Кіріспе
Командант (,/k//ɒ//m//ən/'/d//ɑː//n//t/ немесе ,/k//ɒ//m//ən/'/d//æ//n//t/; kɔmɑ̃dɑ̃) – әскери (немесе басқа да униформа киетін қызметтердегі) оқу орнының немесе академияның бастығына берілетін атақ. Бұл термин ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде кеңінен қолданылады. Кейбір елдерде бұл әскери немесе полиция шені болуы мүмкін. Сонымен қатар, командант әскери түрме немесе тұтқын лагерінің (концентрациялық лагерьлер мен соғыс тұтқындары лагерлері де осыған жатады) командиріне сіңіріледі.
Commandant (,/k//ɒ//m//ən/'/d//ɑː//n//t/ or ,/k//ɒ//m//ən/'/d//æ//n//t/; kɔmɑ̃dɑ̃) is a title often given to the officer in charge of a military (or other uniformed service) training establishment or academy. This usage is common in English speaking nations. In some countries it may be a military or police rank. It is also often used to refer to the commander of a military prison or prison camp (including concentration camps and prisoner of war camps).
Бангладеш
Бангладеште қарулы күштерде "комендант" әскери шындық емес, лауазым. Комендант кез келген әскери оқу орнының немесе бөлімшесінің басшысы болып табылады.
Канада
Командир – Канадалық әскерлердегі полк немесе батальон сияқты орташа өлшемдегі бөлімше командиріне арналған қалыпты канадалық француз тіліндегі термин. Кіші бөлімшелерде командир француз тілінде офицер-комендант деп аталады. Керісінше, канадалық ағылшын тілінде "комендант" сөзі тұрғындарға бақылау және/немесе қызметтер ұсынатын әскери бөлімшелердің командирлеріне ғана қолданылады (мысалы, әскери мектеп немесе колледж, ұзақ мерзімді денсаулық сақтау мекемесі немесе қамау орны).
Франция
Француз армиясы мен Француз әуе күштерінде "комендант" термині майор шенімен тең келеді (НАТО шендік коды OF 3). Дегенмен, француз әскери-теңіз күштерінде "комендант" – бұл жоғары шенді офицерлердің, атап айтқанда корвет капитаны, фрегат капитаны және васьеу капитаны, атауы, бірақ шені емес.
Германия
Неміс тілінде әскери комендант – әскери нысанның (мысалы, бекіністің), көлік құралының, ұшақтың (ұшқыш әрқашан комендант емес, егер басқа экипаж мүшесі жоғары шенді болса) немесе кеменің (мысалы, U Boot Kommandant) командирі. Губернатордан өзгеше, Императорлық неміс армиясының немесе Вермахтың бекініс коменданты жоғары емес, тек төменгі билікке ие болған. Губернаторға бағынышты болғанда, оның міндеттері гарнизондық қызметпен шектелген. Оған Плацмайор бағынышты болды. Бундесвердің теңіз күштерінде командирлер, соның ішінде бұрынғы командирлер, арнайы комендант белгісін тағады. Комендант қызмет етіп жатқанда, ол кеуде қалтасының үстінде, оң жағында тағылады. Бұрынғы командирлер оны сол жақ кеудесіне, есімдік таңбасының астына тағады. Баден-Вюртемберг, Бавария, Австрия, Швейцария және Оңтүстік Тирольде ерікті өрт сөндіру бригадасының басшысы комендант деп аталады. Ол өрт сөндіру бригадасын басқарады және жергілікті өрт сөндіру бригадасын даярлау мен жұмылдыруға жауапты. Өзінің жергілікті аумағында ол жоғары деңгейдегі басқару оны өз мойнына алғанша, барлық өрт сөндіру бригадаларының операциялық басқаруын жүзеге асырады.
Ирландия
Ирландия армиясында комендант (Comdt; ceannfort) басқа армиялардағы майор шеніне балама. Ирландия армиясының коменданттарына кейде, Біріккен Ұлттар Ұйымы немесе Еуропалық Одақ аясында шетелде қызмет атқаратын болса, жаңсақтықты болдырмау үшін майор деп сіңіріледі.
Оңтүстік Африка
Оңтүстік Африкада Командир – 19 және 20 ғасырдың басында командо (милиция) бөлімшесінің бас офицерінің атағы еді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Командир атағын Қорғаныс мылтық қауымдастығының бөлімшелерін басқаратын офицерлер де қолданды, олар бұргер командосы деп те белгілі болды. Командолар төтенше жағдайларда шақырылған милициялық бөлімшелер болып, Тұрақты әскер және жартылай белсенді азаматтық күш полктерінен кейін қорғаныстың үшінші деңгейін құрады. Командир шені командоның көлеміне байланысты майор немесе подполковник шеніне балама болды. 1950 жылдан 1994 жылға дейін командир (шін) подполковник шеніне тең болды және батальон командирінің лауазымын білдірді. Бұл шін Армия мен Әуе күштерінің екеуі де қолданды. Әскери-теңіз күштеріндегі баламасы – командир. Оңтүстік Африка полициясы бұл шін қолданбады, олар подполковник шінін сақтап қалды. Командир шінінің белгісі бастапқыда бес қабырғалы жұлдыздың үстіндегі тәж болды. 1968 жылдан 1970 жылға дейін командо күштерінде Бас командир деген ұқсас шін болды. Соңғы кезде бұл терминнің қолданылуы стандартты тәжірибеге сәйкес келеді, яғни оқу институтының бас офицері.
Жаңа Зеландия
Жаңа Зеландия қорғаныс күштерінде "комендант" термині, жауынгерлік тапсырмаларға тартылмаған және операциялық емес гарнизондық бөлімшелердің жоғары офицері (немесе командирі) үшін қолданылады. Бұған әдетте Жаңа Зеландия қорғаныс колледжі, Жаңа Зеландия кадет күштері және (бұрынғы) Командалық және штабтық колледж сияқты оқу орындары жатады. Бұл атау басқа да жауынгерлік тапсырмаларға тартылмаған бөлімшелерге, мысалы, Бернхамдағы әскери түзеу мекемесіне немесе базалық деңгейдегі инженерлік бөлімшелерге де қолданылуы мүмкін. Жауынгерлік бөлімшелер үшін эквивалентті термин – "командир", мысалы, Жаңа Зеландия Бірлескен күштер штабының командирі. 2010 жылы Оқу және білім беру басқармасы құрылған кезде, Қорғаныс колледжінің комендантын күшейту үшін Оқу институтында қосымша комендант лауазымы құрылды.
Сингапур
Ұлттық полиция кадет корпусында (NPCC) комендант лауазымы Сингапур полициясының офицеріне беріледі, ол NPCC-ге жетекшілік етеді. Комендантқа NPCC офицерлері болып табылатын оның көмекші командирлері көмектеседі. Сингапур бойынша NPCC бөлімшелері 20 "аймаққа" бөлінгендіктен, әр аймақты NPCC офицері – аймақ командирі басқарады. Бұл аймақ командирі, әдетте, өзі басқаратын аймақтағы бірліктердің офицері болады.
Шри-Ланка
Шри-Ланкада еріктілер күшінің команданты – Шри-Ланка армиясының еріктілер күшінің басшысы. Командир – бұл әскери академиялардың, Шри-Ланка әскери академиясы, Теңіз және теңіз академиясы және Әуе күштері академиясының командирі (бір жұлдызды шен) және Қорғаныс қызметтерінің командалық және штаб колледжінің командирі (екі жұлдызды шен) атағы. Бұл сондай-ақ генерал сэр Джон Котелавала қорғаныс университетінің де-факто вице-канцлерінің лауазымы, әдетте екі жұлдызды офицер. Полковник-комендант – армия корпусында және Шри-Ланка Ұлттық гвардиясындағы полк командиріне ұқсас құрметті лауазым, жаяу әскер полктерінде кездеседі. Орталық командирі лауазымы – корпус немесе полктің командирі. Командир – Шри-Ланка полициясының арнайы жасағының басшысы.
Ұлыбритания
Британдық қарулы күштерде комендант әдетте Корольдік әскери академиясы Сандхерст немесе Корольдік әуе күштерінің колледжі Кранвелл сияқты оқу орнының командалық офицері болып табылады. XIX ғасырдың басында Англияда комендант термині бұйрықтап берумен (commandment) шатастырылып қолданылған, яғни адам Әділеттердің бұйрықтап берушісі (Commandment of the Justices) ретінде, жауапты офицер ретінде әрекет ете алатын. Полковник-комендант – 1922-1928 жылдар аралығында Ұлыбритания армиясында, ал 1755 жылдан бастап Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін белгілі бір уақытқа дейін Корольдік теңіз жаяу әскерінде болған лауазым. Ол армиядағы бригадир-генералдың орнын басты, ал өзі армияда да, теңіз жаяу әскерінде де бригадирмен алмастырылды. Полковник-комендант сонымен қатар кейбір армия корпустарының салтанатты басшысы болып табылады және бұл лауазымды әдетте жоғары генерал атқарады. Комендант 1951 және 1993 жылдар аралығында Әйелдердің Корольдік теңіз күштері қызметінің директорының коммодор дәрежесімен теңестірілген лауазымы болды. Армия кадеттік корпусында полковник әдетте ACF округінің басшысы болып табылатын жоғары офицерлік шенді офицер болып саналады. Сондықтан бұл шен комендант деп белгілі, ал оның бірінші орынбасары (2IC) – подполковник шеніндегі коменданттың орынбасары. Корольдік әуе күштерінің әуе кадеттерінде ұйымға жауапты офицерге Әуе кадеттерінің коменданты атағы беріледі және ол екі жыл бойы осы лауазымды атқарады. Бұрын полиция күштеріндегі арнайы жасақтың басшысы комендант деп аталған. Кейбір күштерде бас комендант атағы болған, ал оған бағынышты дивизиялық немесе кіші дивизиялық коменданттар болған. Қазіргі таңда бұл лауазымға арналған стандартты атау – бас офицер. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы еріктілердің көмек көрсету ұйымында әскери госпитальдың немесе еріктілердің көмек жасағының (VAD) бас офицері, ер немесе әйел болсын, комендант атағын алған.