Кіріспе

Харун әл Рашидтің Ұлы Карлға сыйлық ретінде жіберген пилі – тарихи пил. Абуль-Аббас (шамамен 770-ші немесе 780-ші жылдар – 810) – Каролинг императоры Ұлы Карлға оның дипломаты, еврей Исаак әкелген Азия пилі. Бұл сыйлық Аббасид халифасы Харун әл Рашидтен келген және Аббасид-Каролинг қарым-қатынасының басталуын көрсетеді. Пиілдің аты және оның өмірінен оқиғалар Каролингтің "Annales regni Francorum" жылнамасында жазылған, ал ол Эйнхардтың "Vita Karoli Magni" еңбегінде еске алынған. Дегенмен, Аббасид деректерінде осы сыйлық туралы немесе Ұлы Карлмен байланыс туралы ешқандай мәлімет табылмаған.

Шығыстан Еуропаға

Әбуль-Аббас 770-ші немесе 780-ші жылдары (азиялық пілдердің орташа ересеу жасы бойынша) дүниеге келген болуы мүмкін. Оны Аббасид халифатының астанасы Бағдаттан Шарльдің дипломаты, еврей Исаак әкеліп келді. Ол екі басқа елші, Лантфрид пен Сигимундпен бірге Шарльге Лигурияға (Генуя маңындағы провинция) адам жіберуді ұсынды, олар пилді және басқа да тауарларды тасымалдау үшін кемелер жасады. (Қазір Тунис қаласында орналасқан) Әбуль-Аббаспен бірге Африкадан Жерорта теңізі арқылы Еуропаға дейін сапар жасады. Дегенмен, тарихи мәтін Annales regni Francorum-ды нақты оқығанда, 801 жылдың қазан айында "Исаак еврей Африкадан филмен оралды" (Isaac Iudeus de Africa cum elefanto) және Порто Венереге (Генуяға жақын) қонды деген мәлімет бар. Әбуль-Аббас – толыққанды ересеген піл болған. Кейбір заманауи зерттеушілер Әбуль-Аббас Шарль қайтыс болған кезде оның жанында болды деген болжамға сүйене отырып, оның соғыс пілі ретінде қызмет ету үшін әкелінгенін айтады.

Өлім орны

"Липпехэмнің" орналасқан жері болжамды, (Рейн өзенімен қосылған жері), яғни Весел қаласына жақын маңда. Бұл туралы алғашқы мәлімдемелер 1746 (немесе 1735) жылға дейін жетеді, және сол аймақтан қазылып алынған, олардың мұражайында сақталған алып сүйек, Абуль-Аббас филінің қаңқасынан шыққан болуы мүмкін. 1750 жылдың басында Гартроп билігінде балық аулау кезінде Липпе өзенінен тағы бір алып сүйек табылды, ол да Абуль-Аббасқа тиесілі деп есептелді. Бұл пікірге қарсы шығушылардың бірі Ричард Ходжес оны Рейн өзенінен мүлдем алыс, Люнбург Гейтінде орналастырды.

Көрме және өлім туралы мәліметтер

Annales regni Francorum-да Әбуль-Аббас (801) көлігі туралы қысқаша хабарламалар бар. 1971 жылы Питер Мунц халыққа арналған кітап жазып, онда дәл сол "ақ пил" деген пікірді қайталаған, бірақ бір рецензент мұны "қателік" деп атап, оны растау үшін "ешқандай дәлел" жоқ екенін айтқан. "Ақ пил" туралы айтылу 2003 жылғы Ахен көрмесінің жарияланған каталогының тақырыбында да шатастырады: Ex oriente : Isaak und der weisse Elefant, алайда осы басылымда Грю мен Поле жазған мақала бар, онда олар сұрақ белгісі қояды: "Шарлемагнге сыйға берілген әйгілі заттардың арасында (ақ?) піл болған".