Кіріспе

Әскери қызметшілердің киетін кешкі киімдері

Мейрамдық киім – әскери қызметшілер, полиция қызметкерлері және басқа да униформа киетін қызметшілердің киетін кешкі киімдердің ең ресми (немесе жартылай ресми, елге байланысты) түрі. Ол көбінесе мешіт жакеті, шалбар, ақ көйлек және қара галстук, сондай-ақ ордендер мен медальдардың белгілерінен тұрады. Дизайн полк немесе қызмет түріне байланысты өзгеруі мүмкін, мысалы, әскер, теңіз күштері, әуе күштері, морской пехота және т.б. Қазіргі батыс киім кодексінде мешіт киімі кешкі киімге арналған қара галстукқа балама ретінде қарастырылады. Мейрамдық киімдер әдетте толық киімге қарағанда кем ресми, бірақ күнделікті киімге қарағанда ресми болып табылады. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін бұл стильдегі әскери киім көбінесе Ұлыбритания және АҚШ қарулы күштерінде қолданылды, бірақ француз, неміс, швед және басқа да теңіз күштері 19-ғасырдың соңында британдық Корольдік теңіз флотының ықпалымен өздерінің мешіт киімдерін қабылдады. Мейрамдық киімді көбінесе офицерлер мен сержанттар киеді, бірақ кейбір жоғары шенді қатардағы әскери қызметшілер үшін де міндетті емес киім ретінде қолданылуы мүмкін. Оны кейде патша сарайының мүшелері немесе белгілі бір азаматтық униформа киетін қызметкерлер де киеді.

Атауы

Кешкі форма киімдері кешкі форма деп те аталады және көбінесе кешкі жиынтық деп аталады.

Австралия

Австралия армиясының жазғы және қысқы мерекелік киімдері бөлек. Жазғы мерекелік киім – ақ жакет, әртүрлі әскер түрлерінде дерлік бірдей. Қысқы киім қалың матадан тігілген, жакеттері киетін адамның корпусына сәйкес түспен (қызыл немесе қою көк) болады. Қысқы мерекелік киімге жилет кіреді. Екі киімнің де барратея көк түсті шалбары бірдей, бірақ шалбарлар корпусты көрсететін аяқ жолағының түсі мен ені бойынша өзгеше болады. Әйелдердің мерекелік киімі де осыған ұқсас, бірақ әйелдер шалбардың орнына юбка кие алады. Екі нұсқа да галстук-бабочка және ақ көйлекпен толықтырылады; қысқысы – марцелладан, ал жазғысы – қарапайым матадан жасалған. Австралия Корольдік әуе күштерінің де жазғы және қысқы мерекелік формалары әртүрлі. Жазғы киім ақ жакетпен, ал қысқы киім қою көк түсті жакетпен ерекшеленеді.

Бельгия

Бельгия қарулы күштерінің ресми киімінің атауы "Тену 1С" немесе "Спенсер". Ол тек сағат 18:00-ден кейін, Корольдің, Корольдық отбасы мүшелерінің немесе шетел мемлекет басшысының қатысуымен өтетін салтанаттарда киіледі. Сонымен қатар, азаматтық киімдегі адамдар ақ немесе қара галстук киген кезде де киюге болады. Ол тізбекпен жалғастырылған екі алтын түймесі бар қою көк жакеттен, қою көк шалбардан және төмен кесілген марселла жилетінен тұрады. Жилеттің түсі полк немесе корпус түсімен сәйкес келеді. Полк түстері жакеттің иық белдеуінің жиегінде де бейнеленген. Ақ жейде мен қара галстук осы киімге қосылады. Шындар жакеттің кең жағасындағы бөліктерге тігіледі, бірақ Әскери-теңіз күштерінде шындар жеңнің төменгі жағына орналастырылады. Спенсер киімін барлық шендегі әскери қызметшілер кие алады. Генералдар мен атты әскер, атты артиллерия немесе логистика офицерлері шпоры кие алады. Әйелдер осы киімнің ұзын, қою көк юбка және галстук орнына қара кружевімен толықтырылған нұсқасын киеді. Оны 1А киіммен (Groot Galatenue / Grande Tenue de Gala) немесе 1B киіммен (Galatenue / Tenue de Gala) шатастырмау керек, ол Ұлыбритания армиясының №1 көк киіміне ұқсайды. Бұл киімдер тойларда, әскери салтанаттарда және корпус жиналыстарында киіледі. Әскери-теңіз күштерінің қызметкерлері үшін ақ жакеті бар теңіздік нұсқасы да бар (Tenue 5H1).

Канада

Мейрамханалық киім – мейрамханалық кешкі ас кезінде киетін салтанатты киім. Киім түрлері толық мейрамханалық киімнен (аспандық жакет, кумербунд немесе жилет) бастап, мейрамханалық киім алуға міндетті емес адамдарға (комиссиялық емес қызметкерлер мен резервтегі әскер қызметкерлері) арналған, галстукпен толықтырылған қызметтік киімге дейін жетеді. Мейрамханалық киім мемлекеттік қаражат есебінен берілмейді. Дегенмен, тұрақты әскердегі барлық офицерлер қызметке кіріскеннен кейін алты ай ішінде мейрамханалық киім алуға міндетті. Корольдік Канада Әскери-теңіз күштерінің қысқы мейрамханалық киімі (No. 2) – жеңінде алтынмен тігілген атақ белгісі бар теңіз көк жакет, барлық офицерлер киетін алтынмен тігілген теңіз көк шалбар (Корольдік Әскери-теңіз күштерінен өзгеше, бұл тек капитан мен флаг-офицерлерге ғана арналмайды), жұмсақ немесе қанатты жағасы бар ақ көйлек және ақ жилеттен тұрады. Капитан (N) шенінен жоғары офицерлер стандартты жакет орнына тальян киеді. Комиссиялық емес қызметкерлердің шалбары да сол үлгіде, бірақ алтынмен тігілмеген. Жазғы мейрамханалық киім (No. 2A) ұқсас, бірақ әскери-көк иық тақталарында (флаг-офицерлер үшін алтынмен қапталған) атақ белгісі бар ақ жакет және кумербунд немесе жилет киіледі. Канада армиясының қысқы стандартты мейрамханалық киімі (No. 2) – жұмсақ иық тізбектерінде киілетін атақ белгісі бар қызыл жакет, қара-көк (дегенге жуық қара) шалбар, жұмсақ немесе қанатты жағасы бар ақ көйлек және қара-көк жилеттен тұрады. Полктік ерекшеліктер полктер бойынша әр түрлі және Канадалық Құралдардың киім нұсқаулықтарында егжей-тегжейлі сипатталған. Медальдардың миниатюралық түрлері сол жақ кеудеге, ал біліктілік белгілерінің миниатюралық түрлері атақ белгісінің үстіне (теңізшілер үшін Корольдік Әскери-теңіз күштеріндегідей) киіледі. Жазғы стандартты мейрамханалық киім де ұқсас, бірақ қара иық тақталарында киілетін атақ белгісі бар ақ жакет және кумербунд киіледі. Армия резервтік полктеріне полкке тән, стандартты үлгідегі киімнен гөрі әр түрлі кесімді (мысалы, жоғары жағалы) және түсті жакеттерден тұратын киім киюге рұқсат етіледі. Рұқсат етілген жазғы киім (No. 2A), қызыл түстен емес ақ жакеттен тұрады және полктерге қарай әр түрлі, бірақ әдетте уоррант офицерінен төмен шендегі комиссиялық емес қызметкерлерге рұқсат етілмейді. Корольдік Канада Әуе күштерінің қысқы мейрамханалық киімі – жеңінде алтынмен тігілген атақ белгісі бар түн ортасы көк жакет, қара тігілген түн ортасы көк шалбар, жұмсақ жағасы бар ақ көйлек және Корольдік Канада Әуе күштері тартанының түстеріндегі кумербундтан тұрады. Медальдардың миниатюралық түрлері сол жақ кеудеге, ал біліктілік белгілерінің миниатюралық түрлерінің үстіне киіледі. Жазғы мейрамханалық киім (No. 2A) ұқсас, бірақ түн ортасы көк иық тақталарында киілетін атақ белгісі бар ақ жакеттен тұрады және тек RCAF офицерлері үшін қосымша опция ретінде рұқсат етіледі. No. 2B – мейрамханалық киімді әлі сатып алмаған тұрақты әскер офицерлері, сондай-ақ резервтегі әскер офицерлері мен барлық комиссиялық емес қызметкерлер үшін балама ретінде рұқсат етіледі (олар мейрамханалық киімді сатып алуға міндетті емес). Бұл барлық үш құрамға қатысты және элементке сәйкес стандартты қызметтік киімнен (Армия үшін мылтық жасыл, Корольдік Әскери-теңіз күштері үшін теңіз көк және Корольдік Канада Әуе күштері үшін ашық көк), теңізшілерге берілетіндей ақ ұзын жеңді көйлек және қара галстуктан тұрады. Рулеткалар мен есімдік табельдер киіледі. No. 2C – HMC кемелерінде теңізде ресми түрде тамақтанатын барлық құрамдардың мүшелері киетін, тек кемедегі мейрамханалық киім. Ол қызметтік қысқа жеңді көйлек пен элементке сәйкес келетін қызметтік көйлек шалбардан және қара немесе рұқсат етілген полк түстеріндегі кумербундтан тұрады. Есімдік табель, медальдар/рулеткалар киілмейді. No. 2D – бұл CF стандартты үлгідегі мейрамханалық киім, қазір ол тоқтатылды және Армия, Әскери-теңіз күштері мен Әуе күштері үшін жеке экологиялық киімге қайта оралғанға дейін киюге рұқсат етілді. Ол Әуе күштерінің No. 2 киімімен бірдей, бірақ түймелер мен басқа да аксессуарлар 1968 жылдан 1987 жылға дейін кең таралған бірыңғай CF киім-кешегін көрсетеді. Оны ерекше экологиялық киімдер қайтадан енгізілгенге дейін "және өздерінің мейрамханалық киімін алған" қызметкерлерге киюге рұқсат етіледі.

Франция

Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін француз армиясының офицерлері кешкі және күндізгі ресми, салтанатты шараларда толық киім (grande tenue) формасын киетін. Бірақ теңіз офицерлерінің Корольдік теңіз флоты стиліндегі арнайы түскі киімі болған. 1950 жылдан бері француз қарулы күштерінің барлық әскер түрлерінің офицерлері, оның ішінде денсаулық сақтау қызметі сияқты бірлескен құрылымдардың офицерлері де 1А деп аталатын түскі киімге ие. Ол әшекейленген иық белдеулері мен шендік белгілері бар түнгі көк жакеттен, түнгі көк шалбардан, ақ жейдеден, қара галстук-бабочкадан, түнгі көк кемерден, қара жылтыратылған аяқ киімнен және қара жораптардан тұрады. Әйелдер де ұқсас киім киеді, түнгі көк ұзын юбка, ақ атлас жейде және ақ атлас галстук-бабочка киеді. Бас киім, түнгі көк плащ және ақ қолғаптарды тек сыртта киюге болады. Жеке еңбектері үшін алған аiguillette-тен басқа, фуражерлер мен аiguillettes киілмейді. Көптеген марапаттар үшін миниатюралық медальдар тағылады, тек Командор дәрежесінен жоғары ұлттық ордендердің иелері ғана жаға мен лентасын тағуға құқылы. Сонымен қатар, ақ жакеті бар шетелдік үлгісі де бар.

Германия

Месс-форма Германия императорлық әскери-теңіз күштері офицерлері киген, бірақ әскер офицерлері кимеген. 1930 жылдары нацистік Германияда «Шутцштаффель» (СС) офицерлері месс-форманы сатып алу мүмкіндігіне ие болды. СС месс-формасы қос жақты кешкі жакетке ұқсас, жаға белгілері және ақ түтікшелерімен. Қазіргі Германияда месс-форма офицерлер мен сержанттар (NCO) үшін ақ немесе қара галстукпен мерекелік шараларға қатысуға рұқсат етілген форма болып табылады. Әйелдер әскери киімде ұзын қою көк түсті юбка және оң жағасында «Федералдық бүркіт» гербі бар ақ блузка киеді. Бұл кеудеге арналған ұзын шарф пен қою көк түсті қысқа барқыт жакетпен толықтырылады. Ақ жібек жакет пен көк блузкадан тұратын нұсқа да рұқсат етіледі. Қол сөмкелер мен басқа да аксессуарларды алып жүруге болады. Ерлерге арналған негізгі месс-форма (Grundform) тізбекпен жабылатын жакеттен, қара жібек жиегі бар шалбардан және куммербундтан (әскер, әуе күштері, теңіз күштері) немесе тореро стиліндегі белдік (тореробунд, әскер мен әуе күштері үшін) тұрады. Бұл белдіктер немесе куммербундтар әскер үшін қара, ал әуе күштері мен теңіз күштері үшін қою көк түсті болады. Тізбек теңіз күштері үшін және әскер мен әуе күштерінің генералдары үшін алтын, ал қалғандары күміс тізбек тағады. Бұған жасырын иықтары бар ақ көйлек (тұрған жағалар, кружево немесе кестелеусіз) және қара галстук-бабочка және қара немесе жылтыр қара аяқ киім қосады. Мұндай жағдайда, қара жібек жағасы және қара жібекпен жабылған пассант (әскер, әуе күштері) бар қара түтін жакет киюге болады. Шыны барлық атақтар эполеттерге тігіледі. Жақетте манжет белгілері, жаға белгілері немесе басқа да түрлі-түсті белгілер болмайды. Теңіз күштерінде атақ белгілері жеңге орналастырылады. Белгілі бір іс-әрекеттерге, біліктілікке немесе мамандыққа қатысты белгілер тігілген бөліктерге қосылады. Барлық ордендер мен медальдардың кішкентай нұсқалары ленталардан ілінеді.

Грекия

1953 жылы қабылданған Грекия қарулы күштерінің парадтық киімі британдық армияның "қатталған жағалы" жакеті, жилет және шалбар үлгісімен ұқсас. Ол №4 киім түріне жатады. Түстері – сол әскер түрінің тарихи толық парадтық формасының түстерімен сәйкес келеді (мысалы, бронетанқ әскерлері офицерлері үшін қызыл жиекті орташа жасыл, жаяу әскер офицерлері үшін қызыл жиекті қара көк). Жазғы маусымда кию үшін ақ түсті нұсқасы рұқсат етіледі.

Индонезия

Индонезия Ұлттық Қарулы Күштерінің (TNI) мерекелік киім үлгісі "PDU" (Pakaian Dinas Upacara) немесе "толық мерекелік киім үлгісі" "II" / PDU No. 2 болып саналады. Оны тек офицерлер ғана киеді, мемлекеттік деңгейдегі банкеттерге және ел ішінде немесе одан тыс жерлердегі ресми қабылдауларға қатысқан кезде қолданылады.

Израиль

Израиль қорғаныс күштерінің халық армиясы доктринасына сәйкес, Израильдің ішінде мерекелік форма киілмейді. Ол көптеген елдердегі арнайы кешкі киім орнына, хаки түсті күнделікті форма болып табылады. Бұл форма тек шетелде, әскери атташелер немесе жоғары дәрежелі офицерлердің ресми мемлекеттік сапарлары барысында ғана тағылады. Бұл ережелер IDF-тің парадтық формасына да қатысты. Олардың саны аз болғандықтан, формалар әрбір офицерге жеке тігіледі. Мерекелік форма – галстук кигізілетін Израиль армиясының киім үлгісінің жалғыз түрі, және оның жазғы және қысқы нұсқалары бар.

Жамайка

Жамайка қорғаныс күштерінің сержанттар мен офицерлерінің барлығы (No. 5 Киім) мерекелік форма киюге құқылы.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландия Корольдік Әскери-теңіз күштері, Жаңа Зеландия Армиясы және Жаңа Зеландия Корольдік Әуе күштері британдық және австралиялық әскерилер киетін киімдерге ұқсас стильдегі мерекелік киім киеді. Жаңа Зеландия Армиясы офицерлеріне арналған мерекелік киім 2000 жыл шамасында қарапайымдастырылды, бұрынғы ерекше корпус және полк түстері бір бөлімді немесе бөлімшені екіншісінен ажырататын белгілермен жалпы қызыл және көк үлгімен ауыстырылды. Жаңа Зеландия Корольдік Әуе күштерінің мерекелік киімі сұр/көк түсті жакеттер, ақ көйлектер және қара галстук-бабочка бар шалбар мен жилеттерден тұрады. Медальдар сол жақ кеуде қалтасының үстіне орналастырылады. Жекелеген ұшқыш эскадрильяларының түстері офицерлердің мерекелік белдеулерінде көрінеді. Бас сержанттар (сержанттар, ұшқыш сержанттар және уоррант-офицерлер) түрлі мерекелік шараларда да осындай киім киеді.

Норвегия

Норвегия армиясының ерекше мерекелік киімі жоқ, бірақ тиіс жағдайда парадтық немесе қызметтік киімдерін пайдаланады. Норвегия Корольдік теңіз күштері көк түсті капотты жакет және жилет киеді. Норвегия Корольдік Әуе күштері сияқты, гала-шараларда ақ жилетпен бірге жәшікше жамылғысы қолданылады.

Пәкістан

Пәкістан Қарулы Күштерінде, ресми/мәдени кештер сияқты шараларға, мысалы, кешкі ас немесе қонақтар кештеріне арнап, мейрамханалық форма киюге болады. Пәкістан армиясының мейрамханалық формасы ақ матадан тігілген немесе мылтық жасыл түсті болуы мүмкін, және ол осы мақаланың Ұлыбритания бөлімінде сипатталған арнайы кешкі формаға қарағанда, британ армиясының күндізгі No.1 формасына көбірек ұқсайды. Пәкістан армиясының, Әуе күштерінің және Әскери-теңіз күштерінің барлық офицерлеріне мейрамханалық форма киюге рұқсат етіледі. Бұл форма шетелде әскери атташелер (әуе атташесі, теңіз атташесі, қорғаныс атташесі) ретінде немесе жоғары лауазымды офицерлердің ресми мемлекеттік сапарлары кезінде міндетті болып табылады. Барлық әскери офицерлер мұндай сапарлар барысында немесе мемлекеттік салтанаттарға қатысқанда тиісті жағдайларда мейрамханалық форма киюге міндетті. Барлық мейрамханалық формалар офицердің полкі/корпусы, міндеттемелері және шеніне сәйкес жеке тігіледі.

Ресей және бұрынғы КСРО

Ресми түрде Кеңес және посткеңестік әскери күштерде мерекелік форма киілмейді, бірақ оның бір түрі 1969 жылдың шілдесінде тек жоғары генералдар үшін (парадно-выходная форма) енгізілді. Олар ерекше жағдайларда (көбінесе мемлекеттік наградаларды табыстау кезінде) ашық сұр түсті туника киеді. Бұл форма 1990 жылдары қолданудан шығарылды, бірақ президент Путиннің кезінде қайтадан жоғары шенді генералдарға ғана қайта енгізілді. Сұр түсті туниканы, мерекелер мен салтанаттарда (парадная форма) киілетін көк немесе қою жасыл түсті толық мерекелік формадан ажырату керек.

Патшалық әулеті

Кейбір салтанатты әскери корпустардың офицерлері, мысалы, Қорғаушылар және Қарулы мырзалар, әскери дастархан киімі ретінде Патша үйі сарай киімінің кешкі түрін киюге уәкілді.

Британдық әскер

Месс-форма алғаш рет 1845 жылы британ армиясында пайда болды, бастапқыда 1831 жылдан бері киілетін қысқа "қабық жакетті" қолданды. Бұл жұмыс жакеті кешкі киім үшін полк жилетінің үстіне ашық киілетін. Бастапқы мақсаты – офицерлердің кешкі іс-шараларға, мысалы, полк кешкі асы немесе балға киетін қатаң және күрделі толық киім формаларына қарағанда ыңғайлы және арзан балама ұсыну болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін толық киім формаларының кеңінен жоғалуымен, месс-форма британ және доминион армияларындағы көптеген офицерлер сақтап қалған ең әдемі және дәстүрлі киімге айналды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бірнеше жыл бойы арзан "көк патрульдер" месс-форма ретінде таралды, бірақ 1956 жылға қарай дәстүрлі формалар қайта қабылданды. Британ армиясында ең көп таралған месс-форманың ресми атауы – "No. 10 (Жылы ауа райына арналған) Месс-формасы". Формасы полк немесе корпусқа байланысты өзгереді, бірақ әдетте қысқа месс-жакет киіледі, ол мойында бекітіледі (жилетті көрсету үшін кесіледі, бұл дәстүрлі түрде кавалериялық полктер мен басқа да атты корпустар киетін стиль) немесе ақ көйлек пен қара галстук-бабочкамен киіледі (дәстүрлі түрде атты емес полктер, корпус және әскерлер үшін қалыпты стиль). Полктер біріккеннен кейін "кесілген" немесе кавалерия стиліндегі жакетті Ұлыбритания армиясының кейбір жаяу әскер полктері, мысалы, Уэльстің корольдік полкі, Фузилерлердің корольдік полкі және генерал-адъютант корпусы, Корольдік логистикалық корпус сияқты корпус қабылдады. Foot Guards, Корольдік инженерлер, Парашют полкі, Корольдік армиялық медициналық корпусы және Корольдік Шотландия полкі офицерлері әлі де жаяу әскер стиліндегі жакет киеді. Жакеттер мен шалбарлардың түстері кем дегенде 1914 жылға дейін киілетін полктердің дәстүрлі толық киім формасының түстерін көрсетеді. Сондықтан жакеттер әдетте қызыл, қара көк немесе мылтық жасыл түсті болады, ал жағалары, манжеттері, жилеттері немесе лапельдері сол полктердің бұрынғы түстерінде жасалады. Біріккен полктерде бұрынғы формалардың элементтері жиі біріктіріледі. Жилеттер көбінесе әсем өрнектелген, бірақ заманауи өзгерістермен, мысалы, алтын шнурдың орнына алтын шнур үшін мақта негізгі бөлігі, себебі бұл бұйымдар Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін өте қымбат болған. Нанкомиссиялық офицерлердің месс-формасы әдетте қарапайым дизайнда болады, бірақ олардың полкінің офицерлерінің түстерімен бірдей. Британ армиясының көптеген полктерінің месс-формасы жоғары белді, өте тар шалбарларды қамтиды, олар "жалпы киім" деп белгілі, олардың төменгі бөлігі былғары Веллингтон немесе Джордж сапогының астында бекітіледі. Әшекей шпоры әдетте кавалериялық полктер мен корпустар киеді, олар дәстүрлі түрде атты болған; кейбір басқа полктер мен корпус майдан офицерлері үшін шпоры бекітеді, өйткені бұрынғы уақытта бұл офицерлер атты болған. Қарулы күштер кез келген шенде шпора кимейді, себебі тарихи түрде жеңіл жаяу әскер офицері атқа мінбеген. Шотландиялық полктер килт немесе тартан шалбар киеді, ал кейбіреулері тартан жилет киеді. "No. 11 Жылы ауа райына арналған месс-формасында" ақ матадан жасалған, жамбасқа дейін жететін жакет жилетпен немесе полк үлгісіндегі белдікпен киіледі. Белдік үшін көк және қызыл немесе жасыл түстердің әртүрлі реңктері ең көп таралған түстер. Шалбар немесе жалпы киім No. 10 формасындағыдай болады. Әйел офицерлер мен сарбаздар қара түсті, бут киімге дейін жететін кешкі көйлек үстінен олардың әріптестеріне ұқсас үлгідегі месс-жакет киеді. Қара сөмкелерді алып жүруге болады және қара түсті кешкі аяқ киім киіледі.

Корольдік әуе күштері

Жоқ. 5 Корольдік әуе күшіндегі мешіт киімі Корольдік теңіз күшіндегі киімге ұқсас, бірақ күртешесі мен шалбары орташа көк түсті болады. Мемлекеттік кешкі ас, сот балдары және патшалық кешкі қабылдаулар сияқты ең ресми ақ галстук киілетін шараларда ақ галстук ақ жилетпен (No. 5A) бірге тағылады. Барлық басқа кешкі іс-шараларда қара галстук орташа көк жилетпен (No. 5B) немесе құрамындағы сұр түсті кемермен (No. 5) тағылады. Әскери бөлімше немесе эскадрильяның дизайнындағы кемерлерді де киюге болады. Шотландиядағы әскери бөлімшелерде бастапқыда сұр Clan Douglas тартаны рұқсат етілген, бірақ жақында бекітілген Корольдік әуе күшінің ресми тартаны қазір рұқсат етілді. 1988 жылы жасалған тартан 2001 жылы Қорғаныс министрлігімен ресми түрде мойындалды. No. 1 әскери киімнің (SD) бір түрі де рұқсат етіледі; әдеттегі көк жейде мен қара галстук орнына ақ жейде мен қара галстук тағылады. Бұл киім No. 4 мешіт киімі деп аталады. Жылы аймақтарда No. 5 орташа көк күртешесі орнына жеңіл ақ күртеше тағылады. Бұл киім No. 8 мешіт киімі деп белгіленеді.

Әйелдер үшін мешіт киімі қазіргі уақытта ерлердегідей жоғары белді, көк-сұр түсті, бір қапталды күртешеден, ақ марселла жейдеден, кішкентай галстуктан және кемерден, сондай-ақ тік, тобықтың ұзындығы көк-сұр юбкадан тұрады. Оны жылтыр былғарыдан жасалған туфлилермен және қара тоқылған шұлықтармен немесе колготкалармен киеді. Әйелдер күртешесінің әйелдердегідей шал жағасы бар, ал ерлердегі күртешеде үшкір жағасы болады. 1970 жылдардан бастап және 1996 жылы қазіргі әйелдер киімі енгізілгенге дейін әйел офицерлер мандарин мойындығымен, ұзын жеңдерімен және тобыққа дейін жететін сымбатты материалдан жасалған патшалық көк түсті киім киген. Шенді мойынға тағылатын кішкентай эмальданған брошкамен көрсетуге болады.

Британдық полиция

Полиция қызметкерлері, егер орынды болса, ресми кештерге массалық киім кие алады, бірақ көбінесе оны суперінтендент шеніне немесе одан жоғары шенге жеткен офицерлер киеді. Лондон полициясының массалық киімі қара көк түсті, қара манжеттері және қара "ролл" жағасы бар, әр жағасында тігілген белгі (Брансуик жұлдызы) орналасқан. Комиссардың киіміне шалбарда екі дюймдік емен жапырағынан жасалған тігіс және агулеттер кіреді. Киімге сәйкес келетін қара жилет киіледі және шен белгілері иыққа ілінген таңбаларда көрсетіледі.

Америка Құрама Штаттары

Америка Құрама Штаттарының бірыңғай киімдерінде түнгі киімдердің қолданылуы 20 ғасырдың басында басталды.

АҚШ әскері

1902 жылы АҚШ армиясы толық киім үшін соңғы көк жағалы көк түстегі форманы қабылдағанда, ақ галстук пен жилетпен киілетін кешкі киім үшін азаматтық құйрық пальтосының өзгертілген түрі енгізілді. Бұл киімді кешкі киімге арналған арнайы киім деп атады. Сонымен қатар, британдық үлгіге ұқсас, формальды емес кешкі жиынға арналған меш формасы бекітілді. Қысқа меш жакеті климатқа қарай қара көк немесе ақ түсті болды. 1911 жылдан кейін көк жакетке бөлімше түсіндегі лапельдер қосылды (ат әскері үшін сары, артиллерия үшін қызыл, жаяу әскері үшін ашық көк және т.б.). Әрбір офицер әлеуметтік шараларда толық киімді немесе кешкі киімнің екі баламасының біреуін кие алатын. Қымбаттығына байланысты, көбінесе жоғары шенді офицерлер меш немесе кешкі киімде пайда болатын. Көк түсті толық киім 1902 жылдан 1917 жылға дейін АҚШ-тың құрлық бөлігіндегі салтанатты шерулерде барлық шендер кигенімен, екі қосымша кешкі киім офицерлерге ғана рұқсат етілді. Әртүрлі көк киімдер 1917 жылдан кейін киюден тоқтатылды. Дегенмен, 1921 жылы офицерлер мен уәкілді офицерлер үшін ақ меш формасы қайтадан бекітілді. 1928 жылы барлық шендерге көк киім формасының толық спектрін киюге рұқсат берілді, бірақ тек қызметтен тыс уақытта және жеке қаражат есебінен. Іс жүзінде, бұл 1917 жылға дейінгі меш формасы және аздап кешкі киім қайтадан көптеп пайда болды дегенді білдірді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін кешкі және меш формалары қайтадан енгізілді, құйрық пальтода бөлімше түсінің үстінде бір австриялық түйін (үш жапырақты ұқсас) болды (генерал-офицерлер емен жапырағының үстінде жұлдыздармен), ал түйіннің төменгі жағында шен орналастырылды. Қара галстукпен киілетін меш жакеті бөлімше белгісі төменгі жағында орналасқан австриялық түйін шендік жүйесін қолданды. Түйіндер саны офицердің шеніне сәйкес келді: полковник үшін - бес, подполковник үшін - төрт, майор үшін - үш, капитан үшін - екі, аға лейтенант үшін - бір, кіші лейтенант үшін - түйін болмады. Шен өзгерген сайын өріліске өзгеріс енгізуді қажет ететін бұл күрделі жүйе 1972 жылы бір түйін және бөлімше түсінің үстінде орналасқан шенмен кешкі пальто стилімен ауыстырылды. Жазғы киімге арналған ақ меш жакеті 1950-ші жылдары енгізілді. "Арнайы кешкі киім" (құйрық) ақыры 1969 жылы жойылды, бірақ бұл киімді иеленген офицерлер оны 1975 жылға дейін киіп жүре берді. Оның орнына қазіргі түрінде 1911 жылғыдай көрінетін армияның көк меш формасы енгізілді. Әскерлердің армия киімі шалбарымен бөлімше түсіндегі сүйекше киюі әдеттегі нәрсе, бірақ олар пальтоның астында жасырылады. Киімнің екі нұсқасы бар: армияның көк меш формасы және армияның көк кешкі меш формасы. Армияның көк меш формасы қара галстукқа тең деп саналады және меш жакеті, шалбар, жағасы бар ақ жартылай формальды көйлек, қара бау-буға және қара каммербанттан тұрады. Армияның көк кешкі меш формасы ақ галстук/құйрыққа тең деп саналады және бірдей жакет пен шалбардан тұрады, бірақ қанатты жағасы бар ақ формальды көйлек, ақ бір төсекті жилет және ақ байламнан тұрады. Миниатюралы медальдар әдеттегі медальдардың енінің жартысынан тұратын таспаларға ілінеді және сол жақ лапельде киіледі. Миниатюралы медальдарға ерекшеліктер – Құрмет медалі, Президенттік еркіндік медалі (егерде PMF-ке қосымша миниатюралы нұсқасы кірсе де) және мойындары бар шетелдік ордендер (мысалы, Бат орденінің қолбасшысы, Әскери еңбегі орденінің қолбасшысы және т.б.). Тек ленталардан тұратын жеке және бөлімше наградалары меш формасында киілмейді. Миниатюралы майдандық және арнайы дағды белгілері миниатюралы рейнджерлер мен арнайы күштердің иық белгілерімен бірге миниатюралы медальдардың үстіне орналастырылады, олар эмальдан жасалған металдан жасалған. Атыс және жүргізуші/механик белгілері меш формасында киілмейді. Полк ерекше белгісі оң жақ лапельде киіледі. Қызметтік киім қалталарында киілетін сәйкестендіру белгілері, мысалы, бұрғылау сержантының сәйкестендіру белгісі, президенттік қызмет белгісі, рекрутер белгісі, Бірлескен штабтар басшылығының сәйкестендіру белгісі және т.б., меш формасының тиісті жағындағы жоғарғы және ортаңғы түймелердің арасында киіледі. Әскерге шақырылған меш формаларының лапельдері бөлімше түсін пайдаланбастан, біркелкі қою көк түсті. Құрамына кіретін шендік белгілер жеңде қызметтік киімге ұқсас киіледі. Төменде, екі жеңде де, қызметтік киімдегі қысқа жолақтардың орнына ұзын қызмет жолақтары бар. Көк киім формасы армияның қызмет формасы болып қайта құрылғанға дейін және жасыл қызмет формасын алмастырғанға дейін көк киім формасының екі жеңінде бірдей ұзын қызмет жолақтары киілді.

АҚШ Әуе күштері

1950-1960 жылдары АҚШ Әуе күштерінің ресми киімі азаматтық қара жапсырмадан тұрды, оған әскери өрнек және шендік белгілер қосылған. Оны қара немесе ақ галстукпен толықтыруға болады. Арқасы ұзын болғандықтан, ол әскери киім ретінде қарастырылмады. Алғашқы АҚШ Әуе күштерінің әскери киімі қысқа қара жакет пен қара шалбардан тұрды, ал жазға арналған нұсқасы ақ жакеттен жасалған. 1960 жылдары қолданысқа енгізіліп, 1980 жылдары алынып тасталды. Зейнеткер офицерлер оны кейде киеді. Қазіргі әскери киім кесу және тігілу жағынан ұқсас, бірақ жыл бойы киюге қою көк түсті. Ағымдағы үлгі 1981 жылы ұсынылды және Корольдік Әуе күштерінің дизайнына ұқсас, бірақ пальто мен шалбар қою көк түсті. Қара галстукпен кигенде қара көк галстук пен баулар, ал ақ галстукпен кигенде ақ жилет қолданылады. Иық белдіктері күміс өрнекпен әшекейленген, ал жеңдердегі өрнек шендік белгілерді алмастырады (қатардағы әскери қызметкерлер иық белдіктерінің орнына жеңдегі шендік белгілерді тағады және күміс жең өрнегі болмайды), сонымен қатар күміс түймелер де бар. Бас киім тағылмайды. Генералдардың иық белдіктері күміспен толығымен жабылған және жеңдеріндегі өрнек кеңірек. Қатардағы әскери қызметкерлер жартылай ресми киімді де тағуға құқылы, ол көк жейде орнына ақ жейдемен ауыстырылған стандартты әскери киімнен тұрады, бірақ көптеген кіші офицерлер әскери киімді сатып алуды жөн көреді. Әйелдердің әскери киімінде шалбардың орнына ұзын юбка болады және пальтодағы түймелердің тізбегі алынып тасталады. 2020 жылдың тамызынан бастап әйелдер әскери киімге сәйкес шалбар тағуға құқылы. Азаматтық әуе патрулінің мүшелері, АҚШ Әуе күштерінің қосымша бөлімшесі, АҚШ Әуе күштерінің әскери киімін, Азаматтық әуе патрулінің ерекше белгілерімен және әшекейлерімен тағуға болады. Азаматтық әуе патрулінің әскери киімі АҚШ Әуе күштерінің әскери киімімен бірдей, бірақ жакеттегі күміс өрнек және офицерлік шендік белгілер (иық белдіктері) АҚШ Әуе күштерінің әскери киіміндегі қою көк өрнекпен ауыстырылады, ал жакеттің оң жағындағы ортаңғы түйме орнына 3 дюйм өлшемді Азаматтық әуе патрулінің мөрі (баллонда тігілген немесе эмальмен жабылған) тағылады. Азаматтық әуе патрулінің кіші офицерлері АҚШ Әуе күштерінің кіші офицерлік шендік белгілерінің орнына Азаматтық әуе патрулінің кіші офицерлік шендік белгілерін тағады. Азаматтық әуе патрулінің курсанттары АҚШ Әуе күштерінің әскери киімін тағайындалмайды, бірақ АҚШ Әуе күштерінің қатардағы әскери қызметкерлері үшін жоғарыда сипатталған жартылай ресми киімді немесе ескі үлгідегі АҚШ Әуе күштерінің қызметтік киімін (төрт түймелі жакеті және қалталары бар) тағуға болады, онда белгіленген есім тақтасы алынып тасталады және Азаматтық әуе патрулінің ерекше белгілері, ақ жейде және галстук (қара немесе АҚШ Әуе күштерінің көк саттенді) қосылады. Азаматтық әуе патрулінің аға мүшелері бұл жартылай ресми киімді тағайындалмайды, бірақ оның орнына көк жакеттен, сұр шалбардан, қара галстукпен ақ жейдеден және Азаматтық әуе патрулінің ерекше белгілерінен тұратын азаматтық киімді тағуға болады. Осы Азаматтық әуе патрулінің киім комбинацияларына қатысты әскери сыпайылық және этикет талаптары АҚШ Әуе күштерінің талаптарымен бірдей.

АҚШ теңіз жаяу әскерлері

АҚШ Теңіз жаяу әскерлерінің парадтық формасы 19 ғасырдың соңында пайда болған. USMC-дегі парадтық форма офицерлерге және E6 және одан жоғары шендегі бастық сержанттарға (бастық сержанттан бастап аға сержантқа дейін) арналған; сержанттар мен қатардағы әскерилер ең ресми киім ретінде көк түсті киім немесе "A" қызметтік формасын ("Альфалар" деп те аталады) киеді. Комиссиялық және келісімшартты офицерлердің формасы мойынға бекітіледі, көк түсті формаға ұқсас, бірақ ақ жеңіл көйлек пен қызыл құр шекпенді көрсету үшін "кавалерия стилінде" тілінген (генерал-офицерлерде кішкентай алтын түймелері бар қызыл жилет болады). Бұл нұсқа "B" кешкі формасы деп аталады және ресми "қара галстук" киімімен тең. Ол ресми кештерге, балдарға, кешкі асқа және жыл сайынғы USMC туған күніне арналған шараларға киіледі. Офицерлер (барлық шендегілер) ақ галстук шараларында қызыл құр шекпенді немесе жилет орнына ақ жилет кие алады (бұл "A" формасы деп аталады және мемлекеттік кешкі ас немесе президенттік инаугурациялық бал сияқты ең ресми шаралар үшін "ақ галстук" киімімен тең). Офицерлік шен алтын немесе күміс сыммен тікелей иыққа тігілген эполеттерге кестеленеді, олар алтын сыммен және қызыл түтікпен шектеледі. Жаға мен білектер де алтын сыммен және қызыл түтікпен шектеледі, келісімшартты офицерлер мен рота командирлері үшін төрт жапырақ, полк командирлері үшін бір қатар емен жапырақтары және генерал-офицерлер үшін екі қатар емен жапырақтары бар. Киім алтын және қызыл жолақты түн ортасы көк шалбармен толықтырылады. Жеке тұлға сондай-ақ ер адам офицерлері мен бастық сержанттар үшін ақ қой жүнімен астарланған қара көгілдір кең матадан жасалған қайық плащын немесе әйел офицерлері мен бастық сержанттар үшін ақ сатиннен жасалған астарланған қара көгілдір полиэстер жүнінен жасалған тропикалық плащты киюге құқылы. Бастық сержанттар теңіз офицерлеріне ұқсас екі жақты кешкі форма киеді, биік белді көк шалбар, қанды жолақ, қызыл құр шекпен және қара галстук. Жакеттің екі жағы біріне-бірі жабыспайды, бірақ бүйірлері бірге бекітіледі. Шендік шеврон 1890 жылдардағы стильде, USMC-нің басқа шеврондыларынан үлкен, жакеттің әр жеңінде тағылады. SNCO үшін ақ галстук шараларында ақ құр шекпен және ақ галстук рұқсат етіледі. Тропикалық кешкі форма көк шалбар, жазғы ақ (қысқа жеңді) көйлек, тиісті құр шекпен және миниатюралық медальдар мен белгілерді қамтиды. Барлық офицерлер үшін қосымша форма, ресми киім (ақ галстук) міндетті емес, бірақ капитан шендегілер мен жоғары шендегілерге тағайындалуы мүмкін. Бұл форма азаматтық ақ галстук киімімен тең. Ол кешкі көк формаға ұқсас, бірақ қанатты жағалы көйлек, ақ жилет және ақ галстук киіледі. Сондай-ақ, ресми көк жапсырма да тағайындалуы мүмкін. АҚШ Жағалау күзетінің қосымша мүшелері АҚШ Теңіз күштері мен АҚШ Жағалау күзетінің бірдей кешкі формаларын киеді, бірақ алтын белгілердің орнына күміс құр шекпен және күміс Жағалау күзетінің қосымша офицерлік белгісі бар. Кеме офицерлері мен одан төменгі шендегілер өз қалауынша осы форманы кие алады, бірақ қара құр шекпен және күміс түймелермен.

Халықаралық ұйымдар

Әртүрлі халықаралық ұйымдар мен азаматтық топтар да мерекелік киімнің бір түрін қолданады. St John Ambulance ұйымының шаңырағындағы бірнеше ұлттық алғашқы медициналық көмек көрсету ұйымдары, мерекелік форманы ұлттық киімнің бір бөлігі ретінде пайдаланады. Әр елдегі мерекелік формалар өзгеше болады, бірақ көбінесе олар Сент-Джонның түстерін – қара, күміс (ақ немесе сұр) және қызыл – көрсетеді. Ұйымның тілімі мен стилі, сондай-ақ керек-жарақтары көбінесе британдық әскери стильде болады.