Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейдегі Алтай тауларының ең биік шыңы
Highest peak of the Altai Mountains in Russia
2008 жылдан бері, аймаққа кіру үшін арнайы шекаралық аймаққа кіру рұқсаты алу қажет (егер сіз агенттік қызметін пайдаланбастан, өздігінен саяхаттайтын болсаңыз). Шет ел азаматтары жоспарланған күнінен екі ай бұрын өңірлік ФСБ шекара күзет басқармасына рұқсат алу үшін өтініш беруі керек.
Since 2008, one is required to apply for a special border zone permit in order to be allowed into the area (if travelling independently without using an agency). Foreigners should apply for the permit to their regional FSB border guard office two months before the planned date.
География
Алтай Республикасында орналасқан Белуха – Ресей және Қазақстан шекарасы бойында көтерілетін үш шыңды тау массиві. Бұл шекара Қытай шекарасымен қосылатын нүктеден бірнеше ондаған шақырым солтүстікте орналасқан. Тауда Белуха мұздығы сияқты бірнеше кішкентай мұздықтар бар. Екі шыңның арасындағы шығыс шыңы (4506 м, 14784 фут) батыс шыңынан (4440 м, 14567 фут) биік.
Located in the Altai Republic, Belukha is a three peaked mountain massif that rises along the border of Russia and Kazakhstan, just a few dozen miles north of the point where this border meets with the border of China. There are several small glaciers on the mountain, including Belukha Glacier. Of the two peaks, the eastern peak (4,506 m, 14,784 ft.) is higher than the western peak (4,440 m, 14,567 ft.).
Тарих
Белухаға алғаш рет 1914 жылы Тронов ағайындары көтерілді. Шығыс шыңына жасалатын көптеген шабуылдар алғашқы көтерілісте қолданылған оңтүстік бағытты ұстанады. Алтай тауы Азияның басқа тауларына қарағанда биіктігі төмен болғанымен, өте қашық жерде орналасқан, сондықтан оған жол табу үшін көп уақыт пен мұқият жоспарлау қажет. 2001 жылдың жазында ғалымдар тобы Белуха мұздығына сапар шегіп, осы жерден мұз түйіршіктерін алу мүмкіндігін бағалады. 2001 жылдан 2003 жылға дейін зерттеу жұмыстары жүргізілді: беткі және тасқа дейінгі мұз түйіршіктері алынып, талданды (Оливье және т.б., 2003; Фуджита және т.б., 2004). Тритиймен даталау әдістеріне сүйенсек, терең мұз түйіршіктері 3000–5000 жылдық климаттық және қоршаған орта туралы мәліметтерді сақтауы мүмкін. Швейцариялық-орыс экспедициясы да осы мұздықты зерттеді.
Belukha was first climbed in 1914 by the Tronov brothers. Most ascents of the eastern peak follow the same southern route as that taken in the first ascent. Though the Altai is lower in elevation than other Asian mountain groups, it is very remote, and much time and planning are required for its approach. In the summer of 2001, a team of scientists traveled to the remote Belukha Glacier to assess the feasibility of extracting ice cores at the site. Research was carried out from 2001 to 2003: both shallow cores and cores to bedrock were extracted and analyzed (Olivier and others, 2003; Fujita and others, 2004). Based on tritium dating techniques, the deeper cores may contain as much as 3,000–5,000 years of climatic and environmental records. A Swiss Russian team also studied the glacier.