Кіріспе

Коркбуш далалық көтерілісі (немесе Уэр көтерілісі) 1647 жылдың 15 қарашасында, Екінші ағылшын азаматтық соғысының бастапқы кезеңінде Коркбуш далалық жиын орындарында болды. Сол кезде әскерлерге Жаңа үлгідегі армияның (NMA) бас қолбасшысы Томас Фэрфаксқа және Армия кеңесіне адалдық туралы мәлімдемеге қол қою бұйырылды. Олардың кейбіреуі бас тартқандықтан тұтқындалды, ал көтерілістің басшыларының бірі, қара сержант Ричард Арнольд, атылып өлтірді.

Өмірбаян

Путни дебаттарынан кейін армия командирлері Фэрфакс пен Оливер Кромвелл Ұлттық армиядағы Левеллерлердің қолдауының күштілігіне қатысты алаңдады. Олар "Халықпен келісім" орнына "Ұсыныстар жинағын" армия манифесті ретінде қабылдауды шешті. Осы мақсатта олар әрбір әскери қызметкерден Фэрфаксқа және Армия Кеңесіне адалдық туралы мәлімдемеге қол қоюын талап етті, бұл олардың "Ұсыныстар жинағын" армия манифесті ретінде қабылдағанын білдірді. Көптеген әскерилер, тіпті Левеллерлерге жақын болғандар да, қол қоюға дайын болды, себебі Кромвель мен Фэрфакс Парламент оларға тиіс ақысын төлейтініне уәде берді. Егер қол қоймаса, армия Парламент алдында біртұтас күш көрсетпеуі мүмкін екені, төлемдер кешіктірілуі және тіпті кейбір полктер ешқандай төлемсіз таратылуы мүмкін екені айтылды. Бұл мәлімдеме саяси жағынан ойластырылған қадам болды, өйткені енді әскерилер патшаға немесе Парламентке емес, Армия Кеңесіне бағынышты болды.

Оқиғалар

Армия кеңесі Путни дебаттарында Гертфордшир графтығындағы Уэр қаласының жанындағы Коркбуш алаңы үш кездесу орнының біріншісі болуы керек деп келісті. Фейрфакс келген кезде, ондағы жеті полктің көп бөлігі қол қоюға келісті. Радикал парламент мүшесі және левелдер агитаторы полковник Томас Рейнсборо Фейрфакске Халық келісімінің көшірмесін ұсынуға тырысты, бірақ оған назар берілмеді. Майор Скотт сияқты, қол қоюдан бас тартып, әскерлерін де қол қоймауға көндірген бірнеше офицерлер тұтқындалды. Екі полк бұйрықсыз келді. Олар Халық келісімінің көшірмелерін алып келді және бас киімдеріне «Англияның бостандығы, әскерлердің құқығы» деген жазуы бар қағаз бітірді – бұл левелдердің ұраны еді. Полковник Томас Харрисонның атты әскер полкі бірінші болып келді. Фейрфакс көтерілісші полктің көңілін алды және олар қол қоюға келісті. Полковник Роберт Лилберннің жаяу әскер полкі кейінірек келді. (Роберт белгілі агитатор Джон Лилберннің інісі еді). Олар Фейрфакстың офицерлерінің біріне жақындағанда, оны таспен лақтырып, жаралады. Кромвель және оның бірнеше офицерлері қылыштарын тартып, олардың қатарына кірді де, бас киімдерінен қағаздарды алып тастауға бұйырды. Кромвель Лилберннің ең қарсылық көрсеткен сегіз-тоғыз сарбазын тұтқындатты. Олар жедел әскери сотта бүлік шығаруға кінәлі деп танылды. Үш көшбасшы өлім жазасына кесілді және, құда түскеннен кейін, жеке сарбаз Ричард Арнольд үлгі ретінде сол жерде атылып өлтірілді. Қалған екі кездесу орнында, Руислип Хит және Кингстонда, басқа полктерге Фейрфаксқа қолдау көрсетуге бұйрық берілді, олардың барлығы да келісті. Осылайша әскер бақылауда қалды және 1648 жылдың шілдесінде Екінші ағылшын азамат соғысы басталғанда, ол майданға шыға алды.

Салдары

Көтерілген мәселелер шешілмеді және келесі жылы азаматтық "қозғаушылар" (өздерін Левелерлер деп атаған) Халық келісіміндегі идеяларды белсенді түрде таратуда болды. Карл I-мен келісімге қол жеткізудің мүмкін еместігі анық болған соң, әскердегі көптеген офицерлер, бұрын патшаны қуғынға салу туралы Левелерлердің ұсынысын қолдамаған болатын, 1649 жылдың 30 қаңтарында Карл I-дің өлімін қолдады және саяси көзқарастарын қайта қарауға мәжбүр болды. Бұл Левелерлерге әскердегі қолдауды қайта күшейтуге мүмкіндік берді. Жаңа үлгідегі армиядағы келесі Левелер көтерілісі 1649 жылдың сәуірінде болған Бишопсгейт көтерілісі болды.