Кіріспе
"Away in a Manger" - бұл XIX ғасырдың аяғында алғаш рет жарияланып, ағылшын тілді әлемде кеңінен таралған Рождество әні. Ұлыбританияда бұл ән ең танымал әндердің бірі болып саналады; 1996 жылғы Gallup сауалнамасы оны екінші орынмен бағалаған. Бұл әнді ұзақ уақыт бойы неміс дін реформаторы Мартин Лютер жазған деп есептелгенімен, қазір әннің толығымен американдық туынды екені айтылуда. 1-тармақ, 3-жол: Ең ертегі деректерде "[аспандағы жұлдыздар оның жатқан жеріне қарап тұрды]" деп көрсетілген. 2-тармақ, 4-жол: Бұл жолдың көптеген нұсқалары бар: "Және менің биігімде тұрып, менің ұйықтауымды қадағала" ("Christian Cynosure", 1882), "Және таң атқанша менің биігімде тұр" (Herbert, 1891), "Және таң атқанша менің жанымда тұр" (1905). 3-тармақ ең ертегі басылымдарда кездеспейді. Ол алғаш рет Gabriel's Vineyard Songs ("Жеміс бағының әндері") (1892) жинағында пайда болған. 3-тармақ, 4-жол: "Бізді жұмаққа алып жүр" дегеннің орнына, 1899 жылғы танымал нұсқасында "Бізді жұмаққа дайында" деп жазылған.
"Away in a Manger" is a Christmas carol first published in the late nineteenth century and used widely throughout the English speaking world. In Britain, it is one of the most popular carols; a 1996 Gallup Poll ranked it joint second. Although it was long claimed to be the work of German religious reformer Martin Luther, the carol is now thought to be wholly American in origin. Verse 1, line 3: The earliest sources have "[t]he stars in the sky looked down where he lay",
Verse 2, line 4: This line has a multitude of variants:
"And stay by my crib watching my lullaby" (Christian Cynosure, 1882)
"And stay by my cradle till morning is nigh" (Herbert, 1891)
"And stay by my side until morning is nigh" (1905)
Verse 3 is absent from the earliest publications. It first appears in Gabriel's Vineyard Songs (1892). Verse 3, line 4: Instead of "take us to heaven", one popular variant found from 1899 has "fit us for heaven".
Бірінші және екінші тармақтар
Сөздердің шығу тегі белгісіз. Алғашқы рет 1882 жылдың 2 наурызында "Childrens' Corner" бөлімінде пайда болды, антимасондық журнал "The Christian Cynosure"-да. "Лютердің бишек әні" деген тақырып астында, анонимді автор алғашқы екі шумақты жазды:
Осы әңгіме шумақтың жазылуын 1904–1908 жылдарға, оның алғаш рет пайда болғаннан кейін он жылдан астам уақыт өткен соң жатқызады. Хилл "1892 жылғы [Габриэльдің жүзімдік әндерінің] жариялануы епископтың әңгімесін күмәнді етеді және Макфарлендтің үшінші шумақты жазғандығы сенімді түрде дәлелденгенге дейін қосымша мәліметтер табылуы керек" деп санайды.
Танымалдық
1883 жылғы Рождествоға дейін "Лютердің бесік әні" Нашвиллдегі шіркеудегі жексенбілік мектеп мерекесінің бір бөлігі ретінде оқылатын болды. Әннің ерте танымалдылығын Үндістандағы Махараштрадағы американдық миссиядан (1885 жылы жарияланған, бірақ 1884 жылды қамтыған) алынған хабарламада да көруге болады: мектепте оқыған әндер мен бесік әндері көбінесе үйде орындалады. Бір әйел "Жұбатамын, жаным" және "Анашым" әндерінің олардың көшесінде күн бойы естілетінін айтты, ал енді Лютердің бесік әні "Ауылда, төсексіз, жатақсыз" да олардың арасында орын алып, сүйікті әнге айналды. Хилл 1891 жылы "Бұл ән елдің (Америка Құрама Штаттарының) барлық жеріне тарады" деп жазады, сол жылы кем дегенде төрт музыкалық нұсқасы жарық көрді. Лютердің авторлығы туралы мәлімдеме 20 ғасырдың басына дейін жалғасты, бірақ қазір келесі себептерге байланысты жалған деп есептеледі: Мюррей әнның "[М]артин Лютер балалары үшін жазған" деп мәлімдеген. Хилл былай деп жазады: және бұл авторлық басқа басылымдарда да бірнеше рет қайталанды. Киркпатриктің әуені кейін көптеген әндер жинағында жарияланды және Хиллдің сөзімен айтқанда, "алғаш рет ән сөздерін АҚШ шегінен тысқары жерлерге жеткізді", ол Кэри Боннердің жексенбілік мектеп әндер жинағына (1905) енгізілді. Ричард Хилл осы мәтіннің шамамен 200 түрлі музыкалық нұсқасының 41-ін қарастырды. "Ауылда" әніне алғашқы музыкалық қосымша бұрыннан бар композиция болды: Home! Sweet Home! ("Үйдей жер жоқ"). Бұл ән "Кішкентай саяхатшылар әндері" (1883) және "Мирта" (1884) шығармаларында музыкалық қосымша ретінде ұсынылды және ондаған жылдар бойы тиісті әуен ретінде танылды. 1920 жылдардың басында музыкалық аранжировка жарияланды. Бұл сөздерге арналған алғашқы жарияланған музыкалық қосымша Евангелиялық лютерандық жексенбілік мектеп жинағында, "Мектептер мен отбасыларға арналған кішкентай балалар кітабында" (1885; Рождество күні 1884 ж. жазылған алғы сөз) пайда болды, онда ол жай ғана "Ауылда" деп аталды. Ол "St. Kilda" деп аталатын әуенге қосылды, ол J. E. Clark-қа тиесілі. Хиллдің айтуынша, бұл әуен "басқа әндердің стандартты әуені сияқты көрінеді", бірақ Хилл "Джей Е. Кларк туралы немесе оның әуенінің бұрынғы немесе кейінгі кез келген басылымы туралы ешқандай ақпарат табылған жоқ" деп қосты. (алғаш рет 1891 жылы жарияланды) Хилл ең танымал деп атады. 1892 жылы үшінші шумақты алғаш жариялаған Чарльз Габриэль басқа композиторларға қарағанда гимннің көптеген музыкалық аранжировкаларын жариялағанымен де ерекшеленеді. Оның 1896 жылғы нұсқасы, көптеген жинақтарда қайта басылған, 1892 жылғы әуеніне негізделген, бірақ әр шумақтың соңында "ұйықтаған" сөзін антифондық түрде айтатын хор қосылған. "Асыл ән" әнінің мәтінін жазған. 1941 жылы жазған Хилл Спилманның музыкалық нұсқасы Мюррейден кейін екінші орынды алғанын анықтады. Файл: Сент-Килдадағы балабақшада. Әнмен бірге жарық көрген алғашқы музыкалық қосымша, "Балалар кітабы" (1885). Файл: "Бұл жердегі шөп салатын шөптесінде" Спилман Эд Роуленд. Спилманның (1898 жылғы жинағы) "Ақырын, тәтті кешке" ("Flow gently, Sweet Afton") әуенімен. Файл: "Бұл жердегі шөп салатын шөптесінде" Спилмен Эд Хатчинс. Пинг Да Дас - Спилманның (1916) әуенінің кеңейтілген аранжировкасы. Файл: "Бұл жерде, балабақшада" Нормандия Кэрол. "Ескі Нормандия әні" (1911) әніне арналған.
Murray included a claim that the hymn was "[c]omposed by Martin Luther for his children". Hill writes: and this attribution was repeated several times in other publications. Kirkpatrick's melody was later published in numerous hymnbooks, and was the setting that, in Hill's words, "first carried the words beyond the confines of the United States", being included in collections such as Carey Bonner's Sunday School Hymnary (1905). Richard Hill treated 41 of the nearly 200 different musical settings of this text. The first music mentioned in connection with "Away in a Manger" was a pre existing composition: Home! Sweet Home! (also known as "There's No Place Like Home"). This was suggested as a musical setting in Little Pilgrim Songs (1883) and The Myrtle (1884), and continued to be mentioned as an appropriate melody for decades to come. A musical arrangement was published in the early 1920s. The first known musical setting specifically published with the words appeared in an Evangelical Lutheran Sunday School collection, Little Children's Book for Schools and Families (1885; preface dated Christmas 1884), where it simply bore the title "Away in a Manger". It was set to a tune called "St. Kilda", credited to J. E. Clark. The tune, according to Hill, "gives every appearance of being a standard melody used elsewhere for other hymns", but Hill adds that "no information on J. E. Clark or any other printing of his tune, previous or later, has been located." (first published in 1891), is identified by Hill as among the most popular. Charles H. Gabriel, already mentioned as being the first to publish the third verse in 1892, is also notable for having published more different musical arrangements of the hymn than any other known composer. His 1896 setting, reprinted in many different collections, is based on his 1892 melody but adds a chorus at the end of each verse, with the word "asleep" sung antiphonally. sets the words to Jonathan E. Spilman's 1838 melody "Flow Gently, Sweet Afton". Hill, writing in 1941, found Spilman's musical setting to be the second most published, after Murray's. |File:Away in a manger St Kilda. png|First known musical setting to be published with the carol, from "Little children's book" (1885). |File:Away in a manger Spilman ed Rowland. png|Set to the melody "Flow gently, Sweet Afton" by Spilman (from an 1898 collection). |File:Away in a manger Spilmen ed hutchins. png|A more expansive arrangement of Spilman's melody (1916). |File:Away in a manger normandy carol. png|Set to an "Old Normandy carol" (1911).