Пүрра: Ұлы судан құтқарылған әйел және адамзаттың жаратылуы
Pyrrha
Греч. мифология: Пирра – Эпиметheus пен Пандораның қызы, Деукалионның әйелі. Ұлы судан аман қалған, грек халқының атасы Гелленнің анасы. Мифтер, тарих.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грек мифологиясындағы Эпиметей мен Пандораның қызы, құдай.
Goddess, daughter of Epimetheus and Pandora in Greek mythology
Грек мифологиясында Пирра (Πύῤῥα) Эпиметей мен Пандораның қызы және Деукалионның әйелі болған. Олардың үш ұлы болды: Елен, Амфиктион және Орестей, сондай-ақ үш қызы: Протогения, Пандора II және Тия. Кейбір деректерде, Елен немесе Хельметх Пирраның Зевспен одағынан туған деп айтылады.
In Greek mythology, Pyrrha ('/p//ɪ//r//ə/; Πύῤῥα) was the daughter of Epimetheus and Pandora and wife of Deucalion of whom she had three sons, Hellen, Amphictyon, Orestheus; and three daughters Protogeneia, Pandora II and Thyia. According to some accounts, Hellen or Helmetheus was credited to be born from Pyrrha's union with Zeus.
Этимология
Латын тілінде "пиррус" сөзі грек тіліндегі πυρρός, purrhos сөзінен келген, ол "жалынды түсті" немесе жай ғана "қызыл" деген мағынаны білдіреді. Бұл әсіресе қызыл шашы бар адамдарға қатысты айтылады, өйткені Гораций мен Овидий Пирраны осылай сипаттаған.
In Latin, the word pyrrhus means red from the Greek adjective πυρρός, purrhos, meaning "flame coloured", or simply "red", referring in particular to people with red hair, as Pyrrha is described by both Horace and Ovid.
Мифология
Зевс қола дәуірін үлкен су тасқынымен аяқтауға шешім қабылдағанда, Пирра мен оның күйеуі Девкалион ғана аман қалды. Ол түрмеде болса да, болашақты көре білетін және осы су тасқынын алдын ала білген Прометей ұлы Девкалионға кеме жасауды айтты, осылайша олар құтқарылды. Су тасқыны кезінде олар Парнасс тауына қонды, ол су тасқынынан зардап көрмеген жалғыз жер болды. Су тасқыны тоқтағаннан кейін, жұбайлар жерді қайтадан адамдармен толтырудың жолын білу үшін Темис құдайының қасиетті оракулына жүгінді. Оларға анасының сүйектерін иықтарының артына лақтыру керектігі айтылды. Девкалион мен Пирра «ана» дегенді – барлық тірі нәрсенің анасы Гайя, ал «сүйектер» дегенді – тастар деп түсінді. Олар тастарды иықтарынан лақтырды, олар көп ұзамай қаттылығын жоғалтып, формасын өзгерте бастады. Олардың массасы артты, адам денесінің белгілері пайда болды. Жұмсақ және ылғалды бөліктері теріге айналды, тастардың тамырлары адам тамырларына, ал ең қатты бөліктері сүйекке айналды. Пирра лақтырған тастардан әйелдер, ал Девкалион лақтырғандарынан еркектер пайда болды. Девкалион мен Пирраның оқиғасы римдік ақын Овидийдің танымал «Метаморфозалар» жинағында да айтылады. Онда Юпитер (Зевстің римдік баламасы) олардың шын ниетті құдайына табынушылар екенін мойындап, оларға аянып, бұлттарды жарып, су тасқынын тоқтатады, осылайша Девкалион мен Пирраны құтқарады, олар салмен мақсатсыз жүзіп жүрген еді. Дауыл тоқтасып, су тартылғаннан кейін, Девкалион мен Пирра жердің қираған қалдықтарын көріп, енді олардың жерді қайтадан адамдармен толтыруға жауапты екенін түсінді. Олар өздерінің тағдырын қалай орындау керектігін білмей, Темида құдайына баруға бел буды. Темида Пирраға ұрпақ беру үшін анасының сүйектерін тастау керектігін айтты. Пирра анасының қадірін қорғау үшін оның сүйектерін қазу туралы ойдан қатты мазалады, бірақ Девкалион Темис ұлы ана Жерді меңзеп тұрғанын дұрыс түсінді, өйткені Темис ешқашан қылмыс жасауға кеңес бермес еді. Содан кейін Пирра мен Девкалион иықтарынан тас лақтырды – Пирра лақтырғаны әйелге, ал Девкалион лақтырғаны еркекке айналды. Жер адамдармен толып кеткеннен кейін, ана Жер де соны ілесіп, барлық басқа тіршілік түрлерін дүниеге әкеле бастады. Овидий осы мүмкіндікті пайдаланып, жылу мен судың барлық тіршіліктің бастауы екенін тыңдаушыларына жеткізеді: «Себебі жылу мен ылғал дұрыс араласқанда, олар ұрықтанады: осы екеуі – барлық нәрсенің бастауы. От пен су қақтығысса да, ылғал мен жылу барлық нәрсені жасайды; осы үйлесімділік». (Овидий – 15 б.).
When Zeus decided to end the Bronze Age with the great deluge, Pyrrha and her husband, Deucalion, were the only survivors. Even though he was imprisoned, Prometheus who could see the future and had foreseen the coming of this flood told his son, Deucalion, to build an ark and, thus, they survived. During the flood, they landed on Mount Parnassus, the only place spared by the flood. Once the deluge was over and the couple were on land again, Deucalion consulted the oracle of Themis about how to repopulate the earth. He was told to throw the bones of his mother behind his shoulder. Deucalion and Pyrrha understood the "mother" to be Gaia, the mother of all living things, and the "bones" to be rocks. They threw the rocks behind their shoulders, which soon began to lose their hardness and change form. Their mass grew greater, and the beginnings of human form emerged. The parts that were soft and moist became skin, the veins of the rock became people's veins, and the hardest parts of the rocks became bones. The stones thrown by Pyrrha became women; those thrown by Deucalion became men. The story of Deucalion and Pyrrha is also retold in the Roman poet Ovid's famous collection Metamorphoses. In this retelling, Jove (the Roman equivalent of Zeus) takes pity on the couple, recognizing them to be devout worshipers. He parts the clouds and ends the deluge specifically to save Deucalion and Pyrrha, who are floating aimlessly on a raft. When the storm has cleared and the waters have subsided, Deucalion and Pyrrha are taken aback by the desolate wreckage of the land, and understand that they are now responsible for repopulating the earth. Confused on how to carry out their destiny, they go to see the goddess Themis. Themis tells Pyrrha that she must cast the bones of her mother to successfully reproduce. Pyrrha is distraught at the idea of desecrating her mother's honor by digging up her bones, but Deucalion correctly reasons that Themis is referring to great mother earth, as Themis would never advise someone to commit a crime. Both Pyrrha and Deucalion throw a stone over their shoulder – Pyrrha's turning into a woman, Deucalion's turning into a man. Once the land has been repopulated with humans, mother earth follows suit and begins to produce all other forms of life. Ovid uses this opportunity to inform his audience that heat and water are the sources of all life, "because when heat and moisture blend in due balance, they conceive: these two, these are the origin of everything. Though fire and water fight, humidity and warmth create all things; that harmony". (Ovid – p 15).