Оңтүстік Йоркширдегі Дирн мен Дав каналы

Кіріспе

Оңтүстік Йоркширдегі канал, Англия

Дирн және Доув каналы Англияның Оңтүстік Йоркшир аймағында Свинтоннан Барнслиге дейін шамамен он шақырымға созылып, он тоғыз шлюз арқылы 39 метрге көтерілді. Каналдың Ворсбро және Элсекар деп аталатын екі қысқа тармағы да болған, олардың әрқайсысының ұзындығы шамамен екі шақырымдай және басында суқоймалары бар. Элсекар тармағында тағы алты шлюз орналасқан. Жалғыз туннель 1840 жылы айналып өтілді. Бұл канал аймақтағы кең көмір өндіру өнеркәсібінен тасымалданатын жүктерді жеткізу үшін негізінен салынған. Басқа жүктерге шойын, шыны, әк, мұнай өнімдері және жалпы тауарлар кірді. Темір жол бәсекесі және осы каналға қызмет еткен кен орындарының құлдырауы салдарынан канал біртіндеп құлдырап, 1961 жылы толығымен жабылды. 1980 жылдары жергілікті көмір өнеркәсібі де құлағандықтан, Барнсли канал тобы құрылып, каналға жаңа өмір сыйлады. Олар қазір бүкіл каналды қалпына келтіруге тырысуда, ал оны алмастырған темір жолдың тоқтатылуы осы күш-жігерді одан әрі қолдады.

Жаратылыс және алғашқы жылдары

Дон өзенінен Барнслиге дейін Дирн өзенінің арнасымен кеме жүретін су жолын құру идеясын алғаш рет 1773 жылы Рокингемнің 2-маркизі Чарльз Уотсон Вентворт ұсынды. Алайда, бұл идея 1792 жылы Дон навигациялық компаниясының акционерлерінің отырысына дейін іске аспады, онда Дон өзенінен Барнслиге канал салу ұсынылды. Сонымен қатар, Aire & Calder Navigation компаниясы Уэйкфилдтен Барнслиге канал салуды қарастырып жатты. 1792 жылдың 20 қазанында бәсекелес компаниялар Барнслидегі White Bear Inn (қазіргі Royal Hotel) қонақ үйінде танымал кездесу өткізіп, Барнслидің оңтүстігінде каналдарын біріктіруге және толықтыратын ұсыныстармен жұмысты жалғастыруға келісті. Олар Дирн және Дов каналы, сондай-ақ Барнсли каналы болды, екеуі де Барнби және Хей көпірлеріндегі көмір кен орындарына қол жеткізуді мақсат етті. Каналға Парламент актісі (33 Geo. 3. c. 115) 1793 жылдың 3 маусымында, Барнсли каналын салуға рұқсат беретін актімен бірдей күні бекітілді. Акті бойынша 211 адамнан тұратын Дирн және Дов каналы компаниясы құрылды, оларға акциялар шығару арқылы 60 000 фунт стерлинг жинауға және қажет болған жағдайда ипотека арқылы 30 000 фунт стерлинг жинауға рұқсат берілді. Роберт Майлн жобаның бас инженері болып тағайындалды және бастапқы зерттеу жүргізіп, заң жобасын қолдау үшін Парламентке куәліктер берді. Компания 1800 жылдың 30 мамырында екінші Парламент актісін (39 және 40 Geo. 3. c. xxxvii) алып, осы арқылы бастапқы 30 000 фунт стерлингтік ипотеканы акциялар есебінен көтеруге, 10 000 фунт стерлингтік ипотека алуға және бағаларды арттыруға мүмкіндік алды. Су тапшылығына байланысты 1805 және 1806 жылдарының жазында канал қысқа мерзімге жабылды, бірақ бастапқыда табысты болды және 1830 жылға қарай жылына 181 000 тонна көмір тасымалданды.

Темір жолдардағы бәсекелестік

1840 жылы Лидстен Дербиге дейін жүретін Солтүстік Мидленд темір жолы ашылды, бұл Оңтүстік Йоркширдің барлық кеме қатынастарының көмір саудасындағы басымдығына елеулі қауіп төндірді. Темір жолдың бір бөлігі каналдың қасында салынған. Адвик-апон-Дирнде темір жол ұзын тілік жасады, ал оның бағытын сақтау үшін канал туннелі бұзылып, канал жаңа тілікпен бөлісу үшін қайта бағытталды. Компания жаңа темір жолмен жүк алмасу мүмкіндігін пайдаланды. Темір жолдардың каналдардан сауданы тартып алу қаупіне байланысты Дон навигациялық компаниясы Барнсли каналын сатып алуға және Дирн мен Доув каналын бір жылға жалға алуға шешім қабылдады, содан кейін оны сатып алатын болды. Дирн мен Доув каналымен келісімге қол жеткізілді, 1846 жылдың 1 қаңтарында Дон өзенінің кеме қатынасы каналды өз иелігіне алды және 1847 жылдың 2 қаңтарында оның құны 210 000 фунт стерлинг болды. Алайда, Барнсли каналымен келісімге келе алмады. 1846 жылы баж салығы 60 пайызға төмендетілді, ал 1847 жылдан бастап бос қайықтарға тегін проход берілді, нәтижесінде бұрын Барнсли каналын пайдаланған көмір тасымалының көп бөлігі енді Дирн мен Доув каналы арқылы жүргізілді. Оңтүстік Йоркшир, Донкастер және Гуль теміржол компаниясы 1847 жылы құрылған, ал Парламент актісі оларға рұқсат етілген капиталдың жартысын жинағаннан кейін Дон навигациялық компаниясымен, соның ішінде Дирн мен Доув каналымен бірігуге мүмкіндік берді. Бірігу 1850 жылдың 19 сәуірінде аяқталды. Темір жол компаниясы 1849 жылдың қараша айында Донкастерден Суинтонға дейінгі желісін ашты, одан кейін 1850 жылдың ақпанында Элсекарға және 1850 жылдың маусымында Ворсброға дейінгі тармақтар ашылды. Элсекарда каналдың торабы жылжытылып, темір жолға орын беру үшін оның шамамен жартысы толтырылды. Бұл сатып алу Дон навигациясының кейбір бөліктеріндегі көлік қозғалысына пайдалы болғанымен, Дирн мен Доув каналының тасымалы азайды. Кейіннен темір жол да, каналдар да Манчестер, Шеффилд және Линкольншир темір жолына 999 жылға жалға берілді, бұл 1864 жылдың маусымында басталды, бірақ 1874 жылы жалға алу сатып алуға айналды, ал каналдар үлкен жобаның шағын бөлігіне айналды. Каналдарды пайдаланушылар жоғары баж салығы мен жаңғыртудың болмауына наразы болды, сондықтан 1888 жылдың қараша айында Шеффилд және Оңтүстік Йоркшир канал компаниясы құрылды, оның мақсаты – каналдарды темір жол компаниясынан сатып алу. Олар 1889 жылдың 26 тамызында Парламент актісін алды, ол Шеффилд және Оңтүстік Йоркшир навигациялық компаниясын құрды, оның жарғылық капиталы 1,5 миллион фунт стерлинг болды және егер темір жол компаниясымен келісімге қол жеткізілмесе, каналдарды мәжбүрлі сатып алу құқығы берілді. Трансфер 1895 жылға дейін жүргізілмеді, осы кезде келісімге қол жеткізілді, және Дирн мен Доув каналы Шеффилд каналы, Дон өзені навигациясы және Стенфорт пен Кидби каналымен бірге Шеффилд және Оңтүстік Йоркшир навигациясының бөлігіне айналды.

The North Midland Railway, running from Leeds to Derby, opened in 1840 and this represented a major threat to the domination of the coal trade by all the South Yorkshire navigations. Parts of the railway ran alongside the canal. At Adwick upon Dearne the railway constructed a long cutting, and in order to maintain their alignment, the canal tunnel was demolished and the canal was re routed to share the new cutting. The canal Company took the opportunity to build interchange facilities with the new railway. With the threat of the railways taking trade from the canals, the Don Navigation Company decided to purchase the Barnsley Canal, and to lease the Dearne and Dove for a year, after which they would buy it. The agreement with the Dearne and Dove went ahead, with the River Don Navigation taking over the canal from 1 January 1846, and paying £210,000 for it on 2 January 1847, but they failed to reach agreement with the Barnsley Canal. Tolls were reduced by 60 per cent in 1846, with free passage for empty boats from 1847, with the result that much of the coal traffic which had previously used the Barnsley Canal now used the Dearne and Dove. The South Yorkshire, Doncaster & Goole Railway Company was authorised in 1847, and the Act of Parliament allowed them to amalgamate with the Don Navigation Company, and hence the Dearne and Dove, once they had raised half of their authorised capital. The amalgamation took place on 19 April 1850. The railway company opened their line from Doncaster to Swinton in November 1849, which was followed by a branch to Elsecar in February 1850, and another branch to Worsbrough in June 1850. At Elsecar, the canal basin was moved, and about of the canal were filled in to make way for the railway. While the takeover was beneficial to traffic on parts of the Don Navigation, tonnage carried on the Dearne and Dove fell. Subsequently, both the railway and the canals were leased to the Manchester, Sheffield and Lincolnshire Railway, with a 999 year lease starting in June 1864, but in 1874 the lease became a takeover, and the canals were just a small part of a bigger undertaking. Users of the canals were unhappy with the high tolls and the lack of modernisation, and so in November 1888, the Sheffield and South Yorkshire Canal Company was formed, with the intent of obtaining the canals from the railway company. They obtained an Act of Parliament on 26 August 1889, which created the Sheffield and South Yorkshire Navigation Company, with an authorised capital of £1.5 million, and powers to buy the canals, by compulsory purchase if agreement could not be reached with the railway company. The transfer did not occur until 1895, when agreement was finally reached, and the Dearne and Dove Canal became part of the Sheffield and South Yorkshire Navigation along with the Sheffield Canal, the River Don Navigation, and the Stainforth and Keadby Canal.

Құлдырау

Шеффилд және Оңтүстік Йоркшир кеме жүргізу компаниясы жүйені 300 немесе 400 тонналық кемелерді қабылдауға және бөлімделген кемелерді пайдалануға мүмкіндік беру үшін жаңартуды жоспарлаған. Көлдік шахталардан алынған көмір каналдағы бөлімделген кемелерден Кедбиде орналасқан жаңа көмір өңдеу орнатылысында үлкен кемелерге ауыстырылатын болды. Дегенмен, компания теміржол компаниясынан каналдарды толығымен сатып алуға қажетті қаржыны таба алмады, сондықтан маңызды жақсартулар жасау қиынға соқты. Дирн және Доув жүйедегі ең аз пайдалы бөлігі еді, себебі көмір өндіруден туындаған құлдырау салдарынан күтімге кететін шығындар жоғары болды. 1906 жылы Уорсброуға баратын тармақ күтім шығындарының артуына байланысты жабылды, бірақ ол сумен жабдықтау үшін сақталды. Каналдың жоғарғы бөлігіндегі су деңгейін 6 футқа (2 метр) емес, 4,5 футқа (1 метр) дейін ғана ұстап тұруға болады еді, ал 1909 жылы компания каналдың астында кен қазуға рұқсат берді. 1950 жылдардың соңында Ішкі су жолдары қауымдастығы және Ішкі су жолдарын қорғау қоғамы каналды қалпына келтіру үшін қарсылық көрсеткеніне қарамастан, канал 1961 жылы Британдық көлік комиссиясы заңына сәйкес жабылды. Тек Свинтон қаласындағы шыны зауытына дейінгі 0,8 км (жарты миль) сақталды. Оның ішінде сорғылармен сумен жабдықталып, жұмыс істеген төрт шлюз болды. Осы кездесуде топ Дирн, Доув және Барнсли каналдарын сақтау және қалпына келтіру науқанын бастады. 1980 жылдардың соңынан бері топ жергілікті жоспарлау процесі арқылы қалған канал төсенішін заңсыз құрылыстардан қорғауға белсенді түрде араласып келеді. 1991 жылы канал тобы қазіргі Елсекар мұражай орталығындағы жұмыстармен бірге каналдың Елсекар тармағының жоғарғы бөлігін қалпына келтіруге кірісті. Сондай-ақ, осы тармақтың қалпына келтірілу мүмкіндігін зерттеу жүргізілді. Зерттеу нәтижесінде, бұл бөлікті қалпына келтіру қымбатқа түсетінімен, мүмкін екендігі анықталды. Барнсли канал тобы 2000 жылы Барнсли, Дирн және Доув каналдары қоры ретінде қайта құрылды.

Сақтау

+ Бастапқы каналдың жағдайы (мильдегі қашықтықтар)БөлімКедергі келтіргенТөселгенСуда жоқСудаНегізгі желі1.3 (13%)6.5 (67%)1 (10%)1 (10%)Эльсекар тармағыЖоқ0.1 (6%)1 (47%)1 (47%)Ворсбро тармағыЖоқ1 (50%)0.9 (44%)0.1 (6%)Барлық канал1.3 (9%)7.6 (55%)2.9 (21%)2.1 (15%)Жабылудан бері екі тармақ негізгі желіге қарағанда жақсы жағдайда. Бұл бөліктердің ауылдық жерде орналасуы салдарынан жер көбінесе өзгеріссіз қалды. Негізгі желінің кейбір бөліктерінде кедергілер мен нашар күтімге байланысты балама маршруттар ұсынылған. Бұл Уат-апон-Дирн, Уомбвелл және Стайрфут аудандарында ерекше байқалады, онда жолдарды жақсарту және жерді мелиорациялау жобалары бұрынғы канал төсегінің бірнеше мильін пайдаланып, жойды. Каналға қызмет көрсеткен барлық жергілікті шахталардың жабылуы салдарынан, жердің одан әрі шөгуі енді проблема емес. 1988 жылы каналдың орнына салынған теміржол желісін тоқтату каналға балама маршрут ұсынды. Бұл жер басқа жерді пайдаланушылардың енуінен қорғалған және жаңа каналды жасау үшін салыстырмалы түрде оңай қазылады. Ол сондай-ақ Транс-Пеннин жолының бір бөлігі ретінде пайдаланылады. Барнсли, Дирн және Доув каналдарының сенімі каналды «маңызды байланыс буыны» деп атайды. Олардың мақсаты – Йоркшир сақинасын аяқтау үшін Барнсли каналымен бірге каналды толық қалпына келтіру. Қазір канал қайта жаңартылуда. Каналдың бірінші қалпына келтірілетін бөлігі – Эльсекар тармағы. Жоғарғы екі фунт және жоғарғы шлюз қалпына келтірілді және жоғарғы фунтқа сүйреу пандусы қосылды. Қаржы Йоркширдің Еуропалық қауымдастық сенімінен алынды, ал шлюздер 1999 жылдың мамырында орнатылды. Каналдың басқа бөліктері, мысалы, Ворсбро тармағының жоғарғы бөлігі, жылдар бойына назардан тыс қалғанына қарамастан, жақсы жағдайда сақталды. Жаяу жолдың бөліктері Транс-Пеннин жолының бөлімдерін құрайды, бұл Ливерпуль, Лидс, Халл және Честерфилд қалаларын байланыстыратын ұзақ қашықтықты жаяу жүргінші жолы. Эльсекар тармағының жоғарғы жағындағы су қоймасы Барнсли кеңесімен жергілікті табиғат резерваты болып белгіленді, ал Ворсбро тармағының жоғарғы жағындағы су қоймасын қоршаған аумақ Ворсброу ауылдық паркіне айналды.

+ State of original canal channel (Distances in miles)SectionObstructedFilled InNot in WaterIn waterMain line1.3 (13%)6.5 (67%)1 (10%)1 (10%)Elsecar BranchNIL0.1 (6%)1 (47%)1 (47%)Worsbrough BranchNIL1 (50%)0.9 (44%)0.1 (6%)Whole Canal1.3 (9%)7.6 (55%)2.9 (21%)2.1 (15%)
The two branches have fared far better than the main line since its closure. The more rural nature of these sections means that the land has been left relatively untouched. In parts of the main line problems of obstruction and poor maintenance means that alternative routes have been suggested. This is particularly acute in Wath upon Dearne, Wombwell and Stairfoot where road improvement and land reclamation schemes have utilised and obliterated several miles of the former canal bed. The closure of all the local mines that the canal served means that further subsidence is no longer a problem. The abandonment of the railway line that replaced the canal in 1988 has given the canal an alternative route. This land has been secured from intrusion by other land users and will be relatively easily excavated to create a new channel. It is also being used as part of the Trans Pennine Trail. The canal is referred to as 'a vital missing link' by the Barnsley, Dearne & Dove Canals Trust. Their aim is to completely restore the canal along with the Barnsley Canal in order to complete the Yorkshire Ring. The canal is now undergoing restoration. The Elsecar branch is to be the first part of the canal to be restored. The top two pounds and top lock have been restored and a launch ramp has been added in the top pound. Funding was obtained from the Yorkshire European Community Trust, and the lock gates were fitted in May 1999. Other parts of the canal such as the top of the Worsbrough branch have remained in good condition despite years of neglect. Parts of the towpath form sections of the Trans Pennine Trail, a long distance footpath that connects Liverpool, Leeds, Hull and Chesterfield. The reservoir at the top of the Elsecar branch has been designated a local nature reserve by Barnsley Council and the area surrounding the reservoir at the top of the Worsbrough branch has become Worsbrough Country Park.

Негізгі желі

Канал Свинтон қаласындағы Дон су жолымен қиылысып басталды. Одан ол 472 метрлік туннельге өту үшін алты шлюзден өтті. Бұл туннель 1840 жылы, теміржолға арналған кесік арқылы каналдың бағыты өзгертілгенде айналып өтілді. Содан кейін Манверс негізгі шахтасынан өтіп, Донкастер жолымен қатар жүретін Уатх-апон-Дирнеге кірді, содан кейін қала орталығынан өтетін қатарластырылған үйлер арасынан өтті. Одан кейін канал кең бөлігімен биік жартаста аңғардың ортасына қарай солтүстік-батысқа бұрылды, бұл бөлік «Бискай шығанағы» деп аталды. Содан кейін ол Брэмптонға өтіп, қайтадан төбеге шықты. Деарн аңғарының тас жолы мен A633 тас жолының қиылысындағы Брэмптон мен Вомбвелл арасында орналасқан Elsecar тармағымен қиылысқа дейін тағы төрт шлюз болды. Содан кейін канал Вомбвелл қаласының орталығынан солтүстікке қарай, Олдхэмнен өтіп, Стайрфут каскадының сегіз шлюзына жетті. Осы жерде Ворсбро тармағымен қосылыс жасалды. Канал содан кейін Стайрфут айналымының орнынан өтіп, Хойл Миллге қарай бағытталды, онда соңғы тоқтау шлюзі Дирн мен Дов және Барнсли каналдары арасындағы шекараны белгілейді.

Elsecar филиалы

Елсекар тармағы көмір шахталарына қызмет ету үшін салынған және көптеген шахталардың қасынан өтті. Брэмптоннан басталатын тармақ Кортонвуд кенішін (қазіргі сауда орталығы) басып өтті. Хемингфилд және Хемингфилд кеніші орналасқан жердің астынан өткеннен кейін, ол Елсекар ойпатында аяқталды. Су қоймасы ойпаттан шамамен жарты мильдей қашықтықта, мұражай орталығынан өтеді. Жол бойының көп бөлігі Транс-Пеннин жолының бір бөлігі болып табылатын Елсекар жасыл жолында орналасқан.

Ворсбро филиалы

Стайрфуттан шыққаннан кейін Ворсброу тармағы Суайт арқылы өтеді, содан кейін Пенистон сызығының астынан өтеді. Одан кейін ол Дов өзенінің жанымен Ворсбро бассейніне дейін созылып жатты. Су қоймасы бассейннен кейін орналасқан.

Ұсынылған қалпына келтіру жолы

Барнсли каналы тобы 1987 жылы жүргізген зерттеуде каналдың бастапқы бағытын қалпына келтірудің өте қиын екені анықталды. Бұл, көбінесе 1970 жылдары кеңес өкілдеріне қайтарып алынған канал жерлеріне байланысты. Уақыт өте келе, жаңа бағыттар бойынша бірнеше ұсыныс жасалды. Олардың ішінде Дирне өзенін пайдалану немесе 1988 жылы жабылып, қолданыстан шығарылған Мексбороу – Барнсли темір жолын пайдалану ұсынылған. 2004 жылдың тамызында кәсіби инженерлік компанияға қалпына келтіру мүмкіндіктерін зерттеу тапсырылды және 2006 жылдың қарашасында оның нәтижелері ұсынылды. Дирн мен Дов және Барнсли каналдарын тар қайықтар жүретіндей етіп толық қалпына келтіруге кеткен шығын 127 миллион фунт стерлинг деп бағаланды, ал жергілікті экономикаға күтілетін пайда жылына 3,1 миллион фунт стерлинг шамасында болды. Бұл бағыт Свинтон арқылы өтіп, ескі Манверс атты жылқы шаруашылығы орналасқан жерге дейін созылар еді, онда жаңа салынған Дирн аңғары колледжі мен колл-орталықтардың айналасымен бұрылыс жасап өтер еді. Содан кейін Уат-Апон-Дирннің солтүстігіне акведук арқылы бұрылып, ескі бағытына қосылар еді. Барнслиге дейінгі жолдың қалған бөлігінде бағытқа шамалы түзетулер енгізілер еді, бірақ бұл бөлікте бастапқы каналға параллель бағытпен жүрер еді.