Кіріспе
Грек мифологиясында Аидтың кемешісі – мифологиялық тұлға. Грек мифологиясында Харон немесе Харон (/k/ɛər/ɒ/n/, /ən/ KAIRon, ən; Χάρων) – грек жер асты әлемінің кемешісі. Ол тірілер мен өлілер әлемін бөліп тұрған Ахерон және Стикс өзендері арқылы жерленгендердің жандарын алып өтеді. Археологиялық зерттеулер көрсеткендей, кейбір жерлеу орындарында Харонның обөлдары деп аталатын, құны төмен монеталар, көбінесе, қайтыс болған адамның аузына немесе күл сақталған кремациялық құмыраның жанына салыныпты. Бұл, кем дегенде, Харон туралы мифтің кейбір элементтері грек және римдік жерлеу салтында көрініс тапқандығын көрсетеді, немесе монеталар жанның сапары үшін жол ақысы ретінде пайдаланылған. Вергилийдің "Энеида" поэмасында, ақы төлей алмаған және жерленбеген өлгендер Стикс өзенінің жағалауында жүз жыл бойы адасып, тек содан кейін ғана өтуге рұқсат алатын. Харон сонымен қатар тірі Геракл мен Энейді де жер асты әлеміне алып барып, қайтадан әкелген.
the mythological figure
In Greek mythology, Charon or Kharon ('/k//ɛər//ɒ//n//, // //ən/ KAIRon, ən; Χάρων) is a psychopomp, the ferryman of the Greek underworld. He carries the souls of those who have been given funeral rites across the rivers Acheron and Styx, which separate the worlds of the living and the dead. Archaeology confirms that, in some burials, low value coins known generically as Charon's obols were placed in, on, or near the mouth of the deceased, or next to the cremation urn containing their ashes. This has been taken to confirm that at least some aspects of Charon's mytheme are reflected in some Greek and Roman funeral practices, or else the coins function as a viaticum for the soul's journey. In Virgil's epic poem, Aeneid, the dead who could not pay the fee, and those who had received no funeral rites, had to wander the near shores of the Styx for one hundred years before they were allowed to cross the river. Charon also ferried the living mortals Heracles and Aeneas to the underworld and back again.
Атаулар шығу тегі
Харон есімі көбінесе χάρων (харон) сөзінен туындаған есім ретінде түсіндіріледі, ол χαρωπός (харопос) сөзінің – "қараулы көздің" поэтикалық түрі. Бұл сөз қызу, жарқыраған немесе қызба көздерге, немесе көкшіл-сұр түсті көздерге сілтеме жасайды. Бұл сөз өлімді аңғарту үшін қолданылған эвфемизм болуы мүмкін. Жарқыраған көздер Харонның кейде әдебиетте сипатталатын ашушаңдығын немесе ызасын білдіруі мүмкін, бірақ этимологиясы әлі нақты емес. Ежелгі тарихшы Диодор Сицилиялық осы кемешінің және оның есімінің Мысырдан алынғанын айтқан. Харон алғаш рет бүгінде фрагменттерге бөлінген грек эпикалық поэмасы Миняста кездеседі, онда жер астына түсу туралы сипаттама бар және ол б.з.д. 6 ғасырға дейін сонау салып кеткен болуы мүмкін.
Шежіресі
Ежелгі бірде-бір дерек Харонның шежіресін келтірмейді, тек бір сілтемеде ғана, Хесихийдің лексикасындағы «Акмонидтер» жазуында, ол Акмонның ұлы (Уранның әкесі) деп көрсетілген. Бұл күмәнді және мәтін бұзылған болуы мүмкін. Паули Виссова да, Дармберг пен Саглио да Харонның шежіресін ұсынбайды. Италиялық Ренессанс дәуірінің жазушысы Джованни Боккаччо «Genealogia Deorum Gentilium» еңбегінде уақыт құдайы деп таныған Харонды Эреб пен Түннің ұлы деп жазған. Бұл идея «Харон» және «Хронос» есімдерінің ұқсастығынан туындаған (Фульгенций сияқты ертерек жазушылар бұл байланысты жасайды), олардың екеуі де өте ескі екендігінен және Цицеронның «De natura deorum» еңбегінде қарттық құдайы Эреб пен Түннің баласы деп айтылғандықтан пайда болған секілді.
Ахерон мен стикс
Көптеген деректер, оның ішінде Паузания (10.28) және кейіннен Дантенің "Тозақ" (3.78) поэмасы Харонды Ахерон өзенінің батпақтарымен байланыстырады. Ежелгі грек әдебиетінің көздері, мысалы, Пиндар, Эсхил, Еврипид, Платон және Каллимах та Харонды Ахерон өзенімен байланыстырады. Рим ақындары, соның ішінде Проперций, Овидий және Стаций, өзенді Стикс деп атайды, бұл Вергилийдің "Энеида" поэмасындағы жер асты әлемінің географиясына байланысты болуы мүмкін, онда Харон екі өзенмен де байланыстырылған.
Астрономияда
Плутон планетасының ең ірі серігі Харон оның құрметіне аталған.
Палеонтологияда
Харонозавр Харонның құрметіне аталған, себебі ол Алыс Шығыстағы Амур өзенінің жағасында табылды.