Құрғақ пияздың бір түрі: Сиыр тіс пияз (Allium ampeloprasum)
Elephant garlic
Пияз тұқымдасының өсімдігі – Elephant garlic (Allium ampeloprasum). Дәмі сарысақтан ащы емес, көкөніс салатында, қуырылған немесе ысталған түрде қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктің түршесі
Subspecies of flowering plant
Сарысақ (Allium ampeloprasum var. ampeloprasum) – пияз туысына жататын өсімдік. Оның биік, қатты, гүлдейтін сабағы және кең, жалпақ жапырақтары бар. Оның дәмі сарысақтан жұмсақ, оны шикі күйінде салатқа қосып, қуырып немесе тамаққа қуырып салуға болады, бірақ көбінесе ол әдеттегі сарысақтың орнын толық алмастыра алмайды. Оны кейде жалғыз тісті сарысақпен шатастырады.
Elephant garlic (Allium ampeloprasum var. ampeloprasum) is a plant belonging to the onion genus. It has a tall, solid, flowering stalk and broad, flat leaves. The flavor is milder than garlic and can be eaten raw in salads, roasted, or sauteed, but is generally not a substitute for conventional garlic in cooking. It is sometimes confused with solo garlic.
Өсіру және пайдалану
Жетілген балдыр үлкен тісшелерге бөлінеді, олар қағаз тәрізді қабықпен жабылған, және олар тағамдық мақсаттар үшін де, көбейту үшін де қолданылады. Сонымен қатар, балдырдың сыртында қатты қабықшасы бар өте кішкентай түйіндер өседі. Көптеген бағбандар оларды назарсыз қалдырады, бірақ егер оларды отырғызса, олар алғашқы жылы гүлдемейтін, бірақ ішінде қатты балдыр бар, негізінен бір үлкен тісше болатын өсімдік береді. Екінші жылы бұл бір тісше, әдеттегі сарымсақ сияқты, көптеген бөлек тісшелерге бөлінеді. Бұл үшін бір жылға жуық уақыт керек болса да, осы кішкентай түйіндерді отырғызу (әрбір балдырдан бірнешеу шығады) және өнімді арттыру ұсынылады. Көптеген сарымсақтардан айырмашылығы, піл сарымсағын жыл сайын жинау немесе бөлудің қажеті жоқ, оны шіру қаупі жоқ жерде қалдыруға болады. Егер өсімдікке тыныш күй берілсе, ол көптеген гүлді сабақтардан (балдыр бөлінгеннен кейін әр тісшеден бір сабақ және гүл) тұратын шоғырға таралады. Оларды гүл бақшаларында әшекей ретінде және зиянкестерді қорғау үшін жиі қалдырады. Егер өсімдік тым тығыз болса, өсуі нашарлап, кейбір бөліктері шіри бастайды. Піл сарымсағы көбінесе тұқым арқылы көбейтілмейді. Қарапайым сарымсақ сияқты, піл сарымсағын да толықтай грильде пісіруге немесе пешке салуға болады, содан кейін тостың үстіне май жағып жеуге болады. Жаңа піскен піл сарымсағының көп бөлігі ылғалдан тұрады және пеште немесе әйнек ыдыста қайнаған картоп сияқты көпіршіктейді. Бірнеше ай бойы жер астында кептіру ылғалдылығын азайтып, толыққанды дәмін шығарады.
The mature bulb is broken up into cloves that are large with papery skins, and these are used for both culinary purposes and propagation. Also, much smaller corms with a hard shell grow on the outside of the bulb. Many gardeners often ignore these, but if they are planted, they produce a nonflowering plant in their first year, which has a solid bulb, essentially a single large clove. In their second year, this single clove then, like a normal bulb, divides into many separate cloves. While it may take an extra year, it is desirable to plant these small bulbils (several can be produced by each bulb) and increase the harvest. Unlike many garlics, elephant garlic does not have to be harvested or divided each year, but can be ignored and left in the ground without much risk of rotting. The plant, if left alone, will spread into a clump with many flowering heads (one stalk and flower from each clove, once the bulb divides). These are often left in flower gardens as an ornament and to discourage pests. Once they get overcrowded, the plant may not do as well, and growth is stunted, with some rotting. Elephant garlic is not generally propagated by seeds. Like regular garlic, elephant garlic can be roasted whole on the grill or baked in the oven, then used as a spread with butter on toast. Fresh elephant garlic contains mostly moisture and foams up like boiling potatoes, whether on the stove or in a glass dish in the oven. Drying in the basement for a few months reduces the moisture content and brings out a fuller flavor.
Қасиеттері
Ұсатылғаннан кейін DART ион көзі арқылы талдағанда, пил сарымсағы сарымсақта болатын аллицин мен пияз және биязы пияздың (пияздың көзді жаздыратын факторы) құрамындағы пропантетиал S оксидін шығарады, бірақ сарымсақта бұл зат жоқ. Бұл пил сарымсағын сарымсаққа қарағанда биязы пиязға жақын туыс ретінде жіктеумен сәйкес келеді.
When crushed and then analyzed using a DART ion source, elephant garlic has been shown to produce both allicin, found in garlic, and syn propanethial S oxide (onion lachrymatory factor), found in onion and leek, but absent in garlic, consistent with the classification of elephant garlic as a closer relative of leek than of garlic.
Өсіру
Пішір сарымсақты жылдың екі мезгілінде отырғызуға болады: көктемде және күзде. Жылы аймақтарда оны қыс бойы өсіріп, кеш көктемде жинауға болады.
Elephant garlic can be planted at two different times of the year: spring and autumn. In warmer areas, it can be grown over winter for a late spring harvest.