Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шағын қалашық бірнеше заңдарды қабылдауда алғашқылардың бірі болды; ол тіркелген алғашқы санитарлық ережелермен мақтанды (қоғамдық жолдың жанында дәретханалар болмауы, дренаждар қазылып, жерлерде арамшөптер тазалануы) және қаладағы жалғыз қонақүйдің бағасын реттеу, сондай-ақ алкогольдік сусындарды, оның ішінде мадера, джиннер, кильтум (ромның алдағысы) және тіпті америкалықтар жасаған сусынды қамтыды. Әрине, сол кезде алкоголь ләззат емес, қажеттілік саналды, себебі ол безгек сияқты «миазмаларға» ұшыраудан туындайтын аурулардан сақтайды деп қате есептелді. 1763 жылдың наурыз айында көтерілісшілердің басшысы Куффи кішкентай қаладағы Саясат сотының ғимаратын өз штаб-пәтері етіп алды және оның есігінің екі жағына Принс деген темірші оған жөндеп берген екі зеңбірек орнатты. 1764 жылы революционерлер өзеннің жоғарғы ағысына қарай шегінуге мәжбүр болғанда, Нью-Амстердам Принстің қадағалауымен өртеліп, тек кірпіштен салынған лютеран шіркеуі ғана аман қалды. Көтеріліс басылғаннан кейін, ол өрт қоюмен айыпталып, өлім жазасына кесілді. Ауыл кейіннен қайта құрылды, бірақ 1770 жылдарға қарай ол енді колонияның орталығы болмайтыны анық болды. Егіншілер өзеннің төменгі ағысындағы құнарлы топыраққа көшіп, қалашықты өзеннің жоғарғы ағысында сәл оқшау қалдырды. Бастапқыда голланд билігі онда әсем үкіметтік ғимараттар салуды жоспарлады – бұл жоспарлар әлі де Гаагадағы мемлекеттік архивтерде сақтаулы. Алайда, олар Бербице экономикасының қызметі төменгі өзенге шоғырланған жағдайда мұндай дамудың нәтижесіз болатынын мойындауға мәжбүр болды және 1785 жылы қаланы Канье өзенінің сағасына көшіру туралы шешім қабылдады. 1790 жылдың маусым айында билік жеке тұрғындарға дайын болды, ал келесі жылдың қаңтарында қазіргі Жаңа Амстердамда үйлерді беру шарттарын белгілейтін жарлық жариялады. Әрбір тұрғын өз жерін құрғатып, дренаждық арналар қазуға міндетті болды, ал егер ол үкімет өзеннің жоғарғы ағысынан көшкеннен кейін алты ай ішінде үй салса, онда ол өз учаскесінен айырылар еді. Бес жылдан кейін Бербице астанасы британдықтардың қолына түсті, бірақ оның сыртқы түрі Еуропаның сол бөлігінен келген алғашқы саяхатшылардың барлығына да әсер етпеді. Алайда, ол біртіндеп өзінің ерекше сипатын қалыптастырды және оның жетістігіне байланысты бүгінгі күнге дейін (басқа көптеген артықшылықтармен қатар) Сезар Кастеллани сәулетінің ең жақсы мысалы саналады, атап айтқанда, Жаңа Амстердам мемлекеттік ауруханасы (Джорджтаундағы «Пальмалар» оның тағы бір жұмысы). 1831 жылы Нью-Амстердам астана мәртебесін жоғалтты, өйткені Бербице және Эссекибо/Демерараның екі колониясы біріктіріліп, Британдық Гвиана құрылды. Қазіргі қалаша салыстырмалы түрде кішкентай, үш негізгі көшеден және ондаған қиылысқан көшелерден тұрады. Оның мэрі – Кирт Винтер, ал нарығы да гүлденуде. Жаңа Амстердамнан Курантин өзені арқылы Крэбвуд-Крикке (шамамен 72 км қашықтықта) немесе Бербицедің Шығыс Канье аймағына жете аласыз. Бербице өзенінің жағалауымен Мара қаласына дейін 40 шақырымдай оңтүстікке қарай жол да бар.
The little township was a pioneer in several by laws; it boasted the first sanitation regulations on record (no privies near the public path, drains to be dug and places kept weeded) and the first price controls in the only hostelry in town as well as alcoholic beverages, including madeira, jenever, kilthum (the forerunner of rum) and even a drink made by the Amerindians. Of course, alcohol was not considered an indulgence in those days, but rather a necessity, since it was erroneously believed that it warded off diseases like malaria, which it was claimed came from exposure to 'miasmas'. In March 1763, the rebel leader Cuffy made the Court of Policy building in the little town his headquarters, and on either side of its doorway he placed two cannon, which had been repaired for him by the blacksmith Prins. When the revolutionaries were forced to retreat upriver in 1764, New Amsterdam was torched under the supervision of Prins, and only the brick Lutheran church survived. After the uprising was crushed, he was charged with arson and executed. While the village was rebuilt afterwards, by the 1770s it was already becoming apparent that it had ceased to be the centre of the colony. The planters had begun to move to the more fertile soils of the lower river, leaving the township somewhat isolated upstream. At first the Dutch authorities had some grandiose plans to construct imposing government buildings there plans which can still be seen in the State Archives in The Hague. However, eventually they had to recognize that such development would be futile in a context where Berbice's economic activity was centred on the lower river, and in 1785 they took a decision to relocate the town to the mouth of the Canje. By June 1790, the authorities were ready for private residents, and in January of the following year they published an ordinance laying down the conditions for the granting of house lots in the present New Amsterdam. Each resident had to empolder his land and dig drainage ditches, and anyone who had not built a house within six months of the government being transferred from upstream, was to lose his lot. Five years later, Berbice's capital fell into British hands, although not all its early visitors from that quarter of Europe were impressed by its appearance. Gradually, however, it acquired a character of its own, and to its credit it still boasts (among many other advantages) what is arguably the best example of Cesar Castellani's architecture extant, namely, the New Amsterdam Public Hospital (The Palms in Georgetown is another example of his work). In 1831, New Amsterdam lost its status as a capital, when the two colonies of Berbice and Essequibo/Demerara were combined into one to become British Guiana. The present town is fairly small, consisting of three main roads with about a dozen cross streets. It has a mayor, Kirt Wynter, and a thriving market. From New Amsterdam you can get to Crabwood Creek (about 45 mile (72 km) away) via the Courantyne River or to the East Canje area of Berbice. A road also leads up the Berbice River bank to the town of Mara about 25 mile (40 km) south.
Қызықты орындар
Жаңа Амстердам порты ретінде қызмет етеді және мемлекеттік басқарылатын ауруханаға ие. Қалада көптеген ескі отарлық ғимараттар бар, олардың кейбіреулері голланд отарлау дәуіріне дейін барады. 2008 жылдың желтоқсанында Бербис көпірінің ашылуы Нью-Амстердамға саяхаттауды жеңілдетіп, Джорджтаунмен тікелей байланыс жасады.
New Amsterdam serves as a port and has a government run hospital. The town has many old colonial buildings, some dating back to the time of Dutch colonisation. In December 2008, travel to New Amsterdam was made easier by the opening of the Berbice Bridge providing a direct connection to Georgetown.
Коммуналдық қызметтер
Жаңа Амстердамда үш теледидар станциясы бар: қаланың орталық бөлігінде орналасқан DTV 8, Врайманның Эрвен ауданында орналасқан Литтл-Рок теледидар станциясы (LRTVS) 10-арнасы, және Сент-Энн көшесінде орналасқан TVG. LRTVS – Бербицедегі алғашқы теледидар станциясы болды. 2014 жылы Литтл-Рок Жаңа Амстердамнан хабар тарататын алғашқы радиостанцияны іске қосты, ол FM 88.5 МГц жиілігінде хабар таратады.
New Amsterdam has three television stations: DTV 8, located in the heart of the town, Little Rock Television Station (LRTVS) Channel 10 located in Vryman's Erven, TVG located in St. Ann Street. LRTVS was the first television station in Berbice. The first radio station broadcasting from New Amsterdam was also launched in 2014 by Little Rock and broadcasts on FM 88.5 MHz.
Климат
Жаңа Амстердам тропикалық жаңбырлы орман климатына (Af) ие, және жыл бойы мол жауын-шашын жауады.
New Amsterdam has a tropical rainforest climate (Af) with heavy rainfall year round.