Үндістандағы алғашқы газет – «Hicky's Bengal Gazette». 1780-1782ж. аралығында шыққан, Азиядағы тұңғыш басылым. Бостандық пен сынға қатысты мақалалары бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістанның алғашқы газеті
India's First Newspaper
Hicky's Bengal Gazette немесе Original Calcutta General Advertiser – Британдық Үндістанның астанасы Калькуттада (кейін Калькутта) шығарылатын ағылшын тіліндегі апталық газет. Бұл Азияда басылған алғашқы газет, ол 1780 және 1782 жылдар аралығында екі жыл бойы жарық көрді. Содан кейін, Шығыс Үндістан компаниясы газеттің қаріптері мен баспасын тәркіледі. Бұл газетті бұрын қарыз үшін екі жыл түрмеде отырған, ерекше мінезді ирландтық Джеймс Август Хикки құрған. Газет генерал-губернатор Уоррен Хейстингстің басқаруын қатаң сынады. Газеттің маңыздылығы оның жанжалды журналистикасында және Үндістанда сөз бостандығы үшін күресінде болды.
Hicky's Bengal Gazette or the Original Calcutta General Advertiser was an English language weekly newspaper published in Kolkata (then Calcutta), the capital of British India. It was the first newspaper printed in Asia, and was published for two years, between 1780 and 1782, before the East India Company seized the newspaper's types and printing press. Founded by James Augustus Hicky, a highly eccentric Irishman who had previously spent two years in jail for debt, the newspaper was a strong critic of the administration of Governor General Warren Hastings. The newspaper was important for its provocative journalism and its fight for free expression in India.
Газет тарихы
Хикки 1780 жылғы 29 қаңтарда «Hicky’s Bengal Gazette» газетін шығаруды бастады. Үндістанда газет басып шығару идеясын он екі жыл бұрын голландиялық кәсіпкер Уильям Болтс ұсынған еді, бірақ Хикки осы идеяны алғаш рет іске асырды. Хиккидің газеті аптасына бір рет, сенбі күні жарық көрді және 1 рупийге сатылды. Оның таралымы аптасына шамамен төрт жүз данаға жететіні болжанады, бірақ одан да көп болуы мүмкін. Бастапқыда Хикки саяси даулардан қашып жүрді. Газетінің қандай әсер ететінін байқаған соң, ол саяси тұрғыдан бейтарап редакциялық саясатын тәуелсіздікке ауыстырды. Оның ұраны – «Барлық тарапқа ашық, бірақ ешкімнің ықпалында емес» болды. Шығыс Үндістан компаниясымен байланысы бар бәсекелестері «Индия газеті» атты жаңа газет шығаратынын білгеннен кейін, Хикки компанияға қарсы күресті бастады. Хикки, Шығыс Үндістан компаниясының қызметкері Симеон Дрозды, Хикки пара беруден бас тартқаны үшін жаза ретінде «Индия газетіне» қолдау көрсеткен деп айыптады. Хиккидің айыптауына жауап ретінде Гастингстің Жоғарғы Кеңесі Хиккиге газетін пошта арқылы жіберуге тыйым салды. 1780 жылғы 18 қарашада, «Индия газетінің» алғашқы саны жарық көрген күні, Хикки газетінің атын «Hicky’s Bengal Gazette; немесе, Калькуттаның бас жарнамашысы» дегеннен «Hicky’s Bengal Gazette; немесе Оригинал Калькуттаның бас жарнамашысы» деп өзгертті, газетінің ең алғаш құрылғанын көрсету үшін. Хикки Гастингстің бұйрығы оның сөз бостандығына қол сұғып, Гастингстің жемқорлық, тирандық және тіпті эректильді дисфункциямен күдіктелгенін мәлімдеді. Хикки Калькуттадағы басқа британдық шенеуніктерді де жемқорлыққа айыптады, соның ішінде Форт-Уильямдағы Жоғарғы соттың төрағасы Илайя Импейді пара алуда және протестант миссиясының жетекшісі Иоганн Захария Киернандерді жетім балалар қорынан ұрлық жасауда айыптады. Хиккидің редакциялық тәуелсіздігі ұзаққа соқпады, өйткені Гастингс пен Киернандер оны жала жабу үшін сотқа берді. 1781 жылғы маусымда өткен төрт қызықты сот отырысынан кейін, Жоғарғы сот Хиккиді кінәлі деп танып, түрмеге жапты. Хикки түрмеден газетін шығаруын жалғастырды және Гастингс пен басқаларды жемқорлықпен айыптауын тоқтатпады. Гастингс оған қарсы жаңа сот процесін бастағанда ғана ол тоқтатылды. «Hicky’s Bengal Gazette» газеті 1782 жылғы 30 наурызда шығарылуын тоқтатты, өйткені оның жинақтары Жоғарғы соттың бұйрығымен тәркіленді. Келесі аптада оның жинақтары мен баспа машинасы аукционда сатылып, «Индия газетіне» өткізілді.
Hicky began publication of Hicky's Bengal Gazette on 29 January 1780, having first printed a prospectus announcing that he would begin printing a newspaper. The idea of printing a newspaper in India had been floated twelve years earlier by the Dutch Adventurer William Bolts, but Hicky was the first to execute the concept. Hicky's newspaper was printed once a week on Saturday, and retailed for Rs 1. Its circulation was estimated to be around four hundred copies per week, although possibly more. Hicky initially avoided political controversy. As he observed the effect his paper had, he became more political and his neutral editorial policy shifted to an independent one. His slogan became "Open to all Parties, but influenced by None". After he learned that competitors with ties to the East India Company were intending to launch a rival newspaper, the India Gazette, he took a strongly anti Company stance. Hicky accused an East India Company employee, Simeon Droz, of supporting the India Gazette as punishment for Hicky's refusal to pay a bribe to Droz and Marian Hastings, Warren Hastings' wife. In retaliation for Hicky's accusation, Hastings' Supreme Council forbid Hicky from mailing his newspaper through the post office. On 18 November 1780, the same day that the first India Gazette was published, Hicky modified the name of his newspaper from Hicky's Bengal Gazette; or, Calcutta General Advertiser, to Hicky's Bengal Gazette; or the Original Calcutta General Advertiser to emphasize that his newspaper was founded first. Hicky claimed Hastings' order violated his right to free expression, and accused Hastings of corruption, tyranny, and even erectile dysfunction. Hicky also accused other British leaders in Calcutta of corruption, including the Chief Justice of the Supreme Court of Judicature at Fort William, Elijah Impey of taking bribes, and the leader of the Protestant Mission, Johann Zacharias Kiernander of stealing from an orphaned children's fund. Hicky's editorial independence was short lived as Hastings and Kiernander sued him for libel. After four dramatic trials in June 1781, the Supreme Court found Hicky guilty and sentenced him to jail. Hicky continued to print his newspaper from jail, and continued to accuse Hastings and others of corruption. He was finally suppressed when Hastings instituted fresh lawsuits against him. Hicky's Bengal Gazette ceased publication on 30 March 1782 when its types were seized by an order of the Supreme Court. The next week, its types and printing press were publicly auctioned and sold to the India Gazette.
Редакциялық саясат
Хиккидің "Бенгал газеті" сатиралық және қатыгез жазу стилімен белгілі болды. Сол заманғы көптеген газеттерден өзгеше, бұл газет әйелдердің өздерін-өздері қызықтыруы және протокластық сана сияқты тыйым салынған тақырыптарды талқылады, кедейлердің құқықтары үшін күресіп, өкілдіксіз салық салуға қарсы шықты. Газет соғысқа және отаршылдыққа қатысты күшті наразылық білдіріп, Шығыс Үндістан компаниясы басшылығының экспансионистік және империалистік мақсаттарын үнемі сынға алды.
Hicky's Bengal Gazette was known for its sarcastic and provocative writing style. Unlike many newspapers of its time, the newspaper discussed taboo topics like female masturbation, and proto class consciousness, arguing for the rights of the poor and against taxation without representation. It was strongly anti war and anti colonial and routinely ridiculed East India Company leadership for their expansionist and imperialist objectives.
Мұра
Хиккидің Бенгал газеті Азияда жарық көрген алғашқы басылған газет болды. Газет сол кезде Үндістандағы британдық әскерлердің арасында ғана емес, сонымен қатар үндістерді өздерінің газеттерін шығаруға шабыттандырды.
Hicky's Bengal Gazette was the first printed newspaper to be published in Asia. The newspaper became famous not only among the British soldiers posted in India at that time but also inspired Indians to write newspapers of their own.