Кіріспе

Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы коммуна, Франция.

Тараскон (taʁaskɔ̃;), кейде Тараскон-сюр-Рон деп те аталады, Францияның Прованс-Альп-Кот-д’Азур аймағындағы Буш-дю-Рон департаментінің ең батысында орналасқан коммуна. Бұл жерде тұратын адамдар Тарасконнуа немесе Тарасконнуаз деп аталады. Қаланың қасиетті қамқоршысы – Бетаниялық Марта, оның ұраны – "Concordia Felix".

География

Тараскон Авиньоннан оңтүстікке және Арльден солтүстікке қарай, Рона өзенінің сол (шығыс) жағалауында орналасқан. Ронаның қарсы жағында Окситания аймағындағы Гард департаментіндегі Бокайр қаласы орналасқан, ол Тарасконмен шамалас. Бір-біріне тікелей қарама-қарсы орналасқан және бірнеше көпірлермен байланысқан Бокайр мен Тараскон, құрамында шамамен 30 000 тұрғыны бар біртұтас қаланы құрайды. 18,0 км ұзындықтағы суару каналы Тарасконның жанында Ронаға қосылады.

Тарих

Алпильде ертеден бері адам қонысының бар екендігін растайтын, Лек деп аталатын жердегі панадан кейінгі қола дәуірінен қалған сынықтар табылды. Елді мекен ерте темір дәуірінде кеңейді. Тараскондағы орталықтар Рона өзенінің жанында, Сент-Марта шіркеуіне жақын орналасқан. Бірінші темір дәуірінің екінші жартысында (б.з.д. 7-6 ғасырлар) халық көшпелі тіршілік салтынан отырықшы өмірге көшіп, ірі құрылыстар салуға кірісті. Шығыс Жерорта теңізімен сауда жанданды, аймақ тұрғындары астықты сәндік заттарға айырбастаған болуы мүмкін. Рона өзені бойында, Авиньон, Камарг және Люберон арасындағы торапқа орналасқан Тараскон қаласы әлі де ежелгі ертегілер мен аңыздармен байланысты. Дәстүр бойынша, Яһудиядан келген Бетаниялық Марта шамамен 48 жылы Тарасконда қоныстанды, онда су айдаһары немесе тараск өзен жолындағы кемелерді қиратқан. Ол оны бағындырды, бірақ қала тұрғындары оны өлтірді. Көптеген паломниктер король Рене сарайының жанында оның құрметіне салынған Сент-Марта Корольдік колледжіне келеді. Бұл қасиетті орын, қаланың басты ескерткіші, киелі Мартаның реліквилері мен қабірі оның үйі орналасқан жерде салынған криптада сақталған. Ростагнет Тхараскон, рыцарь, Ниццаның превосты, Тарасконның (1322, 1325) альдерманы және 12 ғасырда қаланың бұрынғы иелерінің ұлы болды. 1366-67 жылдары Гийом де Соль Тарасконмен басқарды. Ол жылына 90 флорин жалақы алды. Королева Жоанна I-нің қайтысы Прованс графтығында мұрагерлік дағдарысын қайта жаңартты, Акс одағының қалалары (1382-1387) Анжудың Людовик I-іне қарсы Шарль де Дюрасқа қолдау көрсетті. Тараскон Акс одағына қосылуға тартынды, қауым 1383 жылы шешім қабылдады, бірақ өзін толығымен міндеттемеді. Людовик I қайтыс болғаннан кейін Тараскон оның жесірі Мари де Блуаның, Анжудың Луи II-нің регентінің елшісі Жак Рейланды қабылдаған алғашқы қалалардың бірі болды (1385 жылдың жазы). Ол оларды Анжу патшаларына қосылуға сәтті көндірді. Қаланың қамалы жақсы сақталған. Құрылыс жұмыстары 1400 жылы Анжудың Луи II тұсында басталды және 1449 жылы оның ұлы, король Рене, қамал капитаны Гийом Креспин мен оның лейтенанты Регно Серкорт басшылығымен аяқталды. Күшті қорғаныс жүйесімен қатар, ғимаратта князьдық резиденция да орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылдың маусым және тамыз айларында қала одақтас әскерлерінің бомбалауынан зардап шекті. Немістердің шегінуіне кедергі келтіру мақсатымен Рона өзені арқылы өтетін көпірлерді нысанаға алған бомбалаулар ескі қаланың бір бөлігін қиратты. Бірінші бомбалау 1944 жылдың 25 маусымында болды. 1944 жылдың 16 тамызында "Сент-Марта" шіркеуінің мұнарасының жоғарғы бөлігі қирады.

Коллегиат шіркеуі

Испан Мартаның колледждік шіркеуі – жергілікті дәстүр бойынша, Киелі кітаптағы Марта пайғамбардың мәйіті жерленген орын. Шіркеудің жартысы 12 ғасырда роман стилінде, жартысы 14 ғасырда готика стилінде салынған. Криптің тарихы 3 ғасырға дейін жетеді. Сент Марта коллегиясы 1197 жылы қасиеттеп берілді және 14-15 ғасырларда кеңейтілді. Криптада Мартаның сүйегі 4 ғасырдағы саркофагта сақталған.

Ортағасырлық қамал

Король Ренедің қамалы (fr). Қазіргі қамал, Прованс шекарасын қадағалау үшін римдік қала тұрған жерге салынған бекініс орнына келді. 1399 жылы Раймонд де Туренннің жасақтары келтірген қиратудан кейін Анжу әулеті оны толығымен қайта жаңартуға шешім қабылдады. Қазіргі Тараскон қамалының құрылысын 1401 жылы Анжулық Людовик II бастады. Құрылысын оның үлкен ұлы, Анжулық Людовик III жалғастырды, ал 1449 жылы екінші ұлы, Неапольдің Рене I (Рене д’Анжу) аяқтады. Сондықтан қамал көбінесе "le château du roi René" (Король Рене қамалы) деп аталады. 17 ғасырда ол әскери түрмеге айналды, 1932 жылы мемлекетке өткенге дейін. Ол екі жеке бөліктен тұрады: Оңтүстік бөлігі, қала және өзен жағында дөңгелек мұнаралармен бекітілген, биіктігі 48 метрге жететін қабырғалары мен шаршы мұнаралары бар, және Солтүстік бөлігі – төртбұрышты құрылыстарды қорғайтын төменгі аула. Ол Рона өзенінің жағасында, Бокаир қамалының және Сент-Марта шіркеуінің қасында орналасқан.

Климат

Альпильдегі климат Жерорта теңізі климаты деп есептеледі. Қыстары жұмсақ және құрғақ, ал жаздары ыстық және құрғақ болады. Ең жоғары температура шілде және тамыз айларында (29 °C (84 °F)) байқалады, ал ең төменгі температура желтоқсан және қаңтар айларында (3 °C (37 °F)) тіркеледі. Ең жаңбырлы ай – қаңтар, орташа есеппен жеті күн жаңбыр жауады, ал ең құрғақ ай – шілде, онда орташа есеппен екі күн жаңбыр жауады. Альпиль аймағы Жерорта теңізі жағалауына қарағанда көбірек жауын-шашын алады: Камаргияда жылына 500 мм, ал Альпильде 600–700 мм жауады. Мистраль желi солтүстік немесе солтүстік-батыстан күшті соғады, әсіресе қыс және көктем айларында. Мистраль жылына орташа есеппен 100 күн күшті соғады және 83 күн әлсіз соғады, нәтижесінде жылына 182 желсіз күн қалдырады. Оның екі түрі бар: аспанды тазартатын «ақ мистраль» және сирек кездесетін, жаңбырмен бірге соғатын «қара мистраль». Орташа есеппен, Тарасконда жылына 18,2 күн температура 0 °C (32 °F) төмен, жылына 0 °C (32 °F) төмен температуралы күн жоқ, жылына 0,2 күн температура 0 °C (32 °F) төмен және жылына 56,2 күн температура 30 °C (86 °F) жоғары болады. Рекордтық ең жоғары температура 2019 жылдың 28 маусымында 43,0 °C (109 °F) тіркелді, ал рекордтық ең төменгі температура 1993 жылдың 4 қаңтарында 7,7 °C (18 °F) болды.

Елтаңба

Тараскон қаласының гербінде жоғарғы жартысында қаланың қамалы, ал төменгі жартысында Марта Бетания бағындырған, бірақ мұнда адамды жеп жатқан қорқынышты тараске суреттелген.

Мәдениет

Қалалық театр. Бірінші ғасырдың басында осы жерде Тараск деп аталатын мифологиялық құбыжық мекендеген деген әңгіме бар. 48 жылы Марта оны бағындырған деседі. Толығырақ мәліметтер үшін Тараск туралы қараңыз. Альфонс Даудеттің 1872 жылы жазылған "Тартарин де Тараскон" романы және оның "Тартарин Альпіде" (1885) және "Тараскон порты" (1890) атты екі жалғасы осы жерде болған оқиғаларды суреттейді. 1985 жылдан бері қалада Тартарин кейіпкеріне арналған шағын музей жұмыс істеп келеді. Жыл сайын маусым айының соңғы жексенбісінде Тартарин мен Тараскты еске алуға арналған фестиваль өтеді. Сулейадо жеке музейі. 17 ғасырдағы Аймни үйінде 1988 жылы ашылды.

Экономика

2008 жылы үй шаруашылығының орташа табыс салығы 13 986 евроны құрады, бұл Францияда 50-ден астам үй шаруашылығы бар 31 604 коммунаның ішінде Тараскон қаласын 29 178-орынға қойды. Бау-де-Прованс аңғарынан алынған зәйтүн майы – INAO-ның 1997 жылғы 27 тамыздағы бұйрығымен қорғалған атаулы тектік белгі (AOC). Осы бұйрыққа Béruguette, Grossane және verdale Bouches du Rhône зәйтүн сорттары жатады. Сондай-ақ, INAO бұйрығына кіретін майдаланған зәйтүн мен қара зәйтүн де өндіріледі. Майдаланған зәйтүннің сорттары – salonenque және Béruguette. Ал қара зәйтүн үшін тек Grossane сорты ғана қабылданады. Альпиль аймағындағы ауыл шаруашылығынан басқа, ең оңай анықталатын сала – туризм. Тіпті шарап және зәйтүн майы өндірушілері де туризмнің дамуын ескере отырып, дегустация қызметтерін көбірек ұсынады. Альпильде туризмнің үш негізгі түрі бар. Біріншіден, бай тарихи мұраға (Les Baux de Provence, Glanum және т.б.) немесе фестивальдарға сүйенетін тарихи және мәдени туризм. Екіншіден, демалыс туризмі, нәтижесінде қонақүйлер, пансионаттар мен жалға берілетін үйлер саны едәуір артты. Соңғысы – табиғатты зерттеу туризмі, ол массив пен оның төңірегіндегі көптеген жаяу жолдар мен қорғалған аймақтардан пайда көреді.

Көлік

Тараскон теміржол станциясымен және бірнеше автобус бағыттарымен қамтамасыз етілген. GR 6 жаяу жолы Тараскон қаласынан өтеді.