Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уоткин мұнарасы – Англияның Лондон қаласындағы Уэмбли паркінде салынған, аяқталмаған темір торынан тұратын мұнара. Оның құрылысы – қаланың солтүстігіндегі Уэмбли паркіне көптеген келушілерді тарту мақсатымен жүзеге асырылған амбициялы жоба. Бұл жобаны теміржол кәсіпкері сэр Эдвард Уоткин басқарды. "Лондонның Ұлы мұнарасы" деп таныстырылған мұнара Париждегі Эйфель мұнарасынан биік болуы тиіс еді және Уэмбли паркінің демалыс орны ретінде қалыптасуына үлкен үлес қосты. Мұнара ешқашан толықтырылмады және 1907 жылы бұзылып жатыр. Бүгінде мұнараның орнында Англияның ұлттық футбол стадионы – Уэмбли стадионы орналасқан.
Watkin's Tower was a partially completed iron lattice tower in Wembley Park, London, England. Its construction was an ambitious project to create a high visitor attraction in Wembley Park to the north of the city, led by the railway entrepreneur Sir Edward Watkin. Marketed as the "Great Tower of London", it was designed to surpass the height of the Eiffel Tower in Paris, and it was part of Wembley Park's emergence as a recreational place. The tower was never completed and it was demolished in 1907. The site of the tower is now occupied by the English national football ground, Wembley Stadium.
Аттар
Жоспарлау, құрылыс және кейінгі тарихы барысында мұнараға көптеген есімдер мен лақап аттар берілді. Олардың ішінде Уоткин мұнарасы, Уоткиннің бекерлігі, Уэмбли паркі мұнарасы, Уэмбли мұнарасы бар.
Numerous names and nicknames were given to the tower during its planning, construction and legacy. These include Watkin's Tower, Watkin's Folly, the Wembley Park Tower, the Wembley Tower,
Тарих
Сэр Эдвард Уоткин (1819–1901) – британдық парламент мүшесі және теміржол кәсіпкері, ол тоғыз түрлі британдық теміржол компаниясының төрағасы болғандығымен белгілі. Ол амбициялы көреген еді және өз бизнес мүдделерін қанағаттандыру үшін ірі теміржол инженерлік жобаларын басқарды. Ол Францияның теміржол желісімен байланыстыру мақсатында Англия таңсығының астынан туннель салу жұмыстарын бастады және Ұлы Орталық магистралін сәтті ашты. 1881 жылы оның канал туннелі жобасы сәтсіз аяқталғанына қарамастан, Уоткин өзінің теміржол империясын кеңейтуге мүмкіндік беретін ұлы жоспарларға шабыттанған жаңашыл болып қала берді. Оның көптеген теміржол басшылық қызметтерінің ішінде Уоткин Лондонның дамып келе жатқан көлік компаниясы – Метрополитен теміржолының (MR) төрағасы болды, ол кейіннен қазіргі Лондон метросының Метрополитен желісіне айналды. Уоткин өз пойыздарына көбірек жолаушыларды тартуға мүдделі болды және теміржолын Букингемширге дейін кеңейтті. Ол сондай-ақ лондондықтарды елді мекенге тасымалдауды бизнес мүмкіндігі ретінде қарастырды және қаладан шығып, өз пойыздарына көпшілікті тарту үшін үлкен тартымдылық қажет болды. Осы мақсатта Уоткин Миддлсекс округіндегі шағын Уэмбли ауылының жанында, Метрополитен теміржолының бағытында, қайық жүзу көлдері, шарлауық, сәндік бақтары (парк жері бұрын Хэмфри Рептонмен абаттандырылған және 18 ғасырда Уэмбли паркі деп аталған) және крикет және футбол алаңдары бар ойын-сауық паркін салу үшін жер учаскесін сатып алды. Уоткиннің ойын-сауық паркінің ең басты мәні – Бейкер-стрит станциясынан бар болғаны 12 минут қашықтықта орналасқан, айналағы елді мекеннің панорамалық көрінісін ұсынатын биік металл мұнара болуы керек еді. Ақы төлеген жұртшылық Уэмбли паркіне және оның мұнарасына пойызбен кіре алатын болды, ол Метрополитен теміржолы арнайы осы аттракцион үшін салған жаңа Уэмбли паркі станциясына келді, Уоткин күткен үлкен ағынмен жұмыс істеу үшін қосымша платформалар енгізілді. Станция 1893–94 жылдары ашылды.
Sir Edward Watkin (1819–1901) was a British Member of Parliament and railway entrepreneur, noted for being chairman of nine different British railway companies. He was an ambitious visionary, and presided over large scale railway engineering projects to fulfil his business aspirations. He began work on the construction of a channel tunnel under the English Channel, with the aim of connecting his lines to the railway network in France, and successfully opened the Great Central Main Line. Although his channel tunnel project failed in 1881, Watkin remained a driven innovator, inspired by grand schemes which could augment his railway empire. Among his numerous railway executive appointments, Watkin was chairman of the Metropolitan Railway (MR), an expanding London transport company which was later to become the Metropolitan line of the present day London Underground system. Watkin was keen to attract more passengers onto his trains and was aggressively extending his railway into Buckinghamshire. He also considered transporting Londoners out into the countryside as a business opportunity and needed a major attraction to lure the crowds out of the city and onto his trains. To this end, Watkin purchased a tract of land near a rural Middlesex hamlet called Wembley, adjacent to the route of the Metropolitan Railway, with the goal of building an amusement park laid out with boating lakes, a waterfall, ornamental gardens (the park land had previously been landscaped by Humphry Repton and known as Wembley Park in the 18th century), and cricket and football pitches. The crowning glory of Watkin's amusement park was to be a soaring metal tower which would be centrepiece of the pleasure park and would offer panoramic views of the surrounding countryside, just 12 minutes from Baker Street station. The paying public was to gain access to Wembley Park and its tower by train, arriving at the new Wembley Park station which the Metropolitan Railway constructed specially for the attraction, incorporating additional platforms to handle the large crowds which Watkin confidently anticipated would flock to the park. The station opened in 1893–4.
Дизайн және құрылыс
Францияның Париж қаласындағы Эйфель мұнарасының құрылысынан шабыттанған Уоткин, Гюстав Эйфельдің өзін мұнараны жобалауға шақырды, бірақ француз бас тартты – егер ол мұнараны жобаласа, француз халқы «Мені жақсы француз деп ойламас еді, мен өзім солай ойлаймын» дейтін еді. Мұнарада екі панорамалық алаң болуы тиіс еді – әрқайсысында мейрамханалар, театрлар, би залдары және көрмелер, қысқы бақтар, түрік моншалары.
Inspired by the construction of the Eiffel Tower in Paris, France, Watkin invited Gustave Eiffel himself to design the tower, but the Frenchman declined – replying that if he designed the tower, the French people "would not think me so good a Frenchman as I hope I am." It was to have two observation decks – each with restaurants, theatres, dancing rooms and exhibitions – winter gardens, Turkish baths
Уоткин жобаны басқару үшін компания құрды, ол – Халықаралық мұнара құрылыс компаниясы, ал құрылысты қадағалау үшін Форт көпірі мен Асуан тоғанының жобасына қатысқан инженер-құрылысшы Бенджамин Бейкерді тағайындады. Қоғамдық қаржы жинауға жасаған сәтсіз әрекеттен кейін компания жобаны тек өз қаражатымен жүзеге асыра алды; Уоткин жаңа жобалауды тапсырды, ал сегізбұрышты дизайн Эйфель мұнарасына көбірек ұқсайтын, арзан, төрт тіректі дизайнға дейін қысқартылды. Іргетасы 1892 жылы қаланды, ал құрылыс жұмыстары 1893 жылғы маусымда басталды. Сонымен қатар, айналасындағы саябақта алғашқы келушілерге дайындық ретінде крикет алаңы мен қайық көлі жасала бастады. Уоткиннің басты тартымдылығының сәтсіздігіне және қирауына қарамастан, Уэмбли паркі футбол, крикет, велосипед тебу, жүзу, жеңіл атлетика және қыста мұз үстінде сырғанау мүмкіндіктерін ұсынатын танымал демалыс орны ретінде дамуын жалғастырды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай, жүзден астам спорт клубы Уэмбли нысандарынан пайдаланды. Зардаптарын өтеу үшін мұнара салу компаниясы үй салуға көшті және 1906 жылы Уэмбли Парк Естейт Компаниясы болып қайта құрылды, Уэмбли маңында эксклюзивті үйлер мен гольф алаңын салды. Уоткин мұнарасының тарихы Виллесден Грин кітапханасында орналасқан Брент мұражайында да көрсетіледі. Бұрын мұражай келушілерге еденнің дірілдеуінен құлап түспей тұрып мұнара салуға мүмкіндік берген, бірақ кітапхана 2015 жылы жаңартылғаннан кейін бұл мүмкіндік алынып тасталды.
Watkin formed a company to manage the project, the International Tower Construction Company and to oversee construction he appointed Benjamin Baker, a civil engineer who was involved in the design of the Forth Bridge and the Aswan Dam. After an unsuccessful appeal for public subscription, the company could only proceed with the project with its own funds; Watkin commissioned a redesign and the octagonal design was scaled back to a cheaper, four legged design that bore much more resemblance to the Eiffel Tower. The foundations were laid in 1892 and construction work commenced in June 1893. At the same time, the surrounding park began to be laid out with a cricket pitch and a boating lake, in readiness for the first visitors. Despite the failure and destruction of Watkin's star attraction, Wembley Park continued to flourish as a popular recreation venue, offering football, cricket, cycling, rowing, athletics and, in winter, ice skating on the frozen lake. By the end of World War I, over a hundred sports clubs used the Wembley facilities. In order to recoup its losses, the tower construction company turned to housebuilding and was re incorporated as the Wembley Park Estate Company in 1906, laying out the Wembley suburb with exclusive homes and a golf course. The history of Watkin's Tower is also showcased in the Brent Museum located in Willesden Green Library. The museum formerly allowed visitors to build a tower before it came tumbling down because of the vibrating floor, however, this has been removed since the renovation of the library in 2015.