Кіріспе
Әйелдердегі бедеулікке ем
Дәрі-дәрмек жәшігі
| Тексерілген өрістер = өзгертілген
| Бақыланатын өрістер = өзгертілген
| Тексерілген редакция нөмірі = 460044105
| Сурет = clomifene.svg
| Ені = 250
| Сипаттама =
| Сурет2 = Clomifene xtal 3D bs 17.png
| Ені2 = 250
| Сипаттама2 =
| Verifiedfields = changed
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 460044105
| image = clomifene. svg
| width = 250
| alt =
| image2 = Clomifene based on xtal 3D bs 17. png
| width2 = 250
| alt2 =
| Сауда атауы = Clomid, Serophene, басқалары
Жиі кездесетін қосымша әсерлеріне кіндік аймағындағы ауыру және қыздыру толқындары жатады. Ол гипоталамустың GnRH, ал одан кейін алдыңғы гипофизден гонадотропин бөлінуіне себеп болады. Оның пайда болуы көмекші репродуктивті технологиялар дәуірін басталды. Кломифен (әсіресе тазартылған энкломифен изомері) гипогонадалиямен ауыратын еркектерде тестостерон деңгейін көтеруге немесе қалпына келтіруге қабілетті екені анықталды.
Овуляцияны индукциялау
Кломифен – ановуляция немесе олигоовуляция салдарынан бедеулікке тап болған әйелдерде овуляцияны күшейтудің бірнеше мүмкіндіктерінің бірі. Мұндай жағдайларда, зерттеулер кломифенмен емделгенде бір циклде клиникалық жүктілік деңгейі 5,6% болса, емделмегенде 1,3–4,2% аралығында екенін көрсеткен.
Басқа қолданыстар
Кломифен басқа да көмекші репродуктивтік технологиялармен бірге қолданылып, олардың тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы дозаларда гипогонадалиясы бар еркектерде тестостерон деңгейін 2-2,5 есеге дейін арттырады. Кломифен тең пропорцияда екі стереоизомерден тұрады: энкломифен және цукломифен. Цукломифен проэстрогендік қасиеттерге ие, ал энкломифен проандрогендік, яғни ол ГГТ осьін стимуляциялау арқылы тестостерон өндірісін күшейтеді. Осы себепті, тазартылған энкломифен изомері екі изомердің стандартты қоспасына қарағанда тестостеронды арттыруда екі есе тиімдірек екені анықталды. Бірақ цукломифеннің жартылай ыдырау мерзімі бірнеше күннен бір аптаға дейін жетеді, сондықтан мақсат тестостеронды арттыру болса, кломифенді тұрақты түрде қабылдау проандрогендік әсерге қарағанда проэстрогендік әсерді ұзақ сақтауы мүмкін.
Гинекомастия
Кломифен гинекомастияны емдеуде қолданылған. Ол гинекомастияның кейбір жағдайларын емдеуде пайдалы болған, бірақ бұл жағдай үшін тамоксифен немесе ралоксифенге қарағанда тиімділігі төмен. Гинекомастияға қатысты нәтижелер әртүрлі болды (мүмкін, цукломифен изомері эстрогендік қасиетке ие болғандықтан), сондықтан осы жағдайды емдеу үшін ұсынылмайды. Цукломифен изомерінің болмауы (жоғарыда айтылғандай) себепті, таза энкломифен изомері гинекомастияны емдеуде кломифенге қарағанда тиімдірек болуы мүмкін. Ұзақ жартылай ыдырау мерзіміне байланысты, қолдану тоқтатылғаннан кейін цукломифен кем дегенде 261 күн бойы зәрде анықталуы мүмкін (30 күндік жартылай ыдырау мерзімімен 261 күннен кейін цукломифеннің ең жоғары деңгейінің 0,24%-ы әлі де шығарылады, ал 10 сағаттық жартылай ыдырау мерзімімен энкломифен 4 күннен кем уақытта 0,24%-ға жетеді). Тестостерон деңгейін арттыру мүмкіндігіне байланысты, кломифенді біріншілік гипогонадизмнің органикалық себептері болмаған жағдайда, жарыс кезінде де, жарыссыз уақытта да спортшылардың қолдануына Дүниежүзілік Допингке қарсы агенттік (WADA) тыйым салады.
Қарсы көрсетілімдер
Қарсы көрсетімдерге дәріге аллергия, жүктілік, бұрынғы бауыр аурулары, себебі белгісіз қан кетулер, поликистоздық аналық без синдромынан басқа жұмыртқалық кисталары, бақыланбайтын бүйрек үсті безі немесе қалқанша безінің мәселелері, және гипофиз ісіктері кіреді.
Жанама әсерлер
Кломифенді қолданумен байланысты ең көп кездесетін жағымсыз реакция (>10% адамдарда) – жұмыртқалық бездің қайтымды ұлғаюы.
Қатерлі ісік
Кейбір зерттеулер кломифенді бір жылдан аса қолданғанда, аналық бездің қатерлі ісігінің қаупі артуы мүмкін екенін ұсынды. Келесі зерттеулер бұл нәтижелерді қолдамады. Кломифеннің қатерлі меланома және қалқанша безінің қатерлі ісігімен байланысты екені дәлелденді.
Эстроген рецепторларының селективті модуляторлық белсенділігі
Кломифен – селективті эстроген рецепторларының модуляторы (СЕРМ) ретінде әрекет ететін стероид емес трифенилэтилен туындысы. Ол зүкломифен (~38%) және энкломифен (~62%) аралас, рацемиялық емес қоспасынан тұрады, олардың әрқайсысының ерекше фармакологиялық қасиеттері бар. Кломифен эстроген рецепторының (ЭР) аралас агонисті және антагонисті болып табылады. Кломифен төменгі бастапқы эстроген деңгейі кезінде ЭРα-ны белсендіреді және жоғары бастапқы эстроген деңгейі жағдайында рецепторды ішінара бұғаттайды. Липидтер, жүрек-қан тамырлар жүйесі және сүбездер сияқты көптеген мақсатты тіндерге кломифеннің әсері туралы клиникалық зерттеулер аз. Кломифеннің сүйекке оң әсері байқалған. Кломифен – ұзақ әрекет ететін ЭР лиганды, оның ядролық ретенциясы 48 сағаттан асады. Кломифен – продәру, ол тамоксифен және торемифен сияқты ұқсас трифенилэтилен СЕРМ-дарымен салыстырылатын метаболизм жолдары арқылы белсендіріледі. Кломифеннің маңызды белсенді метаболиті – 4-гидроксикломифен, ал тамоксифеннің маңызды белсенді метаболиті – афимоксифен (4-гидрокситамоксифен) ЭР-ге эстрадиолдың сәйкесінше 89–251% және 41–246% аффинитетін көрсетеді. 4-гидроксикломифен изомерлерінің ЭР аффинитеті эстрадиолға қатысты (E)-4-гидроксикломифен үшін 285% және (Z)-4-гидроксикломифен үшін 16% құрады. Бір зерттеуде кломифен мен оның метаболиттерінің ЭРα-ға аффинитеті кломифен үшін ~100 нМ, 4-гидроксикломифен үшін ~2,4 нМ, N-десметилкломифен үшін ~125 нМ және 4-гидрокси-N-десметилкломифен үшін ~1,4 нМ болды. HDL холестерин, триглицеридтер, ашқарақтағы глюкоза немесе пролактин деңгейінде маңызды өзгерістер байқалмады, бірақ жалпы холестерин деңгейі айтарлықтай төмендеді. Ұзақ уақыт әсер ету кезінде демосстеролоздың және оған байланысты симптомдардың (мысалы, катаракта және иктиоз) пайда болу мүмкіндігі кломифенді емдеуде қолданудан тыйым салады.
Фармакокинетика
Кломифен N-десметилкломифен, кломифеноксид (кломифен N оксиді), 4-гидроксикломифен және 4-гидрокси N-десметилкломифен метаболиттері ретінде түзіледі. Кломифен – оның метаболиттерінің ең белсенділері болып табылатын 4-гидроксикломифен мен 4-гидрокси-N-десметилкломифеннің продәрмегі. Кломифен метаболизмінің басым бөлігі бауырда жүреді, онда ол энтерогепатикалық айналымға түседі. Кломифен және оның метаболиттері негізінен нәжіс арқылы шығарылады (42%), ал шығарылу емдеуді тоқтатудан кейін 6 аптаға дейін созылуы мүмкін. Merrell ғалымдары бұрын хлоротрианизен мен этамокситрипетол синтездеген. Қысқа мерзімді қолдану (мысалы, күндерден айларға дейін) осындай алаңдаушылықтарды тудырмады және кломифен басқа жағдайлар үшін зерттеуді жалғастырды. Ол алғаш рет олигоменореяны емдеу үшін қолданылды, бірақ емделуші әйелдерде күтілгеннен жоғары жүктілік деңгейі байқалғанда ановуляцияны емдеуге де қолданыла бастады. Бұл препарат әйелдердің сүйексіздігін емдеуде революция жасады деп есептеледі, қазіргі заманғы көмекші репродуктивті технологияның бастауы және Eli Y. Adashi айтқандай, "АҚШ-тағы көп туылу эпидемиясының басталуы". Компания 1980 жылы Dow Chemical компаниясымен сатып алынды, ал 1989 жылы Dow Chemical Marion Laboratories компаниясының 67 пайызына ие болды, ол Marion Merrell Dow деп өзгертілді. Hoechst компаниясы 1999 жылы Aventis компаниясының, кейіннен Sanofi компаниясының құрамына кірді. Ол ановуляцияны немесе олигоовуляцияны жою үшін овуляцияны стимуляциялауға арналған ең көп тағайындалатын препаратқа айналды.
Брендтер
Кломифен бүкіл әлемде көптеген саудалық атаулармен сатылады, оның ішінде: Beclom, Bemot, Biogen, Blesifen, Chloramiphene, Clofert, Clomene, ClomHEXAL, Clomi, Clomid, Clomidac, Clomifen, Clomifencitrat, Clomifene, Clomifène, Clomifene citrate, Clomifeni citras, Clomifeno, Clomifert, Clomihexal, Clomiphen, Clomiphene, Clomiphene Citrate, Cloninn, Clostil, Clostilbegyt, Clovertil, Clovul, Dipthen, Dufine, Duinum, Fensipros, Fertab, Fertec, Fertex, Ferticlo, Fertil, Fertilан, Fertilphen, Fertin, Fertomid, Ferton, Fertotab, Fertyl, Fetrop, Folistim, Genoclom, Genozym, Hete, I Clom, Ikaclomin, Klofit, Klomen, Klomifen, Lomifen, MER 41, Milophene, Ofertil, Omifin, Ova mit, Ovamit, Ovinum, Ovipreg, Ovofar, Ovuclon, Ovulet, Pergotime, Pinfetil, Profertil, Prolifen, Provula, Reomen, Serofene, Serophene, Serpafar, Serpafar, Surole, Tocofeno, және Zimaquin.
Реттеу
Кломифен Әлемдік допингке қарсы агенттіктің спорттағы тыйым салынған допингтік заттар тізіміне кірген. Ол "эстрогенге қарсы әсер ететін зат" болғандықтан тізімге енгізілген.
Зерттеу
Кломифен көбінесе жастық шақтағы әйелдерде овуляцияны күшейту үшін қолданылған, ал постменопаузадағы әйелдерде оны зерттеу өте шектеулі болды. Кломифен сүт безі қатерлі ісігін емдеу және алдын алу мақсатында зерттелді, бірақ токсикалық мәселелер, сондай-ақ тамоксифеннің табылуы осы қолданылуын тоқтатуға алып келді. Құрылымдық тұрғыдан ұқсас трипаронол сияқты, кломифен де 24-дегидрохолестерол редуктаза ферментін тежеуге және қан айналымындағы десмостерол деңгейін арттыруға белгілі, бұл сүт безі қатерлі ісігінде жанама әсерлер, мысалы, қайтымсыз катаракта сияқты қауіптерге байланысты ұзақ мерзімді қолдануды тиімсіз етеді.