"Ерте келгендер"

Кіріспе

Британдық телеситуациялық комедия (2003–2004)

Early Doors – Крейг Кэш пен Фил Мили жазған BBC ситкомы. Екі автор да сериалда Джо мен Даффи рөлінде ойнайды, олар ең жақын достар. Early Doors Стокпорт қаласының Хитон Норрис ауданындағы The Grapes атты шағын пабта өтеді, онда күнделікті өмір көңілді махаббат, жалғыздық және бұзылған дәретхана мәселелерінің айналасында өрбиді.

Негізгі идея

Шоу Кен есімді паб иесінің шаруасымен, оның кезекті қызы Меланидің нағыз әкесімен кездесуге дайындалуымен және Кеннің әйелі оны ең жақсы досына тастап кеткеннен кейін бармен Танямен қарым-қатынасымен айналысады. Сериал "Ройл отбасы" (Кэшпен бірге жазылған) сериалындағы солтүстік юморының кейбір элементтерін көрсетеді. "Ройл отбасы" сериалы сияқты, әрбір көрініс "Жүзімше" пабында өтеді және ол да Үлкен Манчестерде орналасқан. Шоудың екі маусымы 2003 және 2004 жылдары түсірілді. Сериалда Стокпорттың танымал орындары, соның ішінде Реддиштің орталық бөлігіндегі Холдсворт алаңы және Хитон Чапелдегі МакВити фабрикасы көрсетілген.

Атау

Атауы – британдық жаргон, ол әдеттегіден ертерек келгендерді білдіреді. Көбінесе бұл тіркес кешкі сағат 17:30 шамасында ашылатын пабтарға кешкі ашылуға дейін немесе көп ұзамай келген клиенттермен байланыстырылады. 1988 жылғы Лицензиялау заңына дейін Англиядағы пабтар түстен кейін жабылатын. Қазіргі таңда олардың көпшілігі күн бойы ашық. Бұл фраза британдық футбол саласында да жиі естіледі және футбол туралы пікірлерде қайта жандандырылды. Бұл тіркес 1870 жылдар шамасындағы британдық театрлардың тәжірибесінен шыққан: театрға кіру үшін қосымша төлем жасаған клиенттерге қойылым басталғанға дейін ертерек кіріп, өз орындарын таңдау мүмкіндігі берілетін.

Қалыпты таңбалар

Кен Диксон (Джон Хеншоу) – «The Grapes» пабының иесі, анасы Жан және өгей қызы Меланимен бірге жоғарғы қабатта тұрады. Кен көбінесе сарказмға бой алдырады және кейде аздап алдамшы екені көрінеді, бірде футбол карталарының нәтижелерін қарап, полиция достарынан жалған ақша алып, қайырымдылық қорына өте аз сома салады. Осы қасиеттеріне қарамастан, ол әрдайым мейірімді және сезімтал болып келеді. Джо (Крейг Кэш) және Даффи (Фил Мили), шын аты Найджел – пабтың «балалары». Жо мен Даффидің достығы бала кезінен басталады. Даффидің балалары бар, басқа әйелдермен ұйықтағаны үшін әйелімен жанжалдасып жүреді. Дженис (Максин Пик) (тек 1-серия) – Дженис жаңа туған баласы Кэлвиннің жалғыз анасы, оны бірінші эпизодта пабқа әкеліп, Меланидің аэробика сабағына бара жатқанда Жо мен Даффиге қарауын сұрайды. Кейбір деректер бойынша, Кэлвин Лэдбрукстің есігі алдында Даффимен бір түндік қарым-қатынас нәтижесінде туған. Джо Даффиді жиі осыған байланысты мазалайды, бірақ Даффи ол алдын ала шаралар қабылдағанын айтады – «Мен оған кесілгенімді айттым». Эдди мен Джоан Белл (Марк Бентон мен Лорейн Чешир) – жай, қарапайым, бірақ жақсы ниетті жұп. Эдди мен Кеннің әңгімелері көбінесе бір жақты болады және жақын маңдағы уақытша жол белгілері туралы, оны қызықтыратын, бірақ басқа ешкімді қызықтырмайтын тақырыптарды қамтиды. Джоанның анасы өте қарт және бірнеше үй жануарлары бар, соның ішінде алты мысық, ит және тасбақа. Эдди мен Джоанның екеуінің де ақыл-ойы жетілмеген, олар көбінесе мағынасыз әңгімелеседі. Олар некеде тұрған он тоғыз жылдан кейін де бір-біріне ғашық. Томми (Родни Литчфилд) – тұрақты клиенттерді ұнатпайтын және шағымдарын білдіруден тартынбайтын (оның көптеген шағымдары бар) жесір. 2-серияда ол жаңа жұмысқа орналасады, ол басқа тұрақты клиенттерге «қызметтес адамдардың» себебінен жек көретінін айтады. Ол ішімдігін ішіп, кетуге дайындалғанда, ол лилипоп адамы екені белгілі болады. Сол эпизодта ол маңызды жағдайларда жомарт екенін көрсетеді, футбол картасынан ұтып алған ақшасын алудан бас тартып, оның орнына Эдди мен Джоанның телефон шоттарын төлеу үшін қорға салады, себебі Джоан науқас анасына телефон соққандықтан шоттары тоқтатылған. Таня (Сьюзан Куксон) – Кеннің махаббат қызығы және жартылай жұмыс істейтін бармен. Ол Деббидің ең жақсы досы. Ол жақсы жүректі, жерге байланысты және тартымдылығымен танымал, сондықтан ол Кенге деген сезімдерінің бар екеніне таңқаларлық болуы мүмкін. 2-сериалдың ортасында ол Кенге кететінін айтады, бірақ соңғы эпизодта ол одан қалуын сұрайды және ол оның ұсынысын қабылдайды. Жан Диксон (Рита Мей) – Жан Кеннің анасы және көбінесе билеуші және манипулятивті болып көрінеді. Ол сирек креслодан тұрады және көбінесе тәтті тамақ жейді. Ол өзінің қазандығын жасай алмағанына қарамастан, басқалардың ашкөздігі мен жалқаулығына жиі шағымданады. Ол Кеннің өміріне үстемдік етеді және кейде оның сөздерін бұрмалап, адамдарды өзіне аяу сезімін тудырады, бірақ ол шын мәнінде ұлына қамқорлық жасайды. Ол Кен мен Таняның өзара тартылуына мақұлдамайды, Таня оның ұлына лайық емес деп санайды, бірақ Таня үлкен үйде жылыжаймен бірге тұрғанын білгеннен кейін пікірін тез өзгертеді. Ол жиі Виннимен сөйлеседі. 1-серияның DVD-дегі түсіндірмесінде Жан Крейг Кэштің анасының аты екені айтылған. Винни Купер (Джоан Кемпсон) – «The Grapes» пабының және жоғарғы қабаттағы пәтердің тазалаушысы, Жанмен дос және тұрақты клиенттер жақсы көреді. Ол жиі Жанның ашуын тудыратын пікірлер айтады және оған әр түрлі уәде-шарғы береді. Оның Даррен деген ұлы бар, ол бірнеше рет заңмен келіспей жүр, көбінесе ұрлық жасағаны үшін. 1-серияның DVD-де Уини Фил Милидің анасының аты деп жазылған. Мелани Диксон (Кристина Ботмли) – Кеннің өгей қызы және жалғыз баласы. Мелани Кенге ғашық, ол Кен өзінің нағыз әкесі емес екенін білгеннен кейін іздеген Кит Брейтуайт үшін оны тастап кетпейді деп үміттенеді. Мелани Кенді өзінің нағыз әкесі ретінде көреді, бірақ ол кейде оның жұмыс уақытына және тегін сусындарына деген «мұқтаждықтарын» пайдаланады. Оның биологиялық әкесі Кит оның 21 жасында Эддимен ұрыс бастайды. Ол сериалда екі жігітпен кездесті. Лиам (Джеймс Макэвой) – 1-сериядағы Мелдің жігіті, студент. Лиам шотландтық және көбінесе темекі шегетіні көрінеді. Оның жыныстық мүшелерінің таңғажайып көлемі туралы бірнеше әзіл айтылады. Дин (Ли Инглеби) – 2-сериядағы Мелдің жігіті. Кен Динды жақсы көреді және ол – әдеттегі «жақсы жігіт» түрі, ол тұрақты клиенттермен жақсы қарым-қатынаста болады. Кейбір жағдайларда Джоанның Динға сезімдері болуы мүмкін екені шамаланады. Дебби (Лиза Миллетт) – пабтың тұрақты клиенті және Таняның жақсы досы. Ол көбінесе балаларын машинада қалдырып, жарты стақан сидр ішу үшін пабқа кіреді. Ол күйеуіне қиянат жасаған және үйге қайтпау үшін Даффимен «бірге болған». Дебби, мүмкін, ең жақсы ана емес, балаларына немқұрайлы, бірақ қатаң мінез танытады. Ол Меланидің биологиялық әкесі Кит Брейтуайтқа (әсіресе бірнеше ішімдік ішкеннен кейін) көңіл бөледі. Фил мен Найдж (Джеймс Куинн мен Питер Уайт) – Кенмен дос болып жүретін, заңнан тыс полиция қызметкерлері. Олар көбінесе пабтың артқы есігін соғып, ащы және диеталық кола ішу үшін «The Grapes» пабының ас үйіне кіреді, бірақ олар сигара немесе брендімен бірге ішуді ұнатады. Фил мен Найдж көбінесе заңды бұзады, тонауға ұшыраған электроникалық дүкеннен ұрлық жасаған және есірткі қолданушылар екені белгілі. Екінші сериалда олар ұйымдасқан шабуылды орындау кезінде ұйықтап қалғаннан кейін жұмысына деген сенімдерін жоғалтқандай көрінеді және көбінесе марихуана шегеді. Соңғы эпизодта олар есірткі сатумен айналысатындықтары белгілі болды, сонымен қатар полиция жұмысын да жасайды. Олардың айырықша сөздері: «Қылмыс өзі-өзіне қарсы тұра алмайды». Фил мен Найдж пабтан шығар кезде, олардың полиция радиоларында кездейсоқ полиция хабарына ұқсайтын, бірақ көбінесе әдепсіз сөздер немесе матақтап айтылған сөздер естіледі, мысалы, «Foxtrot Uniform Charley Kilo». Кит Брейтуайт (Эмон Боланд) – Меланидің биологиялық әкесі. Ол екі сериалдың екеуінде де бірнеше рет талқыланады, бірақ 2-серияның соңғы эпизодында ғана Меланидің 21 жасқа толуына байланысты пайда болады. Кит өте тікелей мінезді және «Tick, Tock» деген сөздерді жиі қолданады. Жан Кенге арнап Робби Уильямстың «Angels» әнін орындайды, «Меланидің өмірінде әрдайым болған, бір түн ғана емес» деп айтады. Ол осы пікірге ашуланып, Эддимен төбелес жасауға тырысады, бірақ Кен араласып, оны есінен айырады.

Ken Dixon (John Henshaw) – Landlord of The Grapes, and lives in the flat upstairs with mother Jean and stepdaughter Melanie. Ken is usually sarcastic and has been shown at times to be slightly crooked, once looking at the results for the football cards, taking forged money from his police friends and putting a very small amount of charity money into his till. Despite these attributes he is consistently shown to be kind hearted and sensitive. Joe (Craig Cash) and Duffy (Phil Mealey), real name Nigel – "The Lads" of the pub. Best mates Joe and Duffy's friendship goes back to their childhood. Duffy has children and has been in trouble with his wife for sleeping with other women. Janice (Maxine Peake) (Series 1 only) – Janice is the single mother of a newborn baby, Calvin, who she brings into the pub in the first episode and asks Joe and Duffy to mind while she goes to Melanie's aerobics class upstairs. It is suggested that Calvin is the result of a one night stand with Duffy in Ladbrokes doorway. Joe often teases Duffy about this but Duffy says he took precautions – "I told her I'd had the snip". Eddie and Joan Bell (Mark Benton and Lorraine Cheshire) – A boring, simple minded but well meaning couple. Eddie's conversations with Ken are usually one sided and often revolve around temporary traffic lights nearby, a topic that interests him but no one else. Joan's mother is very old and owns several pets including six cats, a dog and a tortoise. Joan and Eddie are both quite intellectually challenged and they often make pointless conversation. They still seem to be madly in love after nineteen years of marriage. Tommy (Rodney Litchfield) – A miserable widower who seems to dislike the regulars and has no problem expressing his complaints (of which he has many). In series 2, he starts a new job which he tells the other regulars he hates because of the "buggers he works with". As he finishes his drink and prepares to leave, it is revealed he is a lollipop man. In the same episode he is shown to be generous when it matters, when he refuses to take his winnings from the football card, instead putting it into a fund to pay off Eddie and Joan's phone bill when it is cut off due to Joan running up a bill through phoning her ill mother. Tanya (Susan Cookson) – Part time barmaid and love interest of Ken. She is best friends with Debbie. She is good hearted and down to earth and is known for being attractive, which is why it may be surprising that she clearly has feelings for Ken. Halfway through series 2 she informs Ken that she is leaving the pub but in the last episode he asks her to stay and she accepts his offer. Jean Dixon (Rita May) – Jean is Ken's mother and is often seen as imposing and manipulative. She seldom leaves her chair and is usually eating something sweet. She often complains about the greed and laziness of others, despite not being able to work her own kettle. Although she imposes on Ken's life and sometimes twists his words around to make people feel sorry for her, she really does care about her son. She shows disapproval about the mutual attraction that Ken and Tanya share, thinking Tanya is not good enough for her son but quickly changes her opinion when she finds out Tanya lives in a large house with a conservatory. She often chats to Winnie. It is stated on the DVD commentary for series 1 that Jean is the first name of Craig Cash's mother. Winnie Cooper (Joan Kempson) – Cleaner of The Grapes and the upstairs flat, friends with Jean and well liked by the regulars. She often makes comments that she knows will irritate Jean and shares all sorts of gossip with her. She has a son called Darren who has been in trouble several times with the law usually for theft. On the DVD commentary for series 1 it's stated that Winnie is the first name of Phil Mealey's mother. Melanie Dixon (Christine Bottomley) – Ken's stepdaughter and only child. Melanie is doted on by Ken who hopes she will not leave him for her real dad, Keith Braithwaite, who she searched for after learning Ken was not her real father. Melanie sees Ken as her real dad, although she does sometimes exploit his "soft" attitude towards her working hours and free drinks. Her biological father, Keith, starts a fight with Eddie at her 21st birthday. She has had two boyfriends in the series
Liam (James McAvoy) – a student, Mel's boyfriend in Series 1. Liam is Scottish and is often seen smoking. Several jokes are made about the impressive size of his genitalia. Dean (Lee Ingleby) – Mel's boyfriend in Series 2. Dean seems to be liked by Ken and is a typical jack the lad type who gets on well with most if not all of the regulars. It is loosely implied on some occasions that Joan may have feelings for Dean. Debbie (Lisa Millett) – Pub regular and good friend to Tanya. She often leaves her kids in the car while she goes in for half a cider. She has cheated on her husband and has "gone with" Duffy rather than walk home. Debbie is possibly not the best mother, behaving neglectfully yet strictly towards her children. She seems to take a liking to Melanie's biological father Keith Braithwate (at least after a few drinks). Phil and Nige (James Quinn and Peter Wight) – Local crooked police officers whom Ken is friendly with. They often come knocking on the back door for a bitter and Diet Coke, to drink in The Grapes' kitchen, though they are partial to the odd cigar or brandy chaser. Phil and Nige often break the law, having stolen from an electrical store that was being robbed and are shown to be recreational drug users. In the second series they seem to lose any faith they had in their work after bungling a raid by falling asleep and are often smoking marijuana together. In the last episode, they seemed to have turned to drug dealing, while doing the odd bit of police work on the side. Best known for their parting expression: 'Crime can't crack itself'. Whenever Phil and Nige are leaving the pub, their police radios crackle a message in the phonetic alphabet sounding like a random police radio message, but it is usually a profanity or swear word spelled phonetically, 'Foxtrot Uniform Charley Kilo' being one of many examples. Keith Braithwaite (Eamon Boland) – Melanie's biological father. He is discussed several times in both series but does not appear until the final episode of series 2 when it is Melanie's 21st birthday party. Keith has a very brash personality and regularly uses the catch phrase "Tick, Tock". Jean sings "Angels" by Robbie Williams on the karaoke after dedicating it to Ken, "who has been there all Melanie's life, not just one night". He becomes upset by this comment and tries to pick a fight with Eddie in the toilets but Ken intervenes and punches him, knocking him unconscious.

Басқа таңбалар

Никола (Сью МакАрдл) – 2-ші маусымның 3 эпизодында пайда болады. Ол Деббидің туысы және 2-ші маусымның соңғы эпизодында Джомен дәретханада сексуалдық қатынас жасайды. Билл Купер – Виннидің күйеуі (Джонни Лиз). Билл 1-ші маусымның 4-ші эпизодында пайда болады; ол футбол картасын ұтып алғанда шағын сөйлейтін рөлі бар.

1-серия

1-ші бөлім – Бұл бөлім басты кейіпкерлерді таныстырады. 2-ші бөлім – Джо әйелі оны тастап кеткенін хабарлайды. 3-ші бөлім – Мелани мен Лиамның қарым-қатынасы дамиды. 4-ші бөлім – Футбол карточкалары ойыны үшін дау туады. 5-ші бөлім – Джоан мен Эдди үйлену мерейтойларын тойлайды. 6-шы бөлім – Мелани нағыз әкесімен танысады, ал пабтың тұрақты клиенттері Йорк жарыстарына барып қайтады.

2-серия

1-ші эпизод – Фил мен Найдж Кенге жалған банкноттар сатады. 2-бөлім – Полиция пабта есірткі ұстау операциясын тойлайды. 3-ші серия – "Грейп" пабы викторина өткізеді. 4-бөлім – Кен мен Таня арасында махаббат оянып жатыр. 5-ші бөлім – Даффи мен Джо жеке өмірі туралы әңгімелеседі. 6-шы серия – Бұл Мелдің 21 жасқа толу тойы.

Өндіріс

Сериалда күлкіні күшейткен дыбыс жоқ, ол сол кездегі ситкомдар үшін ерекше жағдай еді. Диегетикалық музыка аз мөлшерде қолданылады, бірақ пабтың тұрақты клиенттері жиі спонтанды түрде бір-біріне ән шырқайды, мысалы, жарысқа бара жатқанда "Кэмптаун жарыстары", ал қайтып келгенде "Секс бомбасы" әнін айтады. Көптеген эпизодтарда кейіпкерлердің бірі "Полкке!" дейді, ал қалғаны "Мен де сол жерде болсам!" деп жауап береді.

Музыкалық тақырып

Сериалдың тақырыптық әні Родди Фреймнің 2002 жылғы Surf альбомынан шыққан "Small World" әні. 2006 жылғы Channel 4 телеарнасының "Who Killed the British Sitcom" атты деректі фильмінде, өзінің титрлерінде "Early Doors" сериалының соңғы музыкасы қолданылды.

Тірі сахналық шоу

2018 жылдың маусым айында Крейг Кэш пен Фил Мили телесериал негізінде сахналық «Early Doors Live» шоуын жазып жатқаны жарияланды. Шоу 2018 жылдың тамызында Салфордтағы «Лоури» театрында ашылып, содан кейін Ұлыбритания бойынша ареналық турнеге шығуы жоспарланған. Шоуда телесериалдың түпкілікті актер құрамының басым бөлігі, соның ішінде Джон Хеншоу ойнаған Кен кейіпкері 13 жылдан кейін қайта оралатын еді, бұл пабтар әлеміндегі көптеген өзгерістерді, ең бастысы – темекі шешуге тыйым салуды көрсететін еді. Телесериалға оралған актерлер қатарында Джон Хеншоу (Кен), Фил Мили (Даффи), Крейг Кэш (Джо), Сьюзан Куксон (Таня), Лиза Миллетт (Дебби), Джоан Кемпсон (Винни) және полицейлер Найдж мен Фил рөлдеріндегі Джеймс Куинн мен Питер Уайт болды. Актерлік құрамға Джудит Баркер, Вики Биннс, Ник Биркеншоу, Нил Херст және Лора Вудвард та қосылды. Біраз уақыттан кейін 2019 жылдың жазында тікелей эфирдегі шоудың «Лоури» театрына қайта оралатыны туралы хабарланды.

Қабылдау

Бірінші серияны орташа есеппен 1,7 миллион адам қараса да, оның көрермендер тарапынан жақсы қабылдану деңгейі жоғары болды делінген. BBC Two бақылаушысы Джейн Рут екінші серияны тапсыруды шешкенінің бір себебі – көрермендердің үлкен бөлігіне сериал ұнады. Нэнси Бэнкс Смит The Guardian газетінде бұл сериалдың "өте баяу дамитын комедия, сіз тек келесі бағдарламаны көргенде күлімсірей бастайсыз" деп жазды. Шоу 2003-04 жылғы BBC жүргізген Ұлыбританияның ең жақсы ситкомдары сауалнамасында 91-орынға ие болды.