Кіріспе
Бағдадтағы Аббасид халифасы (r. 1225–1226) жетінші Фатимид халифасы. Әбу Наср Мұхаммед ибн әл-Насыр (أبو نصر محمد بن الناصر; 1175 – 11 шілде 1226), көбінесе патшалық атымен әл-Захир би Амр Алла (الظاهر بأمر الله) деп танылады, 1225 жылдан 1226 жылға дейін Бағдадтағы Аббасид халифасы болды. Ол 1225 жылы әкесі әл-Насырдан кейін отыз бесінші Аббасид халифасы атанды.
the seventh Fatimid caliph
Abū Nasr Muhammad ibn al Nāsir (أبو نصر محمد بن الناصر; 1175 – 11 July 1226), better known with his regnal name al Ẓāhir bi Amr Allāh (الظاهر بأمر الله, ), was the Abbasid caliph in Baghdad from 1225 to 1226. He succeeded his father al Nasir in the year 1225 as the thirty fifth Abbasid Caliph.
Өмірбаян
Әл-Захир би Амр Аллах әл-Насыр мен Асма Умм Мұхаммедтің ұлы болды. Оның толық аты Мұхаммед ибн Ахмад әл-Насыр, ал куниясы – Әбу Наср. 1189 жылы ол мұрагер болып тағайындалды. Ұзаққа солмаған билік кезеңінде ол салықтарды төмендетіп, басқыншылықтарға қарсы тұратын күшті әскер құрды. Ол 1226 жылдың 10 шілдесінде, таққа отырғаннан кейін тоғыз ай өткен соң қайтыс болды. Әл-Насир 1180 жылдан 1225 жылы қайтыс болғанға дейін Аббасид халифасы болды. Оның әкесі халифатты бұрынғы беделді орнына қайтаруға тырысты. Тарихшы Анжелика Хартманның сөзіне сүйенсек, әл-Насир – Аббасидтердің соңғы тиімді халифасы болды.
Моңғолдардың Хорезмге басып кіруі
Шыңғыс хан Хоразмға қарай жорыққа шыққандығы белгілі болғанда, Жалал ад-Дин әкесіне Сырдария маңында моңғолдармен шешуші шайқас өткізуді ұсынды. Бірақ Мұхаммед II өзінің мықты бекітілген қамалдарына сеніп, әскер жинамай, оларды империясының ірі қалаларына таратып жіберді. Ал моңғолдар бір қаладан кейін бір қаланы жылдам басып алды. 1220 жылдың басында Бұхара, одан кейін Самарқанд түсті. Мұхаммед батысқа қарай шегіне бастады, бірқатар сәтсіз шайқастардан кейін, қолда бар аз ғана сарбазы мен ұлдарымен қалды. Хорезмнің үлкен, бірақ тәртіпсіз әскері, саны жағынан кем болған жауды жеңе алмады. Аңыз бойынша, Каспий теңізіне қашқан, өліміне жеткен Мұхаммед ұлдарын – Жалал ад-Дин, Ақшах және Ұзлағ ханды шақырып, Жалал ад-Динды таққа мұрагер етіп тағайындайтынын мәлімдеді, себебі одан басқа ешкім жаумен күресе алмас еді. Кіші ұлдарын Жалал ад-Динге бағынуға бұйырып, қылышын оның белбеуіне іліп қойды. Бірнеше күннен кейін Мұхаммед қайтыс болды, ал Жалал ад-Дин Хорезмшах деп жарияланды. 1220 жылы Шыңғыс ханнан әкесі Ала ад-Дин Мұхаммед II жеңілгеннен кейін, Жалал ад-Дин Мингбурну билікке келді және қалған Хорезм әскерімен шегініп, моңғолдармен қуылды. Кабулдың солтүстігіндегі Парван шайқасында моңғолдарды жеңді. Моңғол шапқыншылығының, Самарқандты тонауының және ауған одақтастарының Жалал ад-Динды тастап кетуінің салдарынан, ол Үндістанға қашуға мәжбүр болды. Бірақ Инд өзенінде моңғолдар оны қуып жетіп, Инд шайқасында оның әскерін және мыңдаған босқындарды тас-талқан етті. Ол қашып, Дели сұлтандығынан пана сұрады, бірақ Илтутмиш Аббасид халифаларымен болған қарым-қатынасын ескере отырып, оған бас тартты. Оның қарсылығы немесе бүліктері үшін Герат, Газни және Мерв қалалары моңғолдар тарапынан қиратылып, халқы қырғынға ұшырады.
Отбасы
Әл-Заһирдің бір кәнизагы Хаят Хатун болды. Ол түрік тектес, сүйікті және сенімді кәнизагы, оның бір ұлының анасы еді. Ол оның қайтысымен босатылып, еркін әйел атанды. Ол 1241 жылдың 16 тамызында қайтыс болды және халифа әл-Мустади кесенесінде жерленді. Оның тағы бір кәнизагы Баб Джаухар болды. Ол түрік құлы, сонымен қатар Әл-Заһирдің сүйіктісі еді. Ол 1241 жылдың 1 тамызында қайтыс болды және Русафа зиратындағы халифалар қабірлерінің жанында жерленді. Әл-Заһирдің тағы бір белгілі ұлы – Әбу әл-Қасым Ахмад еді.
a free woman. She died on 16 August 1241, and was buried in the mausoleum of the caliph al Mustadi. Another of his concubines was Bab Jawhar. She was a Turkish slave who was also a favorite of al Zahir. She died on 1 August 1241, and was buried near the caliphal tombs in the Rusafah Cemetery. Al Zahir's other notable son was Abu al Qasim Ahmad.
Мұрагерлік
Әл-Захирден кейін әл-Мустансир билла билікке келді.