхази әулетіне тиесілі болды, бірақ олар оны барон Сигизмунд Шоссбергерге сатты. 1849 жылдың 20 шілдесінде Тұрада Мёр Перцель мен Александр Петрович Толстойдың әскерлері арасында 1848 жылғы Венгрия революциясының ең ірі шайқастарының бірі өтті. 1910 жылы 900 үй және 4759 тұрғын тіркелді.
The first mention of Tura is as Thwra in a charter (Varadi Regestrum) of 1220. At that time the Ákos family owned the town. In 1425 one of the family's descendants, Miklós Ördög Prodavizi, gave the estate to King Sigismund (Zsigmond) in exchange for other properties. A charter of 1523 mentions that the settlement levied its own taxation. In 1544, after the capture of Buda by the Ottoman Empire three years earlier, Tura came under Turkish rule. The town was never emptied and its church survived that period. Even though in 1594 Simon Forgách won in battle against the Turkish army, the Turkish still ruled Tura for centuries more. In 1633–34 the settlement was mentioned as a Turkish town with two taxable lands. At the end of Turkish rule there were only 61 families in the town. In the 18th century Tura's population started to grow because of agriculture. Trade improved and people sold their goods in the Buda, Pest, Miskolc, Hatvan, Vác and Gyöngyös markets. In 1740 Tura was Antal Hévizi Nagy’s land and it became a duty free town. At that time there were 59 taxable houses. Until 1873 Tura was owned by the Esterházy family, but they sold it to Baron Sigismund Schossberger. On 20 July 1849 one of the biggest battles of the Hungarian Revolution of 1848 took place in Tura, between Mór Perczel's and Alexander Petrovich Tolstoy’s troops. In 1910 there were 900 houses and 4759 inhabitants.
Экономика
Тұра ауыл шаруашылығында жетекші рөл атқарды. Алсо Галга (Төменгі Галга) аймағында мал шаруашылығы және жеміс-жидек өсіру маңызды болды. 1949 жылы ұжымдық шаруашылық бастау алды. Кейіннен индустрияландыру да дамуға көмектесті. Бір кезде 200 адам жұмыс істеді. 1990 жылдары ұжымдық шаруашылықтар жекешелендіріле бастады және жаңа иелері оларды жалға берді. Басты салалар – көкөніс және гүл өсіру, ал Galga Coop акционерлік қоғамы өнімдерін жергілікті нарықта немесе Будапештте сатады.
Tura had a leading role in agriculture. In the Alsó Galga (Lower Galga) animal breeding and fruit cultivation was significant. Collective farming started in 1949. Later on, industrialisation started to improve too. At one time there were 200 employees. In the 1990s the collective farms started to be privatised and new owners rented them out. The main industries are vegetable and flower cultivation and the Galga Coop plc sells the goods at the local market or in Budapest.
Тура халық өнерінде
Тұра халық әндерімен және тігізгіштік өнерімен танымал. Композитор Бела Барток 1906 жылы Тұрада 150-ден астам халық әнін жинады. Оның аты Тұра қауымдық орталығының қабырғасында жазылған. Тұраның әйгілі кестесінің ұзақ тарихы бар және ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, көптеген киім дизайнерлері оны өз жұмыстарында пайдалана бастағанда, ерекше танымал болды.
Tura is famous for its folk songs and needlework. Béla Bartók the composer collected more than 150 folk songs in Tura in 1906. His name is on the wall of the Tura Community Centre. The famous embroidery of Tura boasts a long history and was particularly popular after the Second World War, when many clothing designers began using it in their work.