Кіріспе

Джозеф О'Ниллдің романы. «Недерланд» (2008) – Джозеф О'Ниллдің романы. Ол 11 қыркүйекке жасалған шабуылдардан кейін Нью-Йоркте тұратын голландиялықтың өмірін баяндайды. Ол крикет спортына қызығып, «Стейтен-Айленд» крикет клубында ойнай бастайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Netherland басты кейіпкер Ханс ван ден Брукпен басталады, ол Лондонда ағылшын әйелі Рейчелмен бірге тұратын голландиялық қаржы сарапшысы, бірақ дереу Ханстың 9/11 оқиғасынан бұрын және одан кейін Нью-Йоркте өткен жылдарына көшеді. Романның басында Ханс романдағы орталық тұлғаға айналатын, алысқан досы Чак Рамкиссонның Манхэттендегі жерлеу рәсіміне дайындалып жатыр. Тринидад иммигранты Чак, Хансқа Стейтен-Айленд крикет клубының әлемін ашады, оның көптеген мүшелері Батыс Үндістан немесе Оңтүстік Азиядан шыққан. Чак – харизматикалық идеалист, бірнеше (кейде заңсыз) бизнеспен айналысады және болашаққа қатысты зор, оптимистік жоспарлар құрады. Ханс американ арманына Чактың тартымды ықыласына еріп, ал Рейчел ұлының қауіпсіздігіне деген сылтаумен және экономикалық құлдырауға американдықтардың бейімділігіне наразылық білдіре отырып, Лондонға оралады. Рейчел Чактан гөрі әлдеқайда жағымсыз кейіпкер болғанымен, Ханс ақыры оны Лондонға ертіп келеді. Ол Тринидадтық досымен байланысын үзеді, ол жылдар өткен соң Гованус каналында қолғаппен байланған күйде табылған дене болып шығады.

Жарияланымдар мен шолулар

"Нидерланд" романын жазу О'Ниллдің жеті жыл уақытын алды. Ол аяқталғаннан кейін О'Нилл агент табуда үлкен қиындыққа тап болды. Кітапты АҚШ-тың барлық ірі баспалары қабылдаудан бас тартты, тек Рэндом Хаус компаниясының бөлімшесі – Пантеон Букс қабылдады. Бас директор Сонни Мехта крикет спортының жанкүйері болғандықтан, "Нидерландты" оқығаннан кейін кітап сатушыларға ықпалды жеке ұсыныс хат жазды. "Нидерланд" 2008 жылдың мамыр айында жарық көрді және "Нью-Йорк Таймс кітап шолуының" мұқабасында басылды, онда аға редактор Дуайт Гарнер оны "Дүниежүзілік сауда орталығы құлағаннан кейін Нью-Йорк және Лондон қалаларындағы өмір туралы ең өткір, ашулы, талапкер және көңілсіздікке толы туынды" деп сипаттады. Кейін сол жылы кітап "Нью-Йорк Таймс кітап шолуының" "2008 жылғы 10 үздік кітап" тізіміне, газет редакторларының таңдауы бойынша енді. Джеймс Вуд "The New Yorker" журналында жариялаған мақаласында оны "Мен оқыған ең керемет постколониалды кітаптардың бірі" деп атады. Ол кітаптың "9/11 романы ретінде дұрыс түсінілмейтінін, оның ең бағалы жағы – Ұлы Гэтсбидің постколониалды жаңа басылуы екенін" жазды. Harper Perennial басылымының соңында жарияланған автормен сұхбатта Джозеф О'Нилл: "Әрине, «Нидерланд» «Ұлы Гэтсбимен» әлдебір әңгіме жүргізіп жатыр, мүмкін оған және сол керемет кітапқа байланысты түсініктерге қош десіп жатыр" деді.

Марапаттар мен ұсыныстар

2008 жылғы Букер сыйлығының жариялануына дейін өткен апталарда кейбір әдеби сарапшылар «Нидерланд» кітабының жеңіске үміткер екенін айтты. Бұл кітап сондай-ақ 2008/9 жылғы Уорвик сыйлығына ие болды және 2008 жылдың қараша айында жарияланған осы сыйлықтың ұзақ тізіміне енді. «Нидерланд» 2009 жылы PEN/Фолкнер көркем әдебиет сыйлығы мен 2009 жылы Керри тобының ирландтық көркем әдебиет сыйлығын жеңіп алды. 2010 жылдың 12 сәуірінде «Нидерланд» Халықаралық Дублин әдеби сыйлығының финалдық тізіміне енген сегіз романның бірі ретінде жарияланды.

Аудармалар

Атаудың әдемі ойынға құрылғандығы голланд тіліне аударылмайды, ал голланд тіліндегі аударма мағынасы нақтырақ болғанымен, екіұшты Nederland есімдігінен гөрі Laagland ("Төмендік") атауын қолданады.