Ұлыбритания Королі Чарльз III-нің 1980 ж. жарық көрген «Лохнагар қарт кісісі» балалар кітабы. Шотландиядағы Бальморал сарайына арналған ертегі, «Принцтерге сенім» қайырымдылық қорына көмек көрсетті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Король Карл III жазған балалар кітабы
Children's book written by King Charles III
«Лохнагардың қарт адамы» – 1980 жылы король Карл III, сол кезде Уэльс принці, жазып, сэр Хью Кассон сурет салған балалар кітабы. Оқиға Лохнагар тауының баурайындағы Корри көлінің айналасындағы жартастардағы үңгірде тұратын қарт адам туралы. Бұл тау Шотландиядағы Балморал патшалық елтауда орналасқан, онда корольдік отбасы жазғы демалысын көп өткізеді. Король Чарльз бұл әңгімені бірнеше жыл бұрын әулетінен Эндрю мен Эдвардты ойын-сауыққа тартып айтқан. Кітап 1980 жылы «Принц Трасты» қайырымдылық қорына көмек көрсету мақсатында жарық көрді. Кейіннен кітап BBC арнасының қысқаметражды анимациялық фильміне бейімделді, онда Роби Колтрейн шөлмекшінің даусын сомдап, король Чарльз баяндама жасады. Ұлыбританияда фильм «Лохнагардың қарт адамы» деп, ал Солтүстік Америкада «Лохнагардың аңызы» деп аталды. Кітаптан музыкалық сахналық қойылым да жасалды. 1984 жылы король Чарльз осы әңгімені BBC-нің «Джаканори» балалар бағдарламасында оқыды. Ол сондай-ақ оны телеарнада уэльс және шотланд гаэл тілдеріне аудармада оқыды.
The Old Man of Lochnagar is a 1980 children's book written by King Charles III, at that time the Prince of Wales, and illustrated by Sir Hugh Casson. The story revolves around an old man who lives in a cave in the cliffs surrounding the corrie loch under the Lochnagar, a mountain which overlooks the royal estate at Balmoral in Scotland where the Royal Family spend much of their summer holidays. The story of the old man of Lochnagar was one King Charles had told some years earlier to entertain his brothers, Andrew and Edward, when they were young. The book was published in 1980 in aid of The Prince's Trust charity. The book was later adapted into an animated short film by the BBC, with Robbie Coltrane providing the voice of the hermit and Prince Charles narrating. The film was titled The Old Man of Lochnagar in the UK and The Legend of Lochnagar in North America. The book was also adapted into a musical stage play. In 1984, Prince Charles read the story on the BBC children's programme Jackanory. He has also read it in Welsh and Scottish Gaelic translations on television.
Сюжет
Кітап алты бөлімнен тұрады.
The book comprises six parts.
Бірінші бөлім
Қарт адам Лохнагар жартасынан көтерілуге тырысып, қолдан шығарып, көлге құлайды. Көлде ол "Нептунның тұщы су нұсқасы" – "лагопус Скотикусты" кездестіреді. Адам мен лагопус Scoticus ойларын жазбаша мәтін түрінде көрсететін көпіршіктер арқылы әңгімелеседі де, "теңіз саяхатшысы" су асты кемесімен "Loch haggis" аңдауға шығады. Аң ауғаннан кейін қарт адам "Loch haggis жеп, қатты желден қиналады", сосын көл жанында ұйықтап қалады.
The old man loses his grip while attempting to scale the Lochnagar cliff and falls into the loch, where he meets "lagopus Scoticus," a "freshwater variant of Neptune". The man and lagopus Scoticus converse using bubbles which display their thoughts in written text and go hunting for "Loch haggis" in a "sea rover" underwater vehicle. After the hunt, the old man "feast[s] on Loch haggis and suffer[s] terribly from wind," before going to sleep beside the loch.
Екінші бөлік
Қарт адам "жеңіл бас ауруымен" оянады, содан кейін соншалықты күшпен жұмырылады (немесе, қатты түшкіреді) ki, жерге бағытталған күш оны ауаға көтереді. Ол Лохнагардың үстіне түсіп, бірақ кейін Балморалға дейін оны алып кететін алтын бүркіт қолына тиеді, онда ол тоқтағанша батутта секіріп ойнайды. Ол фонтанға барады және онда тұрақты түрде тұратын мырза Тодпен кездеседі. Жабайы жануар көмек ұсынады және оны үңгіріне қайтаруға келіседі. Адам ұйықтап қалады.
The old man wakes up with "a slight hangover", then sneezes so violently that the force directed into the ground shoots him up into the air. He ends up on top of Lochnagar but is then swept up by a golden eagle that carries him as far as Balmoral, where he bounces on a trampoline before coming to rest. He goes to the fountain and meets Mr Toad, who happens to have tenancy there. The toad offers help and agrees to take the man back to his cave. The man goes to sleep.
Үшінші бөлім
"Бірнеше күн" ұйықтаған соң, ол оянып, арнайы жасалған дәретханасына барады. Дәретхана сондай етіп құрылған, оны сумен шайқанда, сыбызғы тартылады. Дәретханада ол Гормдардың – "Лохнагар маңындағы тас обаларда" тұратын "достық кішкентай халықтың" берген кітаптарын оқиды. Онда олар өз әлемін сипаттайды және "зерттеуші ғалымдары дұрыс формула ашқанда, оны ішкен кезде қартты кішкентай халықтың бойына дейін кішірейтетін" құрамы бар дәуірге шақыруға уәде береді. Ол Лох-Мьюикке баруға шешім қабылдап, өзіне қарай "он екі қарақасқыр" шақырады. Ол оларды атқа жегіп, көлге ұшып келеді де, "ұшатын қайықтай" суға қонады. Ол құстарға "қанты бар ұзынаяқты шырыштарды" сыйлық ретінде береді. Содан кейін қарт кісі "Скин" және "Дху" деп аталатын екі балықшыл бүркітті судан оған форель балық аулауға шақырады. Кешке дейін қарақасқырлар, бүркіттер және қарт кісі бірге балық жеп, кешкі уақытқа дейін әңгімелеседі.
Having slept for "several days" the man wakes and goes to use his specially designed toilet. The toilet is so designed that bagpipes are played when it is flushed. On the toilet, the man reads books given to him by the Gorms a race of "friendly little people" who live in "the stone cairns near Lochnagar" in which they describe their world and promise to invite him to visit "when their research scientists ha[ve] discovered the right formula for a potion which, when drunk, would shrink the old man to the size of the little people." The man decides to go to Loch Muick and calls "twelve cock capercaillie" towards him. He harnesses them to a carriage and flies to the loch, landing his craft on the water "like a flying boat." He gives the birds "sugared daddy long legs" as a reward. The old man then gets two ospreys called "Skean" and "Dhu" to fish trout from the water for him. The capercaillie, ospreys and the old man all eat the fish together in the evening, exchanging stories until late at night.
Төртінші бөлім
Ол түнде үңгіріне ұшып оралу қаупі бар, жолда бірнеше рет қауіпті жағдайға түседі. Бірнеше сағат ұйықтағаннан кейін, таңғы ас ішіп отырғанда "көзі зұлымнан қарап тұрған" "құрғақ" хат пен жұмсақ орам алады. Бұл Гормдардың қасына шақыру. Бірақ ол ескертуді оқымай-ақ бөтелкенің ішіндегіні ішіп қойып, "ұзын жусан мен алып тастардың арасынан" "кішірейген" күйде Гормдарға аттанады. Оның күресін көріп, Гормдардың бір тобы күліп алады, ал ол кірген кезде еденге сығалап түседі. Ол бір қабат төмен түсіп, "үлкен залға" жетеді, онда "Гормдардың патшасы" бөлменің "шығыр шетінде" отыр.
The man risks flying home to his cave by night, and has a few near accidents on the way. He sleeps a few hours, then receives a letter and package from "a grouse with an evil look in its eye" as he is eating breakfast. It is an invitation to join the Gorms in their cairn; however, the man drinks the bottle without reading the warning on the front and thus has to make his way to the Gorms in a shrunken state, journeying "through giant clumps of heather and gigantic boulders." A group of Gorms laugh at his struggle as they see him arriving, then also as he slips on the floor upon entering. He descends a flight of stairs to a "vast hall" where the "king of the Gorms" is sat "[a]t the far end of the room."
Бесінші бөлім
Патшаға жақындаған ер адам сығалап түсіп, Гормдар оны тағы да күлдіреді. Кейін ол патшаның осылай болмасын деп резеңке табан киетінін және патшаның "ерекше резеңке төсеніш" киіп, "мұңғаяқтап тұрғанда тақтан түсіп кетпеуі" үшін екенін біледі. Патша оған кен орнын және оның өнеркәсіптерін көрсетеді. Оқырман мыс өндіретін Гормдардың мыс жағажай ағаштарына мыс орнатып, "ботандық саяхатқа" шығып, жусанды "күлгін сұйықтықпен" шашыратынын, осы сұйықсыз жусанның "мұндай әдемі және қызғылт болмайтынын" біледі. Содан кейін ол әйелдердің "елік құрттарын сауып жатқанын" көреді, бірақ қателікпен өзінің асқазанындағы "арнайы кішірейту қоспасын" сұйытып алады және толық өлшемге қайта өсе бастайды. Ол толыққанды өспей тұрып, кен орнынан қуып шығарылады.
The man slips as he approaches the king and is once again laughed at by the Gorms. He later discovers that the king wears rubber soles to prevent this happening to him and that the king also wears a "peculiar rubber matt" over his bottom to "prevent him slipping off his throne all the time." The king gives him a tour of the cairn and its industries. The reader discovers that is the Gorms who manufacture copper and put it on copper beach trees and go out on "heathercraft" to spray heather with a "purple liquid" without which it "wouldn't be as beautiful and purple as it is." The man then sees women "milking hind stag beetles," but accidentally "dilute[s] the special shrinking mixture" in his stomach and begins to grow back to full size. He is rushed out of the cairn before he grows back fully.
Алтыншы бөлім
Қарт адам "қалың жусандықта пикник жасап отырған адамдардың" сөздерін естіп қалғаннан кейін Лондонға баруды шешеді. Ол Баллатерде пойызға мінеді, бірақ пойыз Абойн жанында жолға шыққан сиырлардың кесірінен тоқтап қалады. Абердинге жеткенде қайтадан тоқтап, себебі "күшті қар жауып Лондонға баратын жол жабылыпты". Ол Баллатерге қайтуға бел буады, бірақ платформада толыққанды тартан киім киген және "үлкен шляпа киген әйелді" көреді, ол станция бастығын шаңқасымен ашуланып соғып, Лондонға қатынайтын пойыздың жойылғанына наразылық білдіріп жатыр. Әңгіме соңында қарт кісі Лондонға бармағанына іштей қуанғанын айтады. "Ол Лохнагардың етегінде тұрудан артық ерекше жерді ойлап таба алмады", - деліп түйінделді.
The old man decides to visit London after overhearing the conversations of "people having picnics in the heather." He boards a train at Ballater, but the train is stopped near Aboyne by cows on the line. The cows are then cleared but the train is impeded again at Aberdeen, whence it can go no further because "heavy falls of snow ha[ve] blocked the line to London." The man decides to return to Ballater, but sees on the platform a woman dressed entirely in tartan and wearing a "huge hat [ ] angrily prodding the station master with her umbrella," in protest over the London service's cancellation. The story ends by saying that the old man was secretly rather pleased not to go to London. "He couldn't think of anywhere more special to be," concludes the storyteller, "than to be living at the foot of Lochnagar."