Кіріспе

Жапондық қылыш тартылу өнері (яидо)

Мусо Шинден рю (夢想神伝流) – 1932 жылы Накаяма Хакудо (中山博道) құрған қылыш тартылу өнері (яидо) стилі. Мусо Шинден рю атауы Хосокаваның Шимомура тармағына берген Мусо Шинден Эйшин рю (無雙神傳英信流) атауынан шыққан болуы мүмкін.

Ерекшеліктер

Мусо Шинден рю каталары өзінің бауырлас өнері Мусо Жикиден Эйшин рю каталарынан бірнеше айырмашылықтарға ие. Ең байқалатындары – фурикабури (қылышты басынан асыру, кейде фурикамури деп те аталады) және ното (қылышты қынына салу) жасалу әдісі. Екі өнер де көптеген басқа иайдзюцу мектептерінен айырмашылығы, киаи дауыссыз, хассейсіз (қайқайта айқайлаусыз) орындалады.

Фурикабури

Бір қолмен соққы бергеннен кейін, негізінен нукицукеде (қынабынан суырып алғанда кесу), семсер сол иықтың үстінен шамамен он сантиметр биікке көтеріледі, пышақ жиегі жоғары, ұшы артқа қарай бағытталған күйге келтіріледі. Бұл қозғалыс артқа қарай итеруге ұқсайды. Мусо Жикиден Эйшин рю мектебінен айырмашылығы, семсер артқа қарай түсіп кетпейді, әрқашан иық деңгейінде қалады. Оң қол семсерді басына көтереді, ал сол қол сапқа орналасып, jōdan немесе kamae позасына кіреді. Семсер енді дененің орта сызығында болуы керек, ұшы қырық бес градусқа жоғары (Чуден) немесе жермен бір деңгейде (Шоден) тұруы тиіс, ал сол қолыңыз маңдайыңыздан сәл жоғарыда тұруы керек.

Ното

Мусо Шинден рюде қынына салу горизонтальды түрде, пышағы сыртқа қаратып жасалады. Тек қылыш саяның үштен екісіне жеткенде ғана жиегі жоғары қаратылады. Қылыш пен сая қынына салыну кезінде 45 градус бұрышта дененің орта сызығын кесіп өтуі керек.

Шодэн (初伝)

"Шоден" сөзі "алғашқы берілім" деп аударылуы мүмкін, ол Омори рю айидзюцу каталарынан және Мусо Шинден рю үшін эксклюзивті бір катадан тұрады. Каталар сеиза отыру позыциясынан басталады. Бұл каталар сериясы Танимура тармағының 17-ші басшысы Оэ Масамичи 20-шы ғасырдың басында Хасегава Эйшин рю оқу бағдарламасын қайта ұйымдастырып, рационалдаған кезде алғашқы үйренілетін серия болды. Төменде Яматсута берген рет келтірілген. Кейбір мектептерде соңғы екі катаның реті кері ауыстырылуы мүмкін. 01. Шохатто (初発刀)
02. Сато (左刀)
03. Уто (右刀)
04. Атарито (当刀)
05. Инъё Шинтай (陰陽進退)
06. Рюто (流刀)
07. Жунто (順刀)
08. Гякуто (逆刀)
09. Сейчуто (勢中刀)
10. Коранто (虎乱刀)
11. Инъё Шинтай Каэваза (陰陽進退替業)
12. Батто (抜刀)

Чудэнь (中伝)

"Чуден" сөзін "орталық беріліс" деп аударуға болады және Хасегава Эйшин рю мектебінен он техникадан тұрады. Бұл каталар сериясы тачихиза (көбінесе татехиза деп аталады) отыру позынан орындалады. Каталардың бірінші сериясынан айырмашылығы, қарсылас өте жақын отыр деп есептеледі, сондықтан чуден техникаларының басты мақсаты – алға емес, кері қадам басып, дұрыс кесу қашықтығын (кирима) жасау. Оэ Масамичиге "хаянуки" (шапшаң шығару) жаттығуын жасау есімі тиесілі. Бұл жаттығуда оқушы барлық он техниканы қатарынан орындайды. Хаянукидің екі түрі бар. Бір түрінде сол және оң қолдар, әдеттегідей, қозғалыстарды орындау үшін қолданылады. Екінші түрінде қылышты оң қолмен ғана шығару керек, мысалы, атқа отырғандай. Мұндай жаттығу ресми көрсетілімдерде жасалмайды. 01. Йокогумо (横雲)
02. Торайссоку (虎一足)
03. Иназума (稲妻)
04. Укигумо (浮雲)
05. Ямаороши (山颪)
06. Иванами (岩浪)
07. Урокогаеши (鱗返)
08. Намигаеши (浪返)
09. Такиотоси (滝落)
10. Нұкиучи (抜打)