Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Селинь – Швейцарияның Женева кантонындағы муниципалитет. Ол Женева кантонының Вод кантонымен қоршалған екі шағын анклавынан тұрады, Кранс-пре-Селиньге жақын орналасқан.
Céligny is a municipality in the canton of Geneva, Switzerland. It consists of two small exclaves of the Canton of Geneva surrounded by the Canton of Vaud, near Crans près Céligny.
Тарих
Селинь алғаш рет 1163 жылы Силиниякум деп тіркелген. Салынған аумақтың 11,0%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 4,9%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Орманды жерлердің 15,1%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 4,5%-ы жеміс бақшаларымен немесе шағын ағаш тобымен жабылған. Егіс жерінің 51,8%-ы егін өсіруге, 11,0%-ы жайылымға, ал 2,4%-ы жеміс бақшалары мен жүзімдіктерге пайдаланылады. Осылайша, ол өзіндік эксклав та емес, анклав та емес. Дегенмен, көлдің осы жанындағы бөлігімен бірге ол Кантонның эксклавын құрайды (бірақ бәрібір анклав емес). Селинь муниципалитеті Лес Бондекс, Мурат, Селинь көлі, Селинь ауылы және Лес Кудрес кіші аудандарынан немесе ауылдарынан тұрады.
Céligny is first mentioned in 1163 as Siliniacum. Of the built up area, housing and buildings made up 11.0% and transportation infrastructure made up 4.9%. Out of the forested land, 15.1% of the total land area is heavily forested and 4.5% is covered with orchards or small clusters of trees. Of the agricultural land, 51.8% is used for growing crops and 11.0% is pastures, while 2.4% is used for orchards or vine crops. it is thus by itself neither an exclave nor an enclave. However, together with this adjacent part of the lake, it does constitute an exclave of the Canton (but still not an enclave). The municipality of Céligny consists of the sub sections or villages of Les Bondex, Murat, Céligny lac, Céligny village and Les Coudres.
Атақты тұрғындар
Роялист журналист және ойшыл Жак Мале дю Пан (1749–1800) Селиньиде дүниеге келді. Луи Франсуа Сенн (1799–1873), медицина және хирургия докторы, саясаткер. Ұлы Кеңестің депутаты (1846–1848 жж.) және (1855–1856 жж.). Женева ауруханасының бас хирургы. Женева музыка консерваториясы комитетінің мүшесі (1849–1860 жж.). Селиньидегі Белль Ферм мүлігінің иесі. Фунекте жерленген. Белгілі итальяндық экономист Вильфредо Парето (1848–1923), 80/20 қағидасының және Парето оптималдығының авторы, Селиньиде өмір сүрді, осыдан оған «Селиньинің усақ-түйекке көңіл бөлмейтіні» деген лақап ат қойылды. Ол 1923 жылғы 19 тамызда Селиньиде қайтыс болды және 1923 жылғы 23 тамызда шағын Селиньи зиратында ешқандай салтанатсыз жерленді. Оның қабіртасында жай ғана «Вильфредо Парето» деп жазылған. Екі танымал британдық тұрғыны – актер Ричард Бертон (1925–1984) және романист Алистер Маклин (1922–1987) осы жерде жерленген. 1997 жылы бұл қалада супермодель және Дэвид Нивеннің жесірі Хьордис Генберг қайтыс болды.
Royallist journalist and thinker Jacques Mallet du Pan, (1749 1800), was born in Céligny. Louis François Senn, (1799 1873), Doctor of Medicine and Surgery, politician. Deputy to the Grand Council (1846 1848) and (1855 1856). Head surgeon at Geneva hospital. Member of the Committee of the Geneva Conservatory of Music (1849 1860). Owner of the Belle Ferme estate in Céligny. Buried in Founex. The notable Italian economist Vilfredo Pareto, (1848 1923), father of the 80/20 theory and Paretos Optimatality, lived in Céligny, earning him the epithet of "hermit of Céligny". He died on 19 August 1923 in Céligny and was buried in the small Céligny cemetery without fanfare on 23 August 1923. The engraving on his tombstone simply states Vil Fredo Pareto. Two notable British residents were the actor Richard Burton, (1925 1984), and novelist Alistair MacLean (1922 1987) who are both buried there. Hjördis Genberg, (1919 1997), a supermodel and widow of David Niven, died in the town in 1997.
Демография
Селиньиде 2008 жылы халықтың 30,8% шетелдік азаматтарды құрады. Соңғы 10 жылда (1999–2009) халық саны 5,3%-ға өзгерді. Бұл өзгерістің 3,4%-ы көші-қон есебінен, ал 5,2%-ы туыс-өлім көрсеткіштерінен туындады. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілінде сөйлейді (487 адам немесе 81,3%), екінші орында неміс тілі (38 адам немесе 6,3%), үшінші орында ағылшын тілі (36 адам немесе 6,0%) тұр. Муниципалитеттегі тұрғындардың 127-сі немесе шамамен 21,2%-ы 2000 жылы Селиньиде туып, сол жерде тұрды. 113 адам немесе 18,9%-ы осы кантонда, 176 адам немесе 29,4%-ы Швейцарияның басқа аймақтарында, ал 164 адам немесе 27,4%-ы Швейцариядан тыс жерде дүниеге келген. 2000 жылы муниципалитетте 234 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үйде 2,5 адам тұрды. 2000 жылы муниципалитетте 269 пәтер тіркелді. Көбінесе 4 бөлмелі пәтерлер кездеседі, олардың саны 59-ға жетеді. 15 бір бөлмелі және 111 бес және одан көп бөлмелі пәтерлер бар. Осы пәтерлердің барлығының 223-і (жалпы санының 82,9%) тұрақты түрде пайдаланылып, 33 пәтер (12,3%) маусымдық тұруға арналған, ал 13 пәтер (4,8%) бос болды.
Céligny has a population of as of 2008, 30.8% of the population are resident foreign nationals. Over the last 10 years (1999–2009) the population has changed at a rate of 5.3%. It has changed at a rate of 3.4% due to migration and at a rate of 5.2% due to births and deaths. Most of the population (as of 2000) speaks French (487 or 81.3%), with German being second most common (38 or 6.3%) and English being third (36 or 6.0%). Of the population in the municipality 127 or about 21.2% were born in Céligny and lived there in 2000. There were 113 or 18.9% who were born in the same canton, while 176 or 29.4% were born somewhere else in Switzerland, and 164 or 27.4% were born outside of Switzerland. as of 2000, there were 234 private households in the municipality, and an average of 2.5 persons per household. In 2000 there were 269 apartments in the municipality. The most common apartment size was 4 rooms of which there were 59. There were 15 single room apartments and 111 apartments with five or more rooms. Of these apartments, a total of 223 apartments (82.9% of the total) were permanently occupied, while 33 apartments (12.3%) were seasonally occupied and 13 apartments (4.8%) were empty.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Гаренго және Элисей иеліктері Швейцарияның ұлттық маңызы бар мәдени мұра нысандары ретінде тіркелген. Целинь ауылының барлық бөлігі Швейцарияның мәдени мұра нысандарының тізіміне енгізілген.
The Domaine De Garengo and the Domaine de l’Élysée are listed as Swiss heritage site of national significance. The entire village of Céligny is part of the Inventory of Swiss Heritage Sites.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең танымал партия LPS партиясы болды, ол 25,87% дауыс алды. Келесі үш ең танымал партия - SVP (18,03%), Жасылдар партиясы (17,58%) және SP (14,22%). Федералды сайлауда барлығы 167 дауыс берілді, сайлауға қатысу 48,4% құрады. 2009 жылғы Grand Conseil сайлауында барлығы 335 сайлаушы тіркелген, оның ішінде 138 (41,2%) дауыс берді. Бұл сайлауда муниципалитеттегі ең танымал партия 29,6% дауыс жинаған Либералды партиясы болды. Кантондық сайлауда олар ең көп дауыс жинады. Екінші ең танымал партия - "Жасылдар" (18,5%), олар сондай-ақ кантондық сайлауда екінші орын алды, ал үшінші ең танымал партия - "Социалистер" (8,9%), олар кантондық сайлауда төртінші орын алды. 2009 жылғы Conseil d'État сайлауында барлығы 341 сайлаушы тіркелген, оның ішінде 156 (45,7%) дауыс берді. 2000 жылы 74 жұмысшы муниципалитетке келіп, 206 жұмысшы муниципалитеттен шығып жұмыс істеген. Муниципалитет жұмыс күшін экспорттаушы болып табылады, әрбір бір кіріп келген жұмысшыға шаққанда 2,8 жұмысшы шығып кетеді. Селиньиге келетін жұмысшылардың 21,6%-ы Швейцариядан тыс елдерден келеді. Жұмыс істейтін халықтың 12,4%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 64,6%-ы жеке көлікпен барады. Сол оқу жылында балабақшаға дейінгі сыныпта 1 бала оқыды. Кантонның мектеп жүйесі екі жыл міндетті емес балабақша білім беруді қамтамасыз етеді және оқушылардың алты жыл бастауыш мектепке баруын талап етеді, сондай-ақ кейбір балалар кішкентай, мамандандырылған сыныптарға қатысады. Селиньиде балабақшада немесе бастауыш мектепте 18 оқушы бар еді, ал оқушылар арнайы, кішкентай сыныптарда оқыды. Орта мектеп бағдарламасы үш жылдық міндетті білім беруден тұрады, одан кейін үштен бес жылға дейінгі қалаулы, жоғары деңгейдегі білім беруге мүмкіндік бар. Селиньиде 18 орта мектеп оқушысы білім алды. Муниципалитеттен 19 орта мектеп оқушысы және 6 студент кәсіби, университеттен басқа бағдарлама бойынша оқыды. Тағы 15 оқушы жекеменшік мектепке оқуға түсті. 2000 жылы Селиньиде 6 оқушы басқа муниципалитеттен келген, ал 71 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге барды.
In the 2007 federal election the most popular party was the LPS Party which received 25.87% of the vote. The next three most popular parties were the SVP (18.03%), the Green Party (17.58%) and the SP (14.22%). In the federal election, a total of 167 votes were cast, and the voter turnout was 48.4%. In the 2009 Grand Conseil election, there were a total of 335 registered voters of which 138 (41.2%) voted. The most popular party in the municipality for this election was the Libéral with 29.6% of the ballots. In the canton wide election they received the highest proportion of votes. The second most popular party was the Les Verts (with 18.5%), they were also second in the canton wide election, while the third most popular party was the Les Socialistes (with 8.9%), they were fourth in the canton wide election. For the 2009 Conseil d'État election, there were a total of 341 registered voters of which 156 (45.7%) voted. In 2000, there were 74 workers who commuted into the municipality and 206 workers who commuted away. The municipality is a net exporter of workers, with about 2.8 workers leaving the municipality for every one entering. About 21.6% of the workforce coming into Céligny are coming from outside Switzerland. Of the working population, 12.4% used public transportation to get to work, and 64.6% used a private car. During that school year, there was 1 child who was in a pre kindergarten class. The canton's school system provides two years of non mandatory kindergarten and requires students to attend six years of primary school, with some of the children attending smaller, specialized classes. In Céligny there were 18 students in kindergarten or primary school and students were in the special, smaller classes. The secondary school program consists of three lower, obligatory years of schooling, followed by three to five years of optional, advanced schools. There were 18 lower secondary students who attended school in Céligny. There were 19 upper secondary students from the municipality along with 6 students who were in a professional, non university track program. An additional 15 students attended a private school. as of 2000, there were 6 students in Céligny who came from another municipality, while 71 residents attended schools outside the municipality.