Люксембургтың экс-консорты, Феликс де Бурбон-Парманың өмірі мен қызметі

Кіріспе

Люксембургтің 1919-1964 жылдардағы ханзадасы, Парма Бурбон әулетінен Феликс ханзада (кейін Люксембургтің Феликс ханзадасы; 1893 жылдың 28 қыркүйегі)

Prince consort of Luxembourg from 1919 to 1964

Prince Félix of Bourbon Parma (later Prince Félix of Luxembourg; 28 September 1893

He was also the younger brother (by sixteen months) of Empress Zita of Austria. Of the twelve children of Duke Robert's first marriage to Maria Pia of the Two Sicilies, three died as infants, six had learning difficulties, and only three married. Despite the loss of his throne, Duke Robert and his family enjoyed considerable wealth, travelling in a private train of more than a dozen cars among his castles at Schwarzau am Steinfeld near Vienna, Villa Borbone delle Pianore in northwest Italy, and the magnificent Château de Chambord in France. Less than four months after Robert's death in 1907 the Grand Marshal of the Austrian Court declared six of the children of his first marriage legally incompetent, at the behest of Duchess Maria Antonia. Nonetheless, Robert's primary heir was Elias, Duke of Parma, (1880–1959), the youngest son of the first marriage and the only one to father children of his own. Duke Elias also became the legal guardian of his six elder siblings. Although Félix's elder brothers, Prince Sixte and Prince Xavier, eventually sued their half brother Duke Elias to obtain a greater share of the ducal fortune, they lost in the French courts, leaving Prince Félix with modest prospects. During the Battle of Caporetto, Prince Félix accompanied his brother in law Charles I of Austria, who had been visiting troops on the Italian front, on a return journey to Trieste. When they were crossing the Torre (river), the Emperor's car became stuck in the stream and it was deemed necessary to carry the Emperor to the river bank. However, the driver and aide de camp, who were carrying the Emperor, slipped and they were all caught in the current. Seeing this, Prince Félix, along with several chauffeurs, jumped into the river and, with the help of some planks, brought the Emperor and others to shore. Félix served in the Austrian Dragoons as Lieutenant and Captain, but resigned his commission in November 1918, when Austria Hungary dissolved.

Ол сондай-ақ Австрия император қызы Зитаның он алты айға кіші інісі болды. Герцог Роберттің Мария Пиамен жасаған алғашқы некесінен туған он екі баланың үшеуі нәресте кезінде қайтыс болды, алтысы оқуда қиындықтарға тап болды, ал тек үшеуі ғана үйленді. Тағынан басқарылғанмен, герцог Роберт және оның отбасы мол байлыққа ие болды, Виенаның жанындағы Шварзау-ам-Штайнфельдтегі, Италияның солтүстік-батысындағы Вилла Борбон дельле Пьяноредегі және Франциядағы әсем Шамбор сарайындағы қамалдары арасында оннан астам вагондан тұратын жеке пойызбен саяхаттады. Роберттің 1907 жылы қайтыс болғаннан кейін төрт айдан аспаған уақыт ішінде Австрия сарайының бас маршалы герцогиня Мария Антонияның өтінішімен оның алғашқы некесінен туған алты баласын заңдық жарамсыз деп жариялады. Дегенмен, Роберттің басты мұрагері Парма герцогы Элиас (1880–1959) болды, ол алғашқы некесінен туған ең кіші ұлы және өз балалары бар жалғыз ұл. Герцог Элиас сондай-ақ өзінің алты үлкен аға-інісінің заңды қамқоршысы атанды. Феликстің ағалары, принц Сикст және принц Ксавье, герцогтық мүліктің үлкен бөлігін алу үшін жартылай ағасы герцог Элиасқа сотқа жүгінгенімен, француз соттарында жеңіліске ұшырады, нәтижесінде Феликс ханзадаға шамалы мүмкіндіктер қалды. Капоретто шайқасы кезінде Феликс ханзада Италия майданындағы әскерлерді тексеруге келген өзінің қайын інісі Карл I Австриямен бірге Триестке қайтып келді. Олар Торре өзенін кешіп өтіп бара жатқанда, императордың машинасы өзенге батып, императорды жағаға алып шығу қажет болды. Бірақ императорды көтеріп алып бара жатқан жүргізуші мен әскери көмекші тайғанып, барлығы ағысқа ілесіп кетті. Мұны көрген Феликс ханзада бірнеше жүргізушілермен бірге өзенге секіріп, ағаштардың көмегімен императорды және басқаларын жағаға алып шықты. Феликс Австрия драгун полкінде лейтенант және капитан болып қызмет етті, бірақ 1918 жылдың қарашасында Австро-Мажарстан империясы таратылғаннан кейін отставкаға шықты.

Ұлы герцогиня Шарлоттамен неке

1919 жылы 6 қарашада Люксембургте ханзада өзінің туысы Люксембургтің Ұлы герцогинясы Шарлоттаға үйленді. Ол бұрынғыдан Люксембург ақсүйектеріне қабылданған және бір күн бұрын Ұлы герцогтық жарлықпен Люксембург ханзадасы атанған еді. Кейбір еуропалық әйелдерінен айырмашылығы, Феликс әйелінің (Нассау) тегін қабылдамады, сондай-ақ өзінің "Бурбон-Парма ханзадасы" деген атағы мен есімін сақтады. Парма тармағының Бурбон ханзадасы ретіндегі оның дәстүрлі мәртебесі Люксембург Ұлы герцогтық отбасының кіші мүшелеріне Корольдік Билік мәртебесін беруіне себеп болды (бірақ бұл мәртебе тарихи құқық бойынша Люксембург монархы мен мұрагеріне тиесілі). Феликс 1923-1932 жылдар аралығында және 1947-1969 жылдар аралығында Люксембург Қызыл Крестінің президенті болды. Ол сонымен қатар 1920 жылдан бастап Люксембург еріктілер ротасының полковнигі және 1945-1967 жылдар аралығында Люксембург армиясының бас инспекторы қызметін атқарды. Халық арасында кең таралған әңгімеге сүйенсек, Феликс 1934 жылы казинода Ұлы герцогиняға тиесілі Гринвальд орманын жоғалтыпты, бірақ бұл рас емес; мүліктің бір бөлігі, Берг қамалымен бірге, Люксембург үкіметіне сатылды, ал түскен қаражат Ұлы герцогтық үйдің күтімін қамтамасыз етуге жұмсалды, жеке тұтынуға немесе тіпті құмар ойындарына кетірілмеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлы герцогтық отбасы нацистік әскерлер келгенге дейін Люксембургтен кетіп, 1940 жылдың маусымында капитуляцияға дейін Францияда тұрды. Кейіннен отбасы мен Ұлы герцогиняның министрлері Португалия консулы Аристид де Соуза Мендестен 1940 жылдың маусым айында Португалияға транзиттік виза алды. Олар 1940 жылдың 23 маусымында Вилар Формозоға келді. Коимбра және Лиссабон арқылы саяхаттағаннан кейін отбасы алдымен Кашкайста, Португалиядағы Люксембургтің құрметті консулы Мануэль Эспириту Сантоға тиесілі Санта-Мария үйінде тұрды. Шілде айында олар Монте-Эсторилге көшіп, Шале-Поссер-де-Андрадеде орналасты. 1940 жылдың 10 шілдесінде Феликс, балалары – мұрагерлік Ұлы герцог Жан, Елизавета, Мария Аделаида, Мария Габриэль, Карл және Аликс, бала күтуші Жюстин Рейнард және шофер Эжен Николумен бірге әйелі Жозефинамен Нью-Йоркке бағытталған S. S. Trenton кемесіне отырды, содан кейін олар Канадаға көшіп кетті.

On 6 November 1919 in Luxembourg, the prince married his first cousin Grand Duchess Charlotte of Luxembourg, having been admitted to the nobility of Luxembourg and also made Prince of Luxembourg by Grand Ducal decree the day before. Unlike some European consorts, Félix neither adopted his wife's dynastic surname (of Nassau), nor relinquished his own title and name "Prince of Bourbon Parma". His traditional style as a Bourbon prince of the Parmesan branch is the reason that cadet members of the Grand Ducal Family of Luxembourg enjoy the style of Royal Highness (but separately that style belongs to the Luxembourg monarch and heir apparent by right, as the historical prerogative of grand ducal dynasties). Felix was president of the Luxembourg Red Cross between 1923 and 1932 and again between 1947 and 1969. He was also Colonel of the Luxembourg Volunteers Company since 1920 and Inspector General of the Luxembourg Army between 1945 and 1967. Urban legend has it that Félix lost the Grünewald, a forest owned by the Grand Duchess, at a casino in 1934, but this is false; part of the property was sold, along with Berg Castle, to the Luxembourgian government, with the revenue paying for the upkeep of the grand ducal household, and was not spent on personal consumption, let alone gambling losses. During World War II the grand ducal family left Luxembourg shortly before the arrival of Nazi troops, settling in France until their capitulation, in June 1940. Subsequently, the family and the Grand Duchess' ministers received transit visas to Portugal from the Portuguese consul Aristides de Sousa Mendes, in June 1940. They arrived at Vilar Formoso on 23 June 1940. After travelling through Coimbra and Lisbon, the family first stayed in Cascais, in Casa de Santa Maria, owned by Manuel Espírito Santo, who was then the honorary consul for Luxembourg in Portugal. By July they had moved to Monte Estoril, staying at the Chalet Posser de Andrade. On 10 July 1940, Félix, together with his children, Hereditary Grand Duke Jean, Princess Elisabeth, Princess Marie Adelaide, Princess Marie Gabriele, Prince Charles and Princess Alix, the nanny Justine Reinard and the chauffeur Eugène Niclou, along with his wife Joséphine, boarded the S. S. Trenton headed for New York City, after which they moved to Canada.

Өлім

1970 жылдың 8 сәуірінде Фишбах сарайында қайтыс болды. Оның қоштасу рәсімі Нотр-Дам соборында өтілді, содан кейін ол собордың криптасына жерленді.

Неке және балалар

1919 жылы 6 қарашада Люксембургте Люксембургтің Ұлы герцогинясы Шарлоттаға үйленді. Олардың алты баласы болды:
Жан, Люксембургтің Ұлы герцогы (1921–2019), ол Бельгияның ханшайымы Жозефина Шарлоттаға (1927–2005) үйленді және олардан ұрпақтары болды. Люксембургтің Елизавета ханшайымы (1922–2011), ол Хогенберг герцогы Францпен (1927–1977) үйленді және олардан ұрпақтары болды. Люксембургтің Мари Аделаида ханшайымы (1924–2007), Карл Йозеф Хенкель фон Доннерсмарк графына (1928–2008) үйленді және олардан ұрпақтары болды. Люксембургтің Мари Габриэль ханшайымы (1925–2023), Холштейн-Ледреборг графы Кнуд Йоханмен (1919–2001) үйленді және олардан ұрпақтары болды. Люксембургтің Чарльз принці (1927–1977), Джеймс Брейди Мозлидің бұрынғы әйелі Джоан Дуглас Диллонға (1935 жылы туған) үйленді және олардан ұрпақтары болды. Люксембургтің Аликс ханшайымы (1929–2019), Линннің 13-ші принці Антуанмен (1925–2005) үйленді және олардан ұрпақтары болды.