Кіріспе

Эдинбургтегі ескерткіш, Шотландия

Нельсон ескерткіші – Шотландияның Эдинбург қаласында орналасқан вице-адмирал Горацио Нельсонның құрметіне салынған естелік мұнара. Ол Калтон төбесінде орналасқан және Принц-стриттен батысқа қарай ашылатын көріністің әсерлі аяқталуын қамтамасыз етеді. Монумент 1807-1816 жылдары Нельсонның 1805 жылы Трафальгар шайқасында француз және испан флоттарын жеңгені және сол шайқаста қаза болғанының құрметіне салынған. 1852 жылы Лейт портындағы кемелерге уақытты көрсету үшін механикалық уақыт шарлары қосылды. Бұл шарлар Эдинбург қамалынан сағат бірде атылатын зеңбірекпен синхронды түрде жұмыс істейді. Ескерткіш 2009 жылы қайта жаңартылды. Жыл сайын Трафальгар күні ескерткіштен Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің ақ туы мен Нельсонның танымал сөзі "Англия әрбір адам өзінің міндетін орындауын күтеді" деп жазылған сигналдық тулар көтеріледі.

Тарих

Ескерткіш Калтон төбесінің ең биік нүктесінде, теңіз деңгейінен жоғары орналасқан, Форт шығанағындағы кемелерге сигнал беру үшін бұрын қолданылған мачтаны алмастырды. Ескерткіштің құрылысы халықтан жиналған қаржымен және Александр Насмиттің бастапқы жобасымен жүзеге асырылды. Оның пагодаға ұқсас дизайны тым қымбат деп танылды, ал Нельсонмен тығыз байланысты болған, кері тік тұрған телескоп пішіндес баламалы жоба сәулетші Роберт Берннен алынды. Құрылыс 1807 жылы басталды және келесі жылы ақша таусылғанда дерлік аяқталуға жетті. Берн 1815 жылы қайтыс болды, ал 1814 және 1816 жылдар аралығында мұнараның негізін құрайтын бесбұрышты қамалданған ғимаратты аяқтау Томас Боннарға тапсырылды. Тақтаның үстінде 1797 жылы Сент-Винсент мүйісіндегі шайқаста Нельсон тұтқындаған «Сан-Жозеф» кемесінің тас мүсіні бейнеленген. Уақыт шарының идеясы Шотландияның Корольдік астрономы Чарльз Пьяцци Смитке тиесілі, бастапқыда ол жақын орналасқан қалалық обсерваториядағы сағат арқылы іске қосылды және жер асты кабелімен байланысты болды. Кейін, 1861 жылы, Эдинбург қалашығында бір сағатқа арналған зеңбірек орнатылды, бұл уақыт шарына тұман кедергі келтіргенде дыбыстық сигнал беру үшін жасалды. Қазіргі кезде механизм қолмен, сағат бірде атылатын зеңбірек арқылы басқарылады.