Анна Кингсфорд: Англиялық әйел, белсенді және феминист

Кіріспе

Ағылшын дәрігері, белсендісі және феминисткасы

Анна Кингсфорд (; 16 қыркүйек 1846 – 22 ақпан 1888) – ағылшын антививисекционисі, вегетариандық және әйелдер құқығы үшін күрескен адам. Ол сол жылы Тамақ реформасы қоғамын құрды, вегетариандық туралы сөйлеу үшін Ұлыбритания бойынша саяхаттап, жануарларға жасалатын тәжірибелерге қарсы сөйлеу үшін Париж, Женева және Лозанна қалаларына барды. Ол транс сияқты күйлерде және ұйқыда түйсіктер алғанын айтты; олар өмір бойы серігі болған Эдвард Мэтлендпен оның қолжазбалары мен жарияламаларынан жиналып, оның өлімінен кейін «Күнмен оранғандар» (1889) кітабында жарияланды. Өмірі бойы денсаулығы нашар болғандықтан, 41 жасында пневмониядан туған өкпе ауруынан қайтыс болды. Оның жазғандары Мэтленд оның өмірбаянын, «Анна Кингсфордтың өмірі» (1896) кітабын жариялағаннан кейін 100 жылдан астам уақыт бойы дерлік белгісіз болды, бірақ Хелен Раппапорт 2001 жылы оның өмірі мен еңбектері қайта зерттеліп жатқанын жазды.

Ерте өмір

Кингсфорд Мэриленд Пойнт, Стратфордта, қазіргі уақытта шығыс Лондоның бөлігі, бірақ сол кезде Эссекс графтығында, бай саудагер Джон Бонус пен оның әйелі Элизабет Энн Шрёдердің отбасында дүниеге келді. Оның ағасы Джон Бонус (1828–1909) – дәрігер және вегетариан болды. Ағалары Генри (1830–1903) мен Альберт (1831–1884) әкесінің кеме жүргізу бизнесінде жұмыс істеді. Ағасы Эдвард (1834–1908) Букингемширдегі Хулкотт шлюбінің пасторы болды, ал ағасы Джозеф (1836–1926) – генерал-майор болды. Барлық есептер бойынша, ол өте епті бала болды, тоғыз жасында өзінің алғашқы өлеңін, ал он үш жасында – «Беатриче: Ертедегі христиандар туралы әңгіме» атты туындысын жазды. Дебора Рудасилл Кингсфордтың түлкі аулауды ұнатқанын, бірақ бір күні өзін түлкінің орнында көргендей сезімге толып, содан кейін аулауды доғарғанын айтады. Мейтлендтің сөзіне сенсек, ол «туғаннан басылымды» болған, «көріністерді көру және адамдардың мінезін, тағдырын болжау» қабілетіне ие болған, бірақ бұл туралы үнсіздік сақтауға үйренген. 1867 жылы, 21 жасында ол өзінің туысы Алгернон Годфри Кингсфордқа тұрмысқа шығып, бір жылдан кейін Эдит есімді қызы дүниеге келді. Күйеуі Англиялық шіркеудің дін қызметкері болғанымен, ол 1872 жылы Рим католицизміне көшті. 1868 жылғы әйелдер теңдігі туралы эссесінде ол «Нинон» деген псевдоним қолданады және сол мақалада ақыл-ойымен, сұлулығымен, зиялылығымен және тәуелсіздігімен танымал француз әйелі Нинон де Л’Энклосты (1620–1705) еске алады. Алайда, бұл ат «Алгернон әйелі» деген жаңа мәртебесіне сілтеу болуы мүмкін. 1873 жылғы тамызда Мейтлендке жазған хатында, сонымен қатар «Нинон» деген атпен қол қойып, ол былай дейді: «Ерлерге рұқсат етілген көп нәрсе әйелдерге тыйым салынған. Сондықтан мен әдетте басқа атпен жазамын». Кингсфорд 1868 жылдан 1873 жылға дейін «Penny Post» журналына мақалалар жазды. Әкесінен жылына 700 фунт стерлинг мұраға алғаннан кейін, ол 1872 жылы «The Lady's Own Paper» газетін сатып алып, оның редакторы болып жұмыс істеді, бұл оны сол кездегі көрнекті әйелдермен, оның ішінде жазушы, феминист және антививисекционист Фрэнсис Пауэр Коббпен байланысқа әкелді. Кингсфордтың осы мәселеге қызығушылығын оятқан – Коббтың «The Lady's Own Paper» журналында жариялаған вивисекция туралы мақаласы болды. Бернард және Франциядағы Шарль Рише, Англиядағы Майкл Фостер сияқты басқа да танымал физиологтар өз жұмыстары үшін қатты сынға ұшырады. Британдық антививисекционистер Бернардтың ұстазы Франсуа Магендидің Париждегі дәрістеріне кіріп, оның анестезиясыз иттерді тірідей кесіп, оларға «Тайс ту, бечара жәндік!» (Аузыңды жап, кедей айуан!) деп айқайлағанын көрді. Соңында ол күйеуінен ажырасып, вивисекцияға қарсы қоғам құрды. Кингсфорд Париске келген кезде медицина факультеті мен оқу ауруханаларында осындай атмосфера болды, ол әйел болғандықтан қосымша ауыртпалықты көтерді. Францияда әйелдерге медицинаны оқуға рұқсат берілсе де, Рудасиллдің айтуынша, оларды құшақ жарып күшін жеткізбеді. Кингсфорд 1874 жылы күйеуіне жазған хатында: Кингсфорд жануарлармен жүргізілген тәжірибелердің қорқынышты көрінісі мен дыбыстарынан қатты мазаланды. Ол 1879 жылғы 20 тамызда былай деп жазды: «Мен бұл жерде, Париждегі Медицина факультетінде өз тозағымды таптым, бұл тозақ басқа жерде кездестіргенімнен гөрі әлдеқайда нақты және қорқынышты, және ортағасырлық монахтардың барлық армандарының орындалуын көремін. Бұл идея бір күні мектеп мұражайында отырғанда, менің қолымда басымды ұстап, құлақтарымнан жағымсыз айқайлар мен зарлы дауыстарды естімеуге тырысқанда маған қатты келді. Әрбір рет, ең қорқынышты айқай мені жеткенде, маңдайымда және алақандарымда тер шығып, «О, Құдай, мені осы тозақтан алып, осы қорқынышты жерде қалуға жол берме» деп дұға еттім». Ол Вегетариандық қоғамның вице-президенті болды.

Kingsford was born in Maryland Point, Stratford, now part of east London but then in Essex, to John Bonus, a wealthy merchant, and his wife, Elizabeth Ann Schröder. Her brother John Bonus (1828–1909) was a physician and vegetarian. Her brothers Henry (1830–1903) and Albert (1831–1884) worked for their father's shipping business. Her brother Edward (1834–1908) became rector of Hulcott in Buckinghamshire and her brother Joseph (1836–1926) was a major general. By all accounts a precocious child, she wrote her first poem when she was nine, and Beatrice: a Tale of the Early Christians when she was thirteen years old. Deborah Rudacille writes that Kingsford enjoyed foxhunting, until one day she reportedly had a vision of herself as the fox. According to Maitland she was a "born seer," with a gift "for seeing apparitions and divining the characters and fortunes of people", something she reportedly learned to keep silent about. She married her cousin, Algernon Godfrey Kingsford in 1867 when she was 21, giving birth to a daughter, Eadith, a year later. Though her husband was an Anglican priest, she converted to Roman Catholicism in 1872. In her 1868 Essay calling for female equality she uses the pen name ‘Ninon’ and in that article references Ninon de l'Enclos (1620–1705) a French woman known for her wit, beauty, intelligence and independence. The name however may be a nod to her new status as ‘Mrs Algernon’. In a letter to Maitland in August 1873, also, signed as ‘Ninon’ she says, "much, you know is permitted to men which to women is forbidden. For this reason I usually write under some assumed name"

Kingsford contributed articles to the magazine Penny Post from 1868 to 1873. Having been left £700 a year by her father, she bought in 1872 The Lady's Own Paper, and took up work as its editor, which brought her into contact with some prominent women of the day, including the writer, feminist, and anti vivisectionist Frances Power Cobbe. It was an article by Cobbe on vivisection in The Lady's Own Paper that sparked Kingsford's interest in the subject. Bernard and other well known physiologists, such as Charles Richet in France and Michael Foster in England, were strongly criticized for their work. British anti vivisectionists infiltrated the lectures in Paris of François Magendie, Bernard's teacher, who dissected dogs without anaesthesia, allegedly shouting at them—"Tais toi, pauvre bête!" (Shut up, you poor beast!) — while he worked. In the end, she divorced him and set up an anti vivisection society. This was the atmosphere in the faculty of medicine and the teaching hospitals in Paris when Kingsford arrived, shouldering the additional burden of being a woman. Although women were allowed to study medicine in France, Rudacille writes that they were not welcomed. Kingsford wrote to her husband in 1874:

Kingsford was distraught over the sights and sounds of the animal experiments she saw. She wrote on 20 August 1879:

Quote|I have found my Hell here in the Faculté de Médecine of Paris, a Hell more real and awful than any I have yet met with elsewhere, and one that fulfills all the dreams of the mediaeval monks. The idea that it was so came strongly upon me one day when I was sitting in the Musée of the school, with my head in my hands, trying vainly to shut out of my ears the piteous shrieks and cries which floated incessantly towards me up the private staircase Every now and then, as a scream more heart rending than the rest reached me, the moisture burst out on my forehead and on the palms of my hands, and I prayed, "Oh God, take me out of this Hell; do not suffer me to remain in this awful place." She was a vice president of the Vegetarian Society.

Өлім

Алан Перт, оның өмірбаянын жазғандардың бірі, 1886 жылғы қарашада Парижде, сол кездегі ең белгілі тірі организмдерді кесушілердің бірі Луи Пастердің зертханасына жол тартқанда Кингсфордтың салмалы жаңбырға тап болғанын жазды. Ол сағаттап суға мал киіммен жүріп пневмонияға, кейін өкпе туберкулезіне шалдықты. Ол Ривьера мен Италияға, кейде Мэйтландпен, ал кейде күйеуімен бірге, климаттың өзгеруі жазылуына көмектеседі деген үмітпен сапар шекті. 1887 жылдың шілдесінде ол Лондонда күйеуімен бірге 15 Wynnstay Gardens, Kensington мекенжайындағы үйді жалға алып, ақыл-ойы белсенді болғанымен, өлімді күтті. Ол 1888 жылдың 22 ақпанында 41 жасында қайтыс болды және күйеуінің шіркеуі, Северн өзенінің жағасындағы Атчамдағы XI ғасырлық Әулие Этаның шіркеуінің ауласына жерленді.