Карломан I: Франк корольінің тарихы

Кіріспе

Франктар патшасы (768–771) Каролингтер әулетінен шыққан, алғашқы франк патшасы Карлман.

Карлман I (28 маусым 751 – 4 желтоқсан 771), сондай-ақ Карлманн, Карломанн, 768 жылдан 771 жылы қайтыс болғанға дейін франктар патшасы болды. Ол Пипин Ұзыны мен Лаондық Бертраданың екінші баласы және Карл Ұлының кіші інісі. Оның өлімі Карл Ұлына бүкіл Франк мемлекетін біріктіріп, басқа елдерге кеңейе бастауға мүмкіндік берді.

Франк патшалығының бөлінуі

3 жасында ол әкесі Пепин Ұзыны және ағасы Карлмен бірге Франктардың патшасы етіп тағайындалды және Рим папасы II Стефанның «Рим патрицийі» атағын алды. Пепин қайтыс болғаннан кейін Карломан мен Карл әрқайсысы Франктер патшалығының жартысын мұраға алды. Оның үлесі Франктер патшалығының орталық бөлігінде, астанасы Суассонда орналасқан және Париж бассейні, Орталық массив, Лангедок, Прованс, Бургундия, Оңтүстік Австразия, Эльзас және Алеманниядан тұратын; бұл аймақтар жақсы интеграцияланбаған және Карлға бұйырған жерлермен қоршалған. Карломанның территориясын Карлға қарағанда қорғау оңай болғанымен, олар кіріс жағынан да кедей болды. Карломан мен Карл бір-бірін ұнатпағандығы жиі айтылады. Алайда, мұның себептері белгісіз: кейбір тарихшылар әрбір бауыр өзін әкесінің жалғыз мұрагері деп санағанын айтады – Карл үлкен бала болғандықтан, Карломан заңды бала болғандықтан (Карлдың 742 жылы туылғаны да айтылады, бірақ бұл мәлімдеме әрқашан қабылданбайды). Бұл, айтуынша, Карлдың билігін әлсіретуге бағытталған әрекет болды, өйткені бүлік Карлдың үстемдігіне қауіп төндірді. Карл бүлікшілерді басып тастады, ал Карломанның мінез-құлқы Франктер арасындағы беделін түсірді. Екеуінің арақатынасы одан әрі нашарлап, анасы Бертраданың делдалдық қызмет көрсетуі қажет болды, ол Карлмен бірге жесірлік ғұмырын өткізді. 770 жылы анасы Бертрада Карломанды қоршауға алу үшін бірқатар дипломатиялық әрекеттер жасады. Карл Ломбард корольдігінің қызы Дезидератаға үйленді, бұл Карл мен Ломбардтар арасында одақ құрды; Бертрада сондай-ақ күйеуінің туысы Бавария герцогы Тассилоның Карлға достығын қамтамасыз етті; тіпті ол Дезидерийдің Римге белгілі бір территорияларды беруін ұйымдастырып, Папалық талап ететін некеге Папаның қолдауын алуға тырысты. Рим папасы III Стефан теорияда Франктер мен Ломбардтардың одақтастығына қарсы болғанымен, шындығында ол Ломбардтардың өзіне төндіретін қауіп пен Папалық сарайындағы маңызды тұлға Кристофер Примицерийді жою мүмкіндігі арасында қысымға түсті. Бұл маневрлер көбінесе Франктерге пайдалы болды, бірақ Карломанның жағдайына қауіп төндірді. Ол одақтастарсыз қалды: ол ағасының Ломбардтармен жасаған одағын Римде өз пайдасына пайдалануға тырысты, Ломбардтарға қарсы қолдауын III Стефанға ұсынды және Франк-Ломбард жақындасуынан оқшауланған Примицерий Кристофермен құпия келіссөздер жүргізді; бірақ Дезидерий Кристоферді өлтіргеннен кейін III Стефан Ломбардтар мен Карлға қолдау көрсетті. Алайда Карломанның жағдайы Карлдың Ломбард әйелі Дезидерийдің қызынан кенеттен бас тартуымен жақсарды. Ашуланған және қорланған Дезидерий Карлмен және Папалыққа қарсы Карломанмен одақтасқан көрінеді, бұл Папалыққа Ломбардтарға қарсы шығуға мүмкіндік берді.

At the age of 3 he was, together with his father Pepin the Short and his elder brother Charlemagne, anointed King of the Franks and titled "Patrician of the Romans" by Pope Stephen II, who had left Rome to beg the Frankish King for assistance against the Lombards. Carloman and Charlemagne each inherited half of the Kingdom of the Franks upon Pepin's death. His share was based in the centre of the Frankish Kingdom, with his capital at Soissons, and consisted of the Parisian basin, the Massif Central, the Languedoc, Provence, Burgundy, southern Austrasia, Alsace, and Alemannia; the regions were poorly integrated and surrounded by those bequeathed to Charlemagne, and, although Carloman's territories were easier to defend than those of Charlemagne, they were also poorer in income. It is commonly agreed that Carloman and Charlemagne disliked each other. However, the reasons behind this are unclear: some historians suggest that each brother considered himself rightfully to be the sole heir of their father – Charlemagne as the elder child, Carloman as the legitimate child (Charlemagne is sometimes claimed to have been born a bastard in 742, a claim not always accepted). This, it had been suggested, was an attempt to undermine Charlemagne's power since the rebellion threatened Charlemagne's rule. Charlemagne crushed the rebels, while Carloman's behaviour damaged his standing amongst the Franks. Relations between the two then degenerated further, requiring the mediation of their mother, Bertrada, who appears to have favoured Charlemagne, with whom she would live out her widowhood. In 770, his mother Bertrada began a series of diplomatic offensives to encircle Carloman. Charlemagne had married Desiderata, the daughter of the Lombard king Desiderius in Italy, which created an alliance between Charlemagne and the Lombards; Bertrada had also secured for Charlemagne the friendship of Tassilo, Duke of Bavaria, her husband's nephew; she had even attempted to secure Papal support for the marriage by arranging for Desiderius to cede certain territories to Rome, to which the Papacy laid claim. Although Pope Stephen III remained hostile to an alliance between the Franks and the Lombards in theory, in reality, he was deeply conflicted between the threat the Lombards posed to him and the chance to dispose of the anti Lombard Christopher the Primicerius, the dominant figure at the Papal court. These maneuvers had generally favoured the Franks but posed serious threats to Carloman's position. He had been left without allies: he attempted to use his brother's alliance with the Lombards to his advantage in Rome, offering his support against the Lombards to Stephen III and entering into secret negotiations with the Primicerius, Christopher, who had been isolated by the Franco Lombard rapprochement; but after the murder of Christopher by Desiderius, Stephen III gave his support to the Lombards and Charlemagne. However, Carloman's position was rescued by Charlemagne's sudden repudiation of his Lombard wife, Desiderius' daughter. Desiderius, outraged and humiliated, appears to have allied with Carloman in opposition to Charlemagne and the Papacy, which took the opportunity to declare itself against the Lombards.

Өлім және мұра

Карлман 771 жылдың 4 желтоқсанында Самоусси вилласында қайтыс болды; өлімі, кенеттен және ыңғайлы болғанымен, табиғи себептерге байланысты болды (кейде ауыр мұрын қан кетуі себеп деп есептеледі). Ол қайтыс болған кезде, ол және оның інісі Карл Ұлы тікелей соғысқа жақын еді, Карл Ұлының өмірбаян авторы Эйнхард мұны Карлманның кеңесшілерінің дұрыс емес кеңестеріне байланысты деп санайды. Гербергадан екі ұлы болды, үлкені атасының құрметіне Пепин деп аталды, Каролингтер дәстүріне сәйкес Карлман мен Ұзын Пепиннің мұрагері ретінде тағайындалды. Карлманның өлімінен кейін Герберга үлкен ұлының король болып, өзінің регенті ретінде билік ететінін күтті; алайда Карлманның бұрынғы қолдаушылары – оның туысы Адалхард, Сен-Дени аббаты Фулрад және граф Варин – оған қарсы шығып, Карлманның аумағын аннексиялауға шақырды, ол да солай істеді. Содан кейін Герберга (Эйнхардтың сөзіне сүйенсек, "ешқандай себепсіз") ұлдарымен және Карлманның адал дворяны граф Аутхармен бірге Дезидерий сарайына қашып кетті. Дезидерий жаңа Папа Адриан I-ден Карлманның ұлдарын франктердің корольдері етіп киялауын талап етті. Герберганың қашуы Карл Ұлының Ломбардтар Корольдігін жоюына себеп болды; ол Дезидерийдің Карлманның балаларына көрсеткен қолдауына, бұл Карл Ұлының позициясына қауіп төндірді, Италияға жорық жасап, оны бағындырды. Дезидерий мен оның отбасы тұтқындалып, шашылып, франк діни орындарына жіберілді; Герберга мен Карлманнан туған балаларының тағдыры белгісіз, бірақ олар да Карл Ұлымен монастырлар мен шіркеулерге жіберілген болуы мүмкін. Олардың күрделі қарым-қатынасына және Карлманның өлімінен кейінгі оқиғаларға қарамастан, Карл Ұлы кейіннен өзінің екінші заңды ұлына қайтыс болған інісінің құрметіне "Карлман" деп ат қойды. Бұл, мүмкін, баланың інісінің естелігін құрметтеу және Карл Ұлының немерелеріне қатысты қандай да бір қауесеттерді тоқтату үшін жасалған жария ишара болды. Егер солай болса, ол 781 жылы Карл Ұлы ұлын Пепин деп атаған кезде жойылды.

Carloman died on 4 December 771 at the Villa of Samoussy; the death, sudden and convenient though it was, was set down to natural causes (a severe nosebleed is sometimes claimed as being at fault). At the time of his death, he and his brother Charlemagne were close to outright war, which Charlemagne's biographer Einhard attributes to the miscounsel of Carloman's advisors. With Gerberga, he had two sons, the older of whom was named Pepin after his grandfather, marking him according to Carolingian tradition as the heir of Carloman, and of Pepin the Short. After Carloman's death, Gerberga expected her elder son to become King and for herself to rule as his regent; however, Carloman's former supporters – his cousin Adalhard, Abbot Fulrad of Saint Denis and Count Warin – turned against her, and invited Charlemagne to annex Carloman's territory, which he duly did. Gerberga then fled (according to Einhard, "for no reason at all") with her sons and Count Autchar, one of Carloman's faithful nobles, to the court of Desiderius, who demanded of the new Pope Hadrian I that he anoint Carloman's sons as Kings of the Franks. Gerberga's flight ultimately precipitated Charlemagne's destruction of the Kingdom of the Lombards; he responded to Desiderius' support of Carloman's children, which threatened Charlemagne's position, by sweeping into Italy and subjugating it. Desiderius and his family were captured, tonsured, and sent to Frankish religious houses; the fate of Gerberga and her children by Carloman is unknown, although it is possible that they, too, were sent by Charlemagne to monasteries and convents. Despite their complex relationship and the events following Carloman's death, Charlemagne would later name his second legitimate son "Carloman" after his deceased brother. This had, perhaps, been a public gesture to honour the boy's uncle's memory and quell any rumours about Charlemagne's treatment of his nephews. If so, it was swept away in 781, when Charlemagne had his son renamed as Pepin.

Отбасы

Гербергадан бірнеше баласы болды. Пепин (769 жылға дейін) Белгісіз ұл (шамамен 770 жыл)