Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Юань империясының 10-шы императоры (таққа отырған: қазан-желтоқсан 1332 ж.)
10th Emperor of Yuan China (r. Oct Dec 1332)
Ринчинбал (моңғолша: Ринчинбал ᠷᠢᠨᠴᠢᠨᠪᠠᠯ, ; ), сонымен қатар Юань императоры Нинцзун ( ; 1326 жылдың 1 мамыры – 1332 жылдың 14 желтоқсаны) ретінде де белгілі, Қытайдың Юань әулетінің тағына қысқа мерзімге отырғызылған, бірақ таққа отырғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болған Кусаланың (Император Минцзунның) ұлы еді. Қытай императоры болғаннан басқа, ол Монғол империясының 14-ші Ұлы ханы деп есептеледі, бірақ империяның бөлінуіне байланысты бұл атақ тек номиналды болды.
Rinchinbal (Mongolian: Ринчинбал ᠷᠢᠨᠴᠢᠨᠪᠠᠯ, ; ), also known by his temple name as the Emperor Ningzong of Yuan (; May 1, 1326 – December 14, 1332), was a son of Kuśala (Emperor Mingzong) who was briefly installed to the throne of the Yuan dynasty of China, but died soon after he was installed to the throne. Apart from Emperor of China, he is also considered the 14th Great Khan of the Mongol Empire, although it was only nominal due to the division of the empire.
Өмірбаян
Ол Кусаланың (Мингцзонг императорының) екінші ұлы және Тогун Темурдың (Хуйцзонг императорының) кіші інісі болды. Оның анасы Найман тайпасынан шыққан Бабуша еді, ол Кусала Қатай хандығының билігінде Орталық Азияда сүргінде жүрген кезде танысқан. Әкесі Кусала қайтыс болғаннан кейін, оның орнына інісі Туг Темур (Кусаланы улаған деген күдік бар) келген кезде Ринчинбал Фу ханзадасы болып тағайындалды. Туг Темур 1331 жылғы қаңтарда ұлы Аратнадараны мұрагер етіп бекітті. Ұлының тағын сақтау үшін Туг Темурдың хатуны Будашири Ринчинбалдың анасы Бабушаны өлтіріп, Тоған Темурды Кореяға жер аударды. Алайда, бұл қадамдар артық болды, себебі Аратнадара мұрагерлік тағайындалғаннан бір ай өткен соң қайтыс болды. 1332 жылы Туг Темурдің Ел Тегус есімді ұлы болғанымен, өлім төсегінде ол ағасына жасаған әрекетіне өкініш білдіріп, тақты өзінің ұлына емес, Кусаланың үлкен ұлы Тоған Темурға беру ниетін жариялады. Бас кеңесші Эль Темур Кусаланың үлкен ұлы Тогун Темурдың таққа отыруына қарсылық көрсетті, өйткені ол Кусаланың өліміне қатысы бар деп күдіктенді. Бірақ Туг Темурдың жесірі, Ел Тегустің анасы Будашири хатун Туг Темурдың өсиетін құрметтегендіктен, 6 жасар Ринчинбал таңдалды. Тогун Темур астана Дадудан алысқа жіберілген болатын, ал Ринчинбал Дадуда қалып, Туг Темурдің жақсылығын көрді. 1332 жылғы 23 қазанда Ринчинбал жаңа император болып таққа отырды, бірақ 14 желтоқсанда Қытайдың оңтүстік-батысында қайтыс болды.
He was the second son of Kuśala (Emperor Mingzong) and a younger brother of Toghun Temür (Emperor Huizong). His mother was Babusha of the Naiman tribe, who met Kusala when he lived in exile in Central Asia under the Chagatai Khanate. When his father Kuśala died and was succeeded by his younger brother Tugh Temür (who is thought to have poisoned Kuśala), Rinchinbal was appointed to Prince of Fu. Tugh Temur made his son Aratnadara heir apparent in January 1331. In order to secure her son's throne, Tugh Temur's Khatun Budashiri executed Rinchinbal's mother, Babusha, and exiled Toghan Temur to Korea. These proved unnecessary, however, Aratnadara died one month after his designation as heir. Although Tugh Temür had a son named El Tegüs when he died in 1332, it is said that on his deathbed the Khagan expressed remorse for what he had done to his elder brother and his intention to pass the throne to Toghan Temur, Kusala's eldest son, instead of his own son. The grand councilor El Temür resisted letting Kuśala's eldest son Toghun Temür accede to the throne since he was suspected of having poisoned his father Kuśala. When Tugh Temur's widow and El Tegüs's mother Budashiri Khatun respected Tugh Temür's will of making Kuśala's son succeed the throne, the 6 year old Rinchinbal was chosen. While Toghun Temür was kept far away from the capital Dadu, Rinchinbal was in Dadu and had become favored by Tugh Temür. Rinchinbal was enthroned as the new emperor on October 23, 1332, but he died on December 14. in southwest China.