Кіріспе

1844-1859 жылдар аралығында Швеция және Норвегия патшайымы Леухтенбергтің Жозефинасы (Joséphine Maximilienne Eugénie Napoléone de Beauharnais; 14 наурыз 1807 – 7 маусым 1876), сондай-ақ Жозефина, король Оскар I-нің әйелі ретінде 8 наурыз 1844 жылдан 8 шілде 1859 жылға дейін Швеция және Норвегия патшайымы болды. Ол туғаннан бастап Болонья принцессасы және 1813 жылдан бастап Галлиера герцогинясы болды. Ол күйеуі билік құрған кезеңде саяси белсенділік танытып, оның саяси кеңесшісі ретінде үкіметтік істерге белсенді қатысты. Ол дін саласындағы либералды заңдарды енгізгендігі үшін танымал.

Ерте өмір

Жозефина 1807 жылғы 14 наурызда Италияның Милан қаласында дүниеге келді. Ол Люхтенберг герцогы Евгений де Богарне (1781–1824) және оның әйелі Бавария ханшайымы Августаның (1788–1851) алты баласының ағасы болды. Оның әкесінің әжесі және осы атпен шақырылуы Жозефин Ташер де Ла Пажери, Наполеонның бірінші әйелі; Наполеонның тілегімен оған «Жозефина» деген есім берілді. Анасының әкесі Бавария королі Максимилиан I Иосиф болды. Туғаннан кейін Наполеон оған Болонья ханшайымы деген атақ берді, ал кейін Галлиера герцогинясы атанды. Ол өмірінің алғашқы жеті жылын Италияда өткізді. Отбасы Миландағы Вилла Бонапартта және Миланнан тыс, Монцадағы жазғы сарайда күндерін өткізді. 1812 жылы оларға бұрынғы император Жозефина қонаққа келді. 1813 жылы оның әкесі Евгений, қалың жұбайының Наполеонға қарсы күштерге қосылу туралы ұсынысын қабылдамады. 1814 жылы Августа Мантуядағы әкесінің әскери штабына қосылды, онда Жозефинаның кіші қарындасы Теодолинда де Богарне дүниеге келді. Сәл уақыттан кейін Жозефина және оның бауырлары сарай қызметкерлерімен бірге анасына, Мантуядағы бекініске атпен барды. Сол жылы Наполеон жеңілгеннен кейін олардың ата-анасы Бавариядағы анасының әкесіне кетті, ал олардан кейін Жозефина мен оның бауырлары барон Дарнайдың, бұрын әкесінің хатшысы болған, серігінде оларға қосылды. Бұл Жозефинаның есте сақтаған естелігі болды. Оның әкесіне Люхтенберг герцогы атағы және Бавариядағы Эйхштатт княздығы иелік ретінде берілді. Оның балалық шағы бақытты деп сипатталады. Отбасы жазда Эйхштатта, ал қыста Мюнхенде Августаның отбасымен бірге болды.

Білім

Жозефина француз, неміс және итальян тілдерінде сөйлей білді және профессор Ле Сажбен тарих және географияны, профессор Мартинуспен ботаника мен табиғаттануды, профессор Сиберспен математика, физика және астрономияны оқыды.

Швеция мен Норвегияның мұрагер ханзадасына үйлену

Швеция королі Карл XIV Иоанн Вена конгресінің легитимистік саясатынан қауіптенді және Бернадоттар әулетіне Еуропаның ескі патшалық әулеттерімен қана байланыс орнатуды қалады. Осы мәселенің шешімі оның ұлы және тақ мұрагері, тәж шаһзада Оскардың үйленуі болды. 1822 жылы ол ұлын үйленуге келісуге және тәж шаһзадайы мен патшайым лауазымына үміткерлердің тізімін қарау үшін Еуропаға сапар жасауға мәжбүр етті. Тізімде Дания ханшайымы бірінші, Лейхтенберг ханшайымы екінші, Гессен ханшайымы үшінші, ал Веймар ханшайымы төртінші болып тіркелді. Карл XIV Иоанн Жозефина Лейхтенбергті екінші кандидат ретінде таңдады, себебі ол анасы арқылы Еуропаның ескі әулеттерімен, ал әкесі арқылы Бонапарт әулетімен байланысқа ие болды, осылайша ол "жаңа мүдделерді ескімен үйлестірді", – деп түсіндірді ол.

Қыз алысу және үйлену тойы

Оскар Дания ханшайымына үйленуден бас тартты, бірақ 1822 жылғы 23 тамызда Айхштатта Жозефинамен алғашқы кездесуінен кейін Лейхтенберг ханшайымына қызығушылық танытты. Екеуі бір-біріне тартылып, көріскенде ғашық болды, сондықтан екі отбасы да осы некені қабылдап, тиісінше ұйымдастырды. Жозефина швед тілін үйреніп, Оскармен үйленгенге дейін хат алмасып жүрді. Оның әкесі лютеран дініне өтуіне қарсы болмағандықтан, швед өкілдері оған дінін сақтау мүмкіндігін ұсынған болатын. Ол католик дінін ұстанса да, балаларын лютеран дінінде тәрбиелеуге келісті. Жеке католик діни қызметкерін алып келді және жеке шіркеуінде үнемі мисса мен зікірге қатысты. Рим папасы осыған рұқсат берген еді. Швецияда 1781 жылғы «Төзімділік жарлығы» шетелдіктер мен иммигранттарға діни бостандық берген. Алайда, шведтер үшін лютерандықтан басқа дінге ауысу мүліктің тәркіленуіне және елден қууға әкелді. Норвегиядағы жағдай да осыған ұқсас болды. Лютеран дін қызметкерлері осы некеге қарсы болды, бірақ король өз қалауын іске асырды. Принцесса Жозефина 1823 жылғы 22 мамырда Мюнхендегі Лейхтенберг сарайында ханзада Оскарға өкілдік арқылы үйленді. Олар 1823 жылғы 19 маусымда Швецияның Стокгольм қаласында жеке үйлену рәсімін өткізді. Бірінші үйлену рәсімі католик, ал екіншісі лютерандық болды. Анасының тегі (Гессен және одан әрі Ханау мен Ансбах, Баден-Дурлах және Клебург арқылы) арқылы Жозефина Швеция королі Густав I мен Карл IX-тың ұрпағы болды, оның балалары Густав Вазаның ұрпақтары саналды. Анасының әжесі Максимилиан I Иосиф Бавария арқылы, ол Данияның Кристиан II-нің немересі Рената Лотарингияның да ұрпағы болды. Жозефина он бір жылдан бері жоқ болған енесі, королева Дезидериямен бірге Швецияға келді. Олар 13 маусымда 1823 жылы Стокгольмнің жанындағы Манилаға келді, онда король Карл XIV Юхан, ханзада Оскар, әскери салюттер мен көпшілік оларды қарсы алды және Жозефинаны Кведлинбург аббаты, принцесса София Альбертина құшақтаған Хага сарайына эскорттады. Екінші үйлену рәсімі алты күннен кейін өтті. Швецияға келгеннен кейін алты күн өткен соң оның «Наполеонна» деген есімі алынып тасталды, себебі Швеция жақындағы соғыста Бонапартқа қарсы күрескен. Ол анасының әжесі үшін Парижде жасалған бірнеше құнды зергерлік бұйымдарды әкелді, олар әлі де Швеция, Дания және Норвегия корольдық үйлерінің мүлігінде сақталуда (Луиза және Марта арқылы). Швецияда ол атының швед тіліндегі нұсқасымен белгілі болды: Жозефина. Оның ілесінде қазынашысы болып тағайындалған Берта Цюк және католик мойындаушысы Якоб Лоренц Студах болды. Олардың өмірінің соңына дейін олардың қарым-қатынасы тығыз болды, сондықтан оларды «Үштік» деп атады. Жозефинаны Швецияға уақытша күтуші ханым, графша Аврора Вильгельмина Браге сүйемелдеді, бірақ келгеннен кейін графша Элизабет Шарлотта Пайпер және 1836 жылдан бастап Шарлотта Скьёльдебранд оның аға күтуші ханымы қызметін атқарды.

Тақ мұрагері

Жозефина Швецияға келген сәттен бастап жоғары қоғамдағы жеке тұлға ретінде де, қоғамдық тұлға ретінде де сәттілікке қол жеткізді және королева болғанда бұрынғы және кейінгі патшаларынан да танымал болды. Тақ мұрагері болғандықтан, ол анасының орындай алмаған өкілдік қызметін атқара алды және Швециядағы жаңа династияны танымал етуде маңызды рөл атқарды. 1824 жылғы жазда мұрагер ханзада мен ханшайым Норвегиядағы Кристианияға сапар шекті, онда монархияны танымал ету үшін көптеген қоғамдық іс-шараларға қатысты. Оскарға сапары барысында уақытша вице-король міндеті жүктелді, ал Жозефина оның Стортинг алдында пайда болғанда қорапта отырды. Содан кейін олар оны елге таныстыру үшін Швеция бойынша саяхат жасады. Ол сүйкімді, әдемі және қадірлі деп сипатталды, сонымен қатар өте қабілетті де есептелді: ол келген кезде швед тілінде дерлік еркін сөйлей білді. 1838 жылғы балда Фриц фон Дардель оны былай деп сипаттады: «Мұрагер ханшайым әдемі және қадірлі, мүмкін, сәл арық болғанмен, өте ақылды және баршаға ұнамды. Оны ешкім кінәлай алмайды, тек католик діні үшін ғана». 1823 жылғы 21 тамызда Карл XIV Джон осы күнді, ол мұрагер ханзада болып сайланған күнді Жозефинаның есім күні деп жариялады және одан әрі Жозефина күні деп атап өту керектігін мәлімдеді. Осы мереке алғаш рет сол күні Дроттингхольм сарайында өтті, және Жозефина күні Швецияда ондаған жылдар бойы тойланды: Стокгольм тұрғындары сол күні Дроттингхольм сарайына барып, онда олар үшін ұйымдастырылған мерекелік шараларға қатысып, балкондан қарсы алған Жозефинаға құттықтау айтты. Алайда, оның қайын анасымен қарым-қатынасы алғашқы жылдары біршама шиеленісті болды, өйткені патшайым Дезире күйеуінің өзіне немқұрайлы қарағанын сезінді және оның патшайымдық орны Жозефинаның танымалдылығымен көлеңкеленді. Бірақ алғашқы жылдардан кейін Жозефина мен Дезире арасындағы қарым-қатынас достық және үйлесімді болды. Жозефина мен Оскар арасындағы қарым-қатынас бастапқыда өзара бақытты деп сипатталды, және олар мәдениет, сурет салу, жазу және ән айту қызығушылықтарын бөлісті. Оскар мен Жозефинаның бес баласы болды, олардың екеуі Швеция мен Норвегияның патшалары болды. Алайда Оскар некеден тыс қарым-қатынастарымен танымал болды, бұл Жозефинаны қатты қинады, ол қызғаныштан зардап шекті. Оскар үйленгеннен кейін де Жакет Лёвенхильмпен байланысын жаңартты, бірақ Жозефина бастапқыда бұл туралы білмеді деп есептелді: алайда 1826 жылы ол күнделігінде оның істерін білетінін көрсетті, ал 1828 жылы ол неке адалдығын бұзу туралы ауыр күдіктер мен үнемі жүкті болудың қиындықтары туралы жазды. 1832 жылы, соңғы баласының туғанына бір жыл өткен соң, ол күнделігінде күйеуінің некеден тыс қатынастарына әйелдің төзімділік танытуы керек деген қазіргі заманғы көзқарас туралы жазды: Әйел үндемей азап шегуі керек және ол осы көзқарасты әділетсіз деп тапты. 1835 жылы Оскардың мінез-құлқына көңілі толмағандықтан, ол жүйкесін тыныштандыру үшін Медеви шипажайына сапар шекті. 1837 жылы Оскар мен Эмили Хогквист Бад-Эмсте кездесті. Жозефина Оскардың Эмили Хогквистпен қарым-қатынасын «оттан өту» деп сипаттады. Алайда Жозефина мен Оскар жұрт алдында бірге көрінуді жалғастырды, ал оның абыройлы мінез-құлқы жұрттың көңілінен шықты. Оскар бұл үшін танымал болмады, ал король Карл XIV Джон Жозефинаның азаптарына деген ықыласымен оны сөгісті. Мұрагер ханшайымның соңғы жылдары монарх пен мұрагер ханзада арасындағы қақтығысқа ықпал еткен бұл жағдай Жозефинаны саясатқа енгізді, өйткені ол күйеуі мен қайын атасы арасындағы делдал ретінде белсенді болды. Жозефина бау-бақшаға және сурет салуға қызығушылық танытты. Оның өнерге деген қызығушылығы белсенді және шынайы болды. Ол суретші (қатын-қабағы католик) София Адлерспарредің мансабын қолдады, сондай-ақ талантты әуесқой суретші болған өз қызы Евгенияның өнерге деген қызығушылығы мен талантын көтермеледі. 1836 жылы оған анасы, ағасы мен екі әпкесі келді. 1843 жылы ол Мюнхендегі анасына барып қайтты. Жозефина әлеуметтік реформалар мен қайырымдылық істеріне көп қатысты. Швецияға келгеннен кейін ол Швеция ханшайымы София Альбертинамен тығыз қарым-қатынас құрды, ол оны кедей әйелдерді қолдау үшін Välgörande Fruntimmerssällskapet (Қайрымдылық әйелдер қоғамы) ұйымына қатыстырып, осы жұмысқа енгізді. София Альбертина қайтыс болғаннан кейін ол осы ұйымды қорғауды өз міндетіне алды, сондай-ақ патшайым Дезире мен келіні патшайым Луиза қайтыс болғаннан кейін олардың қайырымдылық ұйымдарын да қорғады. Ол өзі де бірнеше қайырымдылық ұйымдарын құрды. Тақ мұрагері болған кезде ол аптасына екі рет көмек сұрап келгендерді қабылдады, және оның қызметі жылдар өте кеңейді. Оның басты назары кедей әйелдер мен балаларды қолдауға бағытталған. Ол 1826 жылы кедей жесірлер үшін Sällskapet de fattigas vänner ('Кедейлердің достары қоғамы'); 1827 жылы кедей аналарды қолдау үшін Sällskapet för uppmuntran av öm och sedlig modersvård ('Мейірімді және адал аналық күтімді ынталандыру қоғамы'); 1833 жылы әйелдер үшін жұмыс орталығы болған Sällskapet för arbetsamhetens uppmuntran ('Еңбекке ынталандыру қоғамы'); және кедей қыздарға арналған Kronprinsessans slöjdskola för fattiga flickor ('Мұрагер ханшайымның кедей қыздарға арналған қолөнер мектебі') ұйымдарын құрды. Жозефина, дінге терең сенгенімен және христиандық қайырымдылық идеясының ықпалында болғанымен, әлеуметтік қамтамасыздандыруды діннің емес, мемлекеттің міндеті деп есептеді және қайырымдылық жұмысында осы екі мәселені бөліп қарастырды. Оның кітапханасында ерте христиандық социализмі туралы еңбектер болды, олар мұқият оқылған сияқты. Жозефина Корольдік сарайда жеке католик шіркеуіне ие болды. Жеке өмірінде ол қайын анасын тек атпен ғана католик болудан шығуға ықпал етуге тырысқаны белгілі: 1844 жылы оның дін қызметкері ол қайын анасын елу жылдан бері алғаш рет тәубе етуге көндіргенін мәлімдеді. Оскар олардың жеке қарым-қатынасына қарамастан, оның діни құқықтарын әрдайым қолдады. Балаларына қатысты, ол олардың дініне араласа алмады, бірақ олармен дін туралы сөйлесті: ол және оның дін қызметкері католицизм мен лютерандық дінде ортақ нәрселерді анықтады, және осы мәселелер туралы ол балаларымен кедергі келтірмей сөйлеуге болады деп ойлады. Жозефина Швеция мен Норвегиядағы католицизмге үлкен қызығушылық танытты. Келгеннен кейін ол Стокгольмдегі католик қауымының ескерусіз қалғанын байқады. Басқа нәрселермен қатар, оның лайықты шіркеу ғимараты болмады, және ол ағымдағы католик дін қызметкері Жан Баптист Гридейннің, сонымен қатар оның қайын анасының дін қызметкері болғанын, оның салдарынан католиктердің беделіне нұқсан келтірді деп ойлады. Гридейн 1833 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның орнына оның жеке дін қызметкері Студах келді. 1837 жылғы 16 қыркүйекте Стокгольмдегі Санкта Эугения шіркеуі оның және Студахтың жұмысының нәтижесінде құрылды: бұл Реформациядан бері Скандинавиядағы алғашқы католик шіркеуі болды және Скандинавиядағы алғашқы апостолдық викариатқа айналды: Норвегия 1841 жылы қосылды. Ол жексенбі күндері онда миссаға қатысты.

Швеция мен Норвегияның патшайымы

1844 жылы Жозефина күйеуінің таққа отырғанынан кейін Швеция мен Норвегияның патшайымы болды. Швецияда 28 қыркүйекте 1844 жылы таж киді. Біраз қарсылық болды: 1840 жылдары діни пікірталас 1829 жылғы королева Дезидерияның таж кию кезіндегіден гөрі қызу болды, бірақ Оскар мәселені шешті, егер ол таж кимесе, өзі де таж кимейтінін мәлімдеді. Норвегияда католик патшайымның таж киюына күшті қарсылық болды. Ресми себеп – бұл рәсімнің қажеті жоқ, себебі патшайымның Норвегия конституциясында қандай да бір өкілеттігі болмады, бірақ шынайы себеп оның діні екені мойындалды: королева Дезидерия да Норвегияда таж кимеген еді. Осы себепті Оскар Норвегияда таж киюден бас тартты. Жозефина патшайым болған кезде Фредерика Бремер оның туралы былай деп жазды: «Ол өз ниетімен және еркімен әрекет етуді қалайды. Растаймын, бұл туралы сарайдан естімедім, бірақ осының шындық екеніне сенемін. Екі патшалық жұбайдың арасында оның мінезі күштірек деп есептеледі». Жозефина дін саясатына қатысты бірнеше заңдардың қабылдануына ықпал еткені белгілі. 1851 жылдан бастап ол реформациядан кейін Швециядағы алғашқы әйелдер католик орденін қолдады, сол кезде Filles du Coer de Marie монахтары католик балаларының білімімен айналысу үшін Стокгольмге қоныстанды. 1853–1854 жылдары швед лютерандарына католик уағыздарына қатысуға рұқсат берілді. 1853 жылы алты швед әйелінің католик дініне өткені хабарланды. Дін бостандығын енгізуге тырысып жүрген Жозефина Оскардан дін министрін әйелдерге қатысты тергеуді кейінге қалдыруға көндіруді өтінді. Осылай да болды. 1856 жылы Оскар дін бостандығын жақтады. Алайда 1857 жылы Оскар ауырып, әрекетке қабілетсіз болды, ал тәж мұрагері Чарльз регент болды. Чарльз католиктерге қарсы болғандықтан, анасының жоспарларына қарсы әрекет етті және королеваның діні мен саяси ықпалына байланысты оның қарсыластарына жататын викарий Нильс Йохан Экдальдың көмегін алды. Экдал сол кезде швед және католикке айналған королева Кристинаға төзімділік көрсетілмегендей, «елге неке арқылы кірген шетелдік патшайымға одан да аз төзімділік көрсетіледі» деп уағыздады. Алты әйел 1858 жылы сотқа тартылып, одан кейін елден қуылды және олардың мүлігі тәркіленді. Бірақ сол кезде бұл ескі заң Швецияның беделіне нұқсан келтірді, ал қуғын-сүргін – дау тудырды, сондықтан 1860 жылы Чарльз ақыры дін бостандығын енгізуге мәжбүр болды. Францияның Лион қаласына эмиграциялаған әйелдер дін бостандығы енгізілгеннен кейін Швецияға оралды. Жозефина Норвегияның патшайымы да болды. Ол норвегия табиғатын Баварияны еске түсіргендіктен бағалады. Ол 1849 жылы аяқталған Кристианиядағы Корольдік сарайдың интерьеріне үлкен әсер етті, норвегия өнеріне қызығушылық танытты және Кристианиядағы өнер көрмелеріне жиі қатысты. Оскархолл сарайының көбіне оның ықпалымен салынғаны айтылады. 1852 жыл оған қиын жыл ретінде сипатталды: күйеуі, қызы және ұлы Густавпен бірге ол Баварияда өлім төсегінде жатқан анасына барды. Қайтып келе жатқанда олар Норвегияға барды, онда Густав пневмониядан қайтыс болды. 1856 жылы ол Норвегиядағы Кристианияда реформациядан кейінгі алғашқы католик шіркеуі – Сент-Олаф шіркеуінің ашылуына қатысты. Ол үлкен ұлымен қарым-қатынаста қиындықтарға тап болды. Чарльз оның құрметке лайықты қызы Сигрид Спарреге терең ғашық болған. Бұл оқиға 1846 жылы Чарльзды Пруссияның Луизасына үйлендіру туралы келіссөздер жүргізіліп жатқан кезде болды. Жозефина 1848 жылы Спаррені сарайдан қуылтып, Чарльз бен Спаррені ажырастырды, бірақ ол Пруссиямен некелік одақты сақтап қала алмады. Чарльз Жозефинаның оны Спарреден айырғанын ешқашан кешірмеді, сонымен қатар ол анасының шешімін оның католик мойындаушысы Якоб Лоренц Студачка кінәлады, сондықтан ол католиктерге қарсы болды. Жозефина Чарльздың импульсивті, экономикалық жағынан жауапкершіліктен тыс және моральдық жағынан бос болғанын да ұнатпады. 1852 жылы корольдік жұп Германияға сапар шеккенде, Чарльз регент болып қызмет еткен алғашқы ретте, ол Чарльз бен оның кеңесшілерімен қоштасып: «Енді біз кетеміз, ал мырзалар билік етеді», – деді. Бұл сөзді салқын және күмәнді деп қабылдады. 1857 жылы Оскар I ауырып қалды. Монархтың ауруы регенттікке қажеттілікті тудырды, ал тәж мұрагері Чарльз анық таңдау ретінде көрінді. Король Жозефина корольдің әрекетке қабілетсіздігі кезінде Чарльзтың регент болып тағайындалуына қарсы болды. Бұл туралы әңгімелер тарады. Король мен королева астанадағы көлікте жұртқа көрсетілді. Король әлсіздіктен қолын көтере алмады, бірақ Жозефина оның қолын ұстап, амалдап, толқыды. Ол оған не болып жатқанын еске салды. Бұл оның саяси лауазымын жоғалтудан қорқатынын көрсетті деген әңгімелерге әкелді. Матильда д’Орозко бұл көзқарасты замандас хатында қорғады: «Ол, кешіріңіз, адамдарға амандасу үшін королді итеріп отыр, дейді. Ол оны қорғап отыр, мейірімді періште ретінде емес, міндетті құл ретінде емес, шейіт ретінде емес, тек билігі үшін алаңдаған қаһарман ретінде. Бұл қаншалықты қиын, қаншалықты алғыссыздық». 1857 жылдың күзінде ол Чарльзды регент етіп тағайындауға мәжбүр болды. Ол оның таңдаған кеңесшілеріне ризашылығын білдірді, бірақ бұл оның саяси қызметінің соңына жеткенін білдірді. Королева Жозефина оның өліміне дейін екі жыл бойы оны жан-жақты күткені үшін құрметке лайық болды.

Патша жесір

1859 жылы Оскар қайтыс болды, осылайша Жозефина жесір патшайым болды; бірақ ол 1860-шы жылдардың соңында, анасы, жесір патшайым Дезире қайтыс болған кезде ғана ресми түрде осы атаққа ие болды. Ол француз дәстүрін сақтап, қара түс емес, қызғылт түсті аза тұту түсі ретінде таңдады: қызғылт түс оның сүйікті түсі болатын және ол оны өмірінің соңына дейін киді. Жесір патшайым ретінде ол барлық саяси ықпалынан айырылып, қайырымдылық қызметтеріне және католик қауымының мәселелеріне ден қойды. Карл XV оны өткір мінезді және ресми деп санады, ал олардың пікірлері көбінесе үйлеспеді. Карл XV декаденттік өмір салтымен танымал болды: оның армян Охан Демиргианмен шығыс салқындағына түскені туралы әңгімелер тарады, ал жазғы резиденциясы Ульриксдал сарайы Версальмен салыстырылды, бұл тәждің беделін түсірді, және Жозефина да осының қорқынышында болды. Оның Луиза патшайыммен қарым-қатынасы өте жақсы болды деп айтылады. 1866 жылы ол патшалық жұптың парламенттік реформаға қатысты теріс пікірлерін бөлісті. Жесір патшайым Жозефина отбасында ауру жағдайында медбике болып жұмыс істегенімен белгілі болды, және оның Чарльзбен қарым-қатынасы оның соңғы жылдары жақсарды, оның денсаулығы нашарлап, ол масон болып, содан кейін католик және протестанттық арасындағы айырмашылықты азайды. Жозефина саяси оқиғалардан хабардар болды, бірақ енді оларға әсер ете алмады. Ол Австрияны Пруссияға қарсы қолдады, өйткені оның экспансионизмінен қорқып отырды. 1870 жылы Жозефина Папаның қатесіздігі туралы жаңа католик доктринасына қарсы екенін білдірді. Ол оны протестант әлемінде католик шіркеуін жек көретін доктрина деп санады. 1870 жылы туысы Наполеон III Франциядан тайдырылғанда, ол қатты қайғырды. Седан шайқасынан кейін ол тұтқынға алынған Наполеон III-ке Богарне отбасының мүшесі екенін ешқашан ұмытпайтынына сендірді. Ол Наполеон III-нің ұлын Швецияға шақырды, бірақ ол шақыруды қабылдамады. Ол сондай-ақ Папа мемлекеттерін аннексиялауға наразылық білдірді және 1870 жылды қорқынышты жыл деп атады. Жозефина 1871 жылы қайтыс болған келіні Луизаға күтім жасады. 1872 жылы Карл XV қайтыс болды, және Жозефинаның кіші ұлы Оскар II таққа отырды. Карл қайтыс болған кезде Жозефина Португалиядағы Лейхтенбергтен келген әпкесі Амелиге бара жатқан еді. Жолда ол Парижге барып, Эскориалда Испания королі мен королевасымен кездесті. Лиссабонда, өлім төсегінде жатқан әпкесі қайтып оралғанға дейін Синтра мен Монсеррат сарайларын көруін тіледі. Ол Карл қайтыс болғаннан кейін екі күн өткен соң Швецияға оралды. 1873 жылы Якоб Лоренц Студах қайтыс болғаннан кейін Жозефина Папамен Скандинавиядағы католик шіркеуінің миссионерлік епискобының орнына кім тағайындалғаны туралы келісті. Ол Шпейер епискобы Бонифатий фон Ханебергті таңдауды қалады. Бірақ Папа Иоганн Георг Губерді тағайындады. Жозефина 1862 жылы Швецияның Гётеборг қаласындағы және 1866 жылы Норвегияның Берген қаласындағы реформациядан кейінгі алғашқы католик шіркеулерін қолдады. 1865 жылы ол Ослодағы Қасиетті Жүсіп Шамбери орденінің католик мектебінің құрылуына көмектесті. Ол 1873 жылы кедей үйленген әйелдер үшін Stiftelsen Konung Oscar I:s minne (Оскар I естелігінің қоры) және 1873 жылы кедей католиктер үшін Stiftelsen Josephinahemmet (Жозефина үйінің қоры) құрды: екі мекемені де Германияның Қасиетті Елизавета орденінің монахтары басқарды. 1873 жылғы 13 маусымда Жозефина Швециядағы елу жылдығын тойлау кезінде көпшіліктің құрметіне ие болған, өміріндегі екінші үлкен мерекесін атап өтті. Ол қатты әсерленді, және оның хатындағы сөздері жиі келтіріледі: "Бұл жарты ғасырлық күн болды, мен оны өмір бойы ешқашан ұмытпаймын: менің жүрегім оны әрқашан жақсы есте сақтайды, ах, менің жақын досым, менің протестант Швециясы католик патшайымын осыншалықты бірауыздан тойлағанын көзімен көрдім. Мен осы үшін Құдайға шүкіршілік етемін және мадақтаймын."

1875 жылы ол Римдегі Папа Пий IX-қа барып, көптен бері армандаған діни саяхатын жасады. Ол "Тулгарн графесі" деген атпен және тек төрт сарай қызметкерімен жасырын сапар шекті. 1875 жылғы 22 мамырда ол Берлин, Мюнхен және Инсбруктан кейін Римге жетіп, Италия королін қабылдады және оның басшылығымен қала бойынша саяхаттады. Ол Скандинавиядағы католик жұмысымен байланысты Папамен ұзақ уақыт қарым-қатынаста болды, және Папа 1852 жылы оған Алтын Роза сыйлығын беруді ойластырған, бірақ протестанттық елде оны жаман қабылдауынан қорқып, бұл туралы ойын тоқтатты. 3 маусым 1875 жылы Жозефина Пападан қасиеттілікке ие болды, содан кейін оның қарындасы принцесса Матильда Виано және оның қызметшісі Розали Муффат қатысқан қоғамдық кеш болды, ол бұл рәсімге қатысқан алғашқы патша емеспен болды. Римнен кейін ол Неаполь, Болонья және Милан қалаларын аралап, Францияның бұрынғы императрицасы Евгенияны Зальцбургта кездестірді.

Өлім

Королева Жозефина 1876 жылы Стокгольмде 69 жасында қайтыс болды және католиктік жорамен жерленді. Оның соңғы сөздері: "Енді мен үйге барамын. Мен қатты қуаныштымын."