И Цзин: Тасбастау және болжам жасау өнері

Кіріспе

И-Цзинге қолданылатын клермантика – И-Цзинге қолданылатын клермантиканың бір түрі. И-Цзин мәтіні алпыс төрт гексаграммадан тұрады: алты сызықты инь (үзілген) немесе ян (толық) сызықтары және оларға түсіндірмелер. Гексаграмманың сызықтарын құрудың екі негізгі әдісі бар: 50 қамыс сабағын немесе үш тиынді пайдалану. Кейбір сызықтар «ескі» сызықтар деп белгіленуі мүмкін, онда олар кейіннен екінші гексаграмманы жасау үшін өзгертіледі. Гексаграмма(лар) мен ескі сызықтарға (бар болса) қатысты мәтін зерттеледі, ал осы зерттеуден алынған мағыналар оракул ретінде түсіндірілуі мүмкін.

Әдістер

Әр гексаграмма алты жолдан тұрады, бірінен соң бірі жазылады; жолдардың әрқайсысы инь (陰 yīn: қараңғы, әйелдік сияқты, үзілген сызықпен бейнеленген) немесе ян (陽 yáng: жарық, еркектік сияқты, толық сызықпен бейнеленген) күйінде болады, сондай-ақ ескі (қозғалмалы немесе өзгеретін, инь сызығының ортасына «Х» әрпі немесе ян сызығының ортасына шеңбер түрінде белгіленген) немесе жас (тұрақты, өзгермейтін) болуы мүмкін. И-Цинге оракул ретінде жүгінудің қалыпты әдістері әр түрлі сызықтар үшін «қасиетті» немесе «дәстүрлі» санды анықтайды: 6 (ескі инь сызығы үшін), 7 (жас ян), 8 (жас инь) немесе 9 (ескі ян). Алты жол таңдалған әдіс бойынша (мысалдар төменде келтірілген) ретімен жасалады, бірінші (ең төменгі) жолдан бастап, алтыншы (ең жоғарғы) жолға дейін, әрқайсысы сәйкес санмен. Содан кейін жасалған гексаграммаға қатысты түсіндірмелер зерттеледі; егер гексаграммада ескі жолдар болмаса, кеңес беру аяқталады, бірақ бір немесе бірнеше ескі жолдар болса, әрбір осындай жолға жеке түсіндірме де зерттеледі. Содан кейін сызықтар тиісті түрде өзгертіледі (барлық ескі инь сызықтары жас ян сызықтарына, ал ескі ян сызықтары жас инь сызықтарына айналдырылады), нәтижесінде бастапқы гексаграммадағы жас сызықтар өзгермей, екінші, басқа гексаграмма пайда болады, оның түсіндірмелері де зерттеледі. Бақ жолдаушы гексаграмманы (немесе гексаграммаларды) жасау үшін қолданатын әдіс олардың жағдайы мен сенімдеріне байланысты; дәстүрді сақтаушылар жаңғақ сабақтарының әдісін жиі қолданады, олар оның күрделілігіне және гексаграмма жасау үшін қажетті уақытқа мән береді. Уақыты аз болғандар немесе жылдам оқу қажет болған бақ жолдаушылар монеталардың және басқа да әдістерді пайдаланады. Сонымен қатар, монетаны лақтырудың немесе жаңғақ сабақтарын бөліп санаудың орнына, уақытты, бағытты, адамды және т.б. түсіндіру арқылы гексаграмма жасаудың да әдістері бар. Төменде сипатталған әдістердің кейбіреуі дәл бір немесе ешқандай қозғалмалы сызықты жасауды талап етеді; дәстүрлі жаңғақ сабақтарының әдісі нөлден алтыға дейін қозғалмалы сызықтарға мүмкіндік береді. Жаңғақ сабақтарының әдісі тұрақты сызықтарды қозғалмалы сызықтардан 3:1 қатынасында артық көреді.

Each hexagram is six lines, written sequentially one above the other; each of the lines represents a state that is either yin (陰 yīn: dark, feminine, etc., represented by a broken line) or yang (陽 yáng: light, masculine, etc., a solid line), and either old (moving or changing, represented by an "X" written on the middle of a yin line, or a circle written on the middle of a yang line) or young (static, unchanging). The usual methods for consulting the I Ching as an oracle produce a "sacred" or "ritual" number for each type of line: 6 (for an old yin line), 7 (young yang), 8 (young yin), or 9 (old yang). The six lines are produced in order using the chosen method (see below for examples), beginning at the first (lowest) one and proceeding upward to the sixth (uppermost) line, each with its corresponding number. Then, the commentaries applying to the generated hexagram are studied; if the hexagram contains no old lines at all, that concludes the consultation, but if there are one or more old lines, the separate commentary for each such line is also studied. Then, the lines are appropriately changed (any old yin lines into young yang lines, and any old yang lines into young yin lines), which—with the young lines in the original hexagram remaining the same—results in a second, different, hexagram, the commentarial material on which is then also studied. The method used by the diviner to generate the hexagram(s) depends on their circumstances and beliefs; the yarrow stalk method is usually employed by traditionalists who find significance in its complexity, and in the resulting time needed to manipulate the stalks to produce a hexagram. Coin methods, and others, are used either by those short of time, or by fortune tellers who need a quick reading. There are also methods to generate a hexagram by interpreting the time, direction, person, etc., instead of throwing coins or dividing and counting yarrow stalks. Several of the methods described below force exactly one, or no, moving lines; the traditional yarrow stalk method allows from zero to six moving lines. The yarrow stalk method favours static lines over moving lines in the ratio 3:1.

И Цзиннің алғысы: Торғай қабығының жарылуы

Пластромантия немесе тасбақа қабықшасы арқылы болжам айту – бұл, шамасы, жазылған ең ерте болжам айту түрі. Болжаушы тасбақа қабықшасының бір бөлігін (кейде ыстық темірмен) қыздырып, пайда болған жарықтарды түсіндіретін. Жарықтар кейде жазулармен белгіленген, бұл – табылган ең көне қытай жазулары. Бұл оракул Жоу И-дің ең ерте нұсқаларынан (шамамен б.з.д. 1100 жылдан) жүзделген жылдар бұрын пайда болған. Бұл әдістің тағы бір түрі – бұқаның иық сүйектерін пайдалану, бұл практика скапулиманция деп аталады. Егер қалың материалды жарық керек болса, оның астыңғы жағын пышақпен ойып жұқартатын.

Үш монета әдісі

Үш монета әдісі, жапырақшалы сабақ әдісінен мың жылдан астам соң пайда болды. Бұл әдіс ең жылдам, ең оңай және ең танымал болғандықтан, жапырақшалы сабақтарды көптеп ығыстырды, бірақ нәтижелердің ықтималдығы әртүрлі. Үш монета бірден лақтырылады; әр монетаға құйрық түскен жағдайда 2, ал сырға түскен жағдайда 3 мән беріледі. Алты рет лақтыру алты таңбалы суретті құрайды. Кейбір болжаушылар монеталарды ыдысқа немесе табаққа лақтыру алдында, оларды қуыс тасбақа қабығына салып шайқап алады.

Өзгертілген үш монеталы әдіс

Үш монета әдісін монеталардың бірі екінші монета түріне жататын немесе қандай да бір жолмен ерекше деп белгіленетін (яғни басқа монеталардан ерекшеленетін) етіп өзгерту арқылы, yarrow сабағы әдісімен бірдей ықтималдықтарға қол жеткізуге болады. Үш монета да бірден лақтырылады. Нәтижелер үш монета әдісіндегідей есептеледі, бірақ екі ерекшелік бар: біреуі иньдің қозғалуын азайтуға, екіншісі янның қозғалуын арттыруға бағытталған. (Монета әдісінде 6/8/9/7 ықтималдығы 2/6/2/6, ал yarrow сабағы әдісінде 1/7/3/5; демек, 6 саны сирек, ал 9 саны жиірек болуы керек.) Егер ерекше монета «құйрық» жағымен түсіп, қалған екеуі де «құйрық» болса – бұл жағдайда әдетте 6 саны шығады – ерекше монетаны қайта лақтырыңыз: егер ол «құйрық» болып қалса, онда ол 6 (қозғалатын инь) болып қалады; әйтпесе, оны 8 (тұрақты инь) деп қараңыз. 6 саны 6 немесе 8 болуы мүмкін, бұл қозғалатын 6 санының пайда болу ықтималдығын азайтады. Басқаша айтқанда, бұл ескі иньдің өзгеруіне (немесе қозғалуына) кедергі келтіреді. Егер ерекше монета «бас» жағымен түсіп, қалған екеуі «құйрық» болса – бұл жағдайда әдетте 7 саны шығады – ерекше монетаны қайта лақтырыңыз: егер ол «бас» болып қалса, онда ол 7 (тұрақты ян) болып қалады; әйтпесе, ол 9 (қозғалатын ян) болады. 7 саны 7 немесе 9 болуы мүмкін, бұл тұрақты 7 санының пайда болу ықтималдығын азайтады. Басқаша айтқанда, жас янның өзгеру ықтималдығы төмендейді, сондықтан нәтижесінде көбірек ян өзгереді. Бұл әдіс инь:ян арақатынасының 50% ықтималдығын сақтайды, бірақ қозғалатын инь мен тұрақты инь арақатынасын 1:3-тен 1:7-ге дейін, ал қозғалатын ян мен тұрақты ян арақатынасын 1:3-тен 3:5-ке дейін өзгертеді, бұл yarrow сабағы әдісіндегідей ықтималдықтарға тең.

Екі монета әдісі

Кейбір талғампаздар үш монета әдісінде мәселе бар деп санайды, себебі оның ықтималдықтары көне, жусан сабағы әдісінен өзгеше. Шындығында, ғасырлар бойы оракулмен кеңесу үшін тағы да басқа әдістер қолданылып келген. Екі монета әдісінде бір жұп монета екі рет лақтырылады: алғашқы лақтыруда екі сырға (бас) 2 мәні беріледі, ал қалғаны 3 болады; екінші лақтыруда әр монета жеке-жеке бағаланады, бұл жоғарыда айтылғандай 6-дан 9-ға дейінгі соманы береді. Бұл жусан сабағы әдісіндегі ықтималдықтардың таралуымен бірдей нәтиже береді.

Екі монеталы қарапайым әдіс

Екі монета әдісінің өзгертілген нұсқасы түпнұсқаға қарағанда бірнеше жағынан жақсарады. Біріншіден, дәстүрлі yarrow stalk әдісінің ықтималдықтарын сақтай отырып, ол нәтижелерді жеңілдетеді, сондықтан олар қосымша есептеулерсіз, бірінші көзқараспен интуитивті болады. Екіншіден, ол гексаграммаға монета тастаудың орташа санын 25%-ға, 12-ден 9-ға дейін азайтады. Ол екі монетаның бірдей жағымен (екі басына немесе екі құйрығына) түскен жағдайда ғана монетаны екінші рет лақтыруды талап етеді, яғни 50% жағдайда ғана. Үшіншіден, оны есте сақтау оңай, өйткені ол бастарды янмен, ал құйрықтарды иньмен анық байланыстырады, сондай-ақ бастар/құйрықтардың басымдығы ескі (яғни, жетілген, қозғалмалы, өзгеретін) ян/иньмен байланысты. Өзгертілген екі монета әдісі әртүрлі өлшемдегі немесе пішіндегі бір жұп монетаны лақтыруды қамтиды. Үлкен немесе ауыр монетаға басымдық беріледі (және ол бірінші, басты нәтиже ретінде көрсетіледі), ал кіші монетаның нәтижесі екінші орында келеді. H – бас, T – құйрық деп белгілейік. Егер монеталар H, T түссе, ян басым болады және нәтиже жас ян, өзгермейтін болады. Осы сызық үшін монеталарды қайтадан лақтырудың қажеті жоқ. Егер монеталар T, H түссе, инь басым болады және нәтиже жас инь, өзгермейтін болады. Тағы да айтамын, осы сызық үшін монеталарды қайтадан лақтырудың қажеті жоқ. Егер монеталар екі жағымен де (H, H) түсіп қалса, нәтиже әрине ян болады, бірақ янның өзгеретінін (ескі) немесе өзгермейтінін (жас) тексеру үшін тағы лақтыру керек. Егер екінші лақтыруда кем дегенде бір H (H, H, немесе H, T, немесе T, H) болса, онда ян өзгереді. Егер екі монета да екінші рет тастағанда T (T, T) түссе, онда ян өзгермейді. Егер монеталар екеуі де құйрыққа (T, T) түсіп қалса, нәтиже инь болады, бірақ иньдің өзгеретінін немесе өзгермейтінін тексеру үшін тағы лақтыру керек. Егер екінші лақтыру екі құйрықты да (T, T) берсе, онда инь өзгереді. Егер екі монетаның кез келгені екінші рет тастағанда H (H, T, немесе T, H, немесе H, H) түссе, онда инь өзгермейді. Өзгертілген екі монета әдісі ескі янды (өзгеріп отыратын) 3/16 рет береді. Өзгермейтін янды 5/16 рет, ал өзгермейтін иньді 7/16 рет. Қалған 1/16 нәтиже ескі инь (өзгеріп отыратын) болады. Бұл әдіс жеңілдетілген деп есептеледі, өйткені ол кез келген басқа әдіске қарағанда, әр гексаграмма сызығының нәтижесін дұрыс анықтау үшін қажетті лақтырулар мен есептеулер санын азайтады. Бұл өз артықшылықтарымен қатар, кейбір консерваторлар I Ching-тің негізгі аспектісі ретінде, оның салтанатты және терең ойлау мақсаттары үшін, гексаграмманы құруға қажетті уақытты маңызды деп санайды. Осыған байланысты, кез келген басқа монетаға негізделген әдіс осы тұрғыдан жаңғақ тұқымы әдісімен салыстырғанда кемшіліктері бар деп есептеледі. Дәстүрлі екі монета әдісі мен төрт монета әдісі сияқты, өзгертілген екі монета әдісін де екілік сандарға келтіруге болады, жай ғана кез келген H-ді 1 және кез келген T-ді 0 деп түсіндіру арқылы. Содан кейін ескі инь 0000 (ондық сандарда 0) мәнін қабылдайды, өзгермейтін инь 0001 мен 0111 (1-ден 7-ге дейін) арасындағы мәндерді, өзгермейтін ян 1000 мен 1100 (8-ден 12-ге дейін) арасындағы мәндерді, ал ескі ян 1101-ден 1111 (13-тен 15-ке дейін) арасындағы мәндерді қабылдайды. Бұл әр нәтижеге қатысты ықтималдықты нақты көрсетеді.

A modified version of the two coin method improves on the original on several aspects. First, while maintaining the probabilities of the traditional yarrow stalk method, it simplifies outcomes such that they become intuitive at first sight, without need of further calculations. Second, it reduces the average number of coin throws per hexagram by 25%, from 12 to 9. It does so by requiring to throw the coins a second time only if both coins land on the same face (either both heads, or both tails), thus only in 50% of instances. Third, it is easy to memorize, as it clearly identifies heads with yang, and tails with yin, and a greater share of heads/tails with old (aka mature, moving, changing) yang/yin. The modified two coin method involves tossing one pair of coins of different size or shape. The larger, or heavier coin is assigned primacy (and is reported here as first, dominant, outcome) while the outcome of the smaller one comes second. Let H be heads and T tails. If the coins land H, T, yang dominates and the outcome is young yang, unchanging. There is no need to throw the coins again for the same line. If the coins land T, H, then yin dominates and the outcome is young yin, unchanging. Again, there is no need to throw the coins again for the same line. If the coins land both on heads (H, H) then the outcome is for sure yang, but one must throw again to verify if the yang is changing (aka old) or unchanging (young). In case the second throw yields at least one H (either H, H, or H, T, or T, H), then the yang is changing. If both coins land on T (T, T) at second throw then the yang is unchanging. If the coins land both on tails (T, T) then the outcome is for sure yin, but one must throw again to verify if the yin is changing or unchanging. In case the second throw yields both tails (T, T), then the yin is changing. If any of the two coins lands on H (either H, T, or T, H, or H, H) at second throw then the yin is unchanging. The modified two coin method yields old yang (changing) 3/16 of the times. Unchanging yang 5/16 times, and unchanging yin 7/16. The remaining 1/16 outcomes is old yin (changing). It is considered simplified as it reduces the number of throws and calculations needed to correctly identify the outcome of each hexagram line, compared to any other method. While this has its advantages, some purists consider the time required to build the hexagram as a fundamental aspect of I Ching divination, for its ceremonial as well as introspective purposes. This said, any other coin based method can be considered similarly lacking on this regard, when compared to the yarrow stalk method. As is the case for the conventional two coin method and the four coin method, the simplified two coin method can be boiled down to binary numbers, simply interpreting any H as 1 and any T as 0. Then, old yin takes value of 0000 (0 in decimal numbers), unchanging yin values between 0001 and 0111 (1 to 7), unchanging yang those between 1000 and 1100 (8 to 12), and old yang from 1101 to 1111 (13 to 15). This also clearly showcases the relative probabilities of each outcome.

Алты теңге

Бір мезгілде алты монетаны – бес бірдей және біреуі ерекше – лақтыруға болады. Үстелге салынған сызыққа ең жақын түскен монета гексаграмманың бірінші жолын анықтайды, осылайша кезегімен: сырға – бет, иньге – тыл. Ерекше монета – өзгеретін жол. Бұл әдістің екі кемшілігі бар: (1) ол кез келген гексаграмманы өзгеретін гексаграмма болуға міндеттейді және (2) тек бір ғана жолдың өзгеруіне рұқсат береді.

Ба Цянға 8 теңге

Сегіз монетаның біреуі белгіленген, бірден лақтырылады. Олар ретімен жиналып, Багуа диаграммасына орналастырылады; белгіленген монета төменгі триграммаға қойылады. Осы сегіздік процесі жоғарғы триграмма үшін қайталанады. Үшінші лақтырудан кейін, алғашқы алты монета жылжымалы сызықты көрсету үшін гексаграммаға қойылады. Бұл әдіс дәстүрлі әдістердегідей барлық алты сызықтың жылжуына рұқсат бермейді, тек бір жылжымалы сызыққа ғана мүмкіндік береді немесе кемшілікке ие.

Бүлме

Кез келген жұп санды қабырғалары бар ойыншықтарды монета лақтыру сияқты бірдей әдіспен қолдануға болады, жұп сандарды «бас» деп, ал тақ сандарды «құйрық» деп есептеуге болады. Сегіз жақты ойыншық (d8) сызықтың ескі, жылжымалы сызыққа айналу мүмкіндігін симуляциялау үшін қолданылуы мүмкін. Мысалы, жаңғақ сабағы әдісінде инь және ян сызықтарының мүмкіндігі тең болғандықтан, кез келген негізгі триграмманы алудың сегізден бір мүмкіндігі бар, бұл ба циань әдісіндегідей мүмкіндік. Сондықтан, ба циань әдісі негізгі гексаграмманы анықтау үшін қолданылуы мүмкін. Содан кейін d8 ойыншығын әр сызық үшін бір рет лақтыру арқылы жылжымалы сызықтарды анықтауға болады. Инь сызығында 1, ал ян сызығында 3 немесе одан аз нәтиже шықса, ол сызық жылжымалы сызыққа айналады, бұл жаңғақ сабағы әдісінің нәтижелерін сақтайды. Жаңғақ сабағы әдісінің 1:7:3:5 қатынасын қамтамасыз ететін тағы бір әдіс – 1d4 және 1d8 ойыншықтарын қосу. Барлық тақ нәтижелер инь деп есептеледі, ал 11 нәтижесі ескі иньді білдіреді. Кез келген жұп нәтиже ян деп есептеледі, ал 4 және 10 екеуі де ескі ян ретінде қарастырылады. Жаңғақ сабағының ықтималдығын ғана емес, сонымен қатар инь және янның дәстүрлі жұп-тақ байланыстарын сақтайтын екі ойыншық әдісі – 3d4 және 2d8 әдістері. 3d4 әдісінде үш төрт жақты ойыншық лақтырылып, олардың нәтижелері қосылады, барлық тақ қосындылар ян, ал барлық жұп қосындылар инь деп есептеледі, ал 4, 7 және 12 қосындылары жылжымалы сызықты көрсетеді. 2d8 әдісі сегіз жақты екі ойыншық үшін де ұқсас жұмыс істейді, бірақ мұнда 10-нан жоғары кез келген қосынды (12-ні қоспағанда) жылжымалы деп есептеледі.

Күнтізбелік циклдер мен астрология

Таолық ойдың дәстүрі бар, ол нумерологияны, эзотерикалық космологияны, астрологияны және фэн-шуйді И Цзинмен байланыстырады. quote=Хан дәуірі (б.з.д. 206 – 220 ж.) И Цзиннің, әсіресе оның сызықтар, триграммалар және гексаграммалардың құрылымдық аспектілері, космологтардың инь-ян және у-син (Бес элемент) теорияларымен, сандық үлгілермен және болжамдармен, әскери теориямен, сондай-ақ, техника шеберлері – фаң шитің мүдделерімен байланыстырылды. Олар практикалық медицинадан бастап, алхимия мен астрологияға, оккультизмге және одан әрі көптеген салаларды қамтыды.|author=Хакер, Мур және Патско|source=I Ching: түсіндірмелі библиография, 13-бет|title="Уақыт және кеңістіктегі И Цзин"

Он бірінші ғасырдың неоконфуциан философы Шао Юн балауса болжау әдістеріне үлкен үлес қосты, соның ішінде Құрғақ гүлдің нумерологиясы да бар. Чу мен Шеррилл «И Цзин антологиясында» бес астрологиялық жүйені ұсынады, ал «И Цзин астрологиясында» туған уақытына байланысты сегіз триграмманы қолданатын символдық астрологияның бір түрін жасайды, одан одан әрі гексаграммалар мен күнделікті сызықтарды болжайтын белгілер туындайды.

Вэн Ванг Гуа әдісі

Бұл әдіс Цзинь Фанға (б.з.д. 78–37) дейін жетеді. Гексаграмманы монета немесе арқалық сабақтары сияқты әдеттегі әдістердің бірімен алу арқылы, болжам классикалық И Цзин мәтініне сүйенбей түсіндіріледі. Оның орнына, бұл жүйе алты гексаграммалық сызықтың әрқайсысын Он екі Жерлік Тармақтың бірімен байланыстырады, содан кейін осы суретті 5 Элемент (У Син) арқылы талдауға болады. Қытай күнтізбесін пайдану арқылы бұл әдіс не болады және қашан болады дегенді анықтауға ұмтылады. Осылайша, Вэнь Ван Гуа И Цзин мен Тағдырдың Төрт Бағаны арасында байланыс құрады.

И Цзиннің ықтималдық талдауы

Монеталық әдіспен немесе жапырақшалық әдіспен ықтималдықтарды талдаудың көпшілігі әр әдіс үшін ықтималдықтар туралы келіседі. Монеталық әдіс жапырақшалық әдістен едәуір өзгеше, себебі біріншісі жылжымалы және статикалық сызықтардың екеуіне де бірдей ықтималдық береді, ал жапырақшалық әдісте мұндай емес. Дегенмен, жапырақшалық әдіс бойынша жиіліктерді есептеу – көбінесе осы мақалада он алты нысанды пайдалану арқылы сипатталған қарапайым әдіспен бірдей деп саналады – Эндрю Кеннедидің пікірінше, екі қолдың да саны ретінде нөлді таңдауды қосу артық қателік болып табылады. Жапырақша сабағының процедурасы төрт санды нөлді пайдаланбай шығаруды талап етеді; Кеннеди пайдаланушыға екі қолдың бірі үшін нөлді немесе оң қолға бір сабақты таңдауға рұқсат бермеу арқылы (бұл сабақ төрттік санау алдында сол қолға жылжытылады, соның салдарынан оң қолда нөл қалады) оракулдың күнделікті қолданушысы үшін гексаграмма жиіліктерінің айтарлықтай өзгеретінін көрсетеді. Кеннеди осы мақалада сипатталған он алты түрлі түсті нысанды пайдаланудың жеңілдетілген әдісін былай өзгертті:

Бұл реттеу Кеннеди есептеген жиіліктерді 0,1% шегінде қамтамасыз етеді.

Танымал мәдениетте

Профилер 1-маусымы, 3-бөлім: "Киелі одақ" (1996) эпизодында, сериялық кісі өлтіруші И Цзин қолданады, ал гексаграмма кімді және қалай өлтіруге болатынын анықтайды. Mad Men 6-маусымының "Апат" эпизодында Фрэнк Глисонның гүлді қызы Венди, жаңа біріктірілген фирма кеңсесінде үш тиынды лақтыру арқылы болашақты болжайды. Филип К. Диктің "Көктемдегі жоғары қамал" романында бірнеше кейіпкерлер әртүрлі жағдайларда И Цзинге жүгінеді және алынған жауаптарды қарастырады. Дик, роман жазу кезінде сюжеттің бағытын шешу үшін И Цзин қолданған. Романның телевизиялық бейімделуінде И Цзин кейіпкер Набосуке Тагоми жиі қолданады, ол кейіннен осы әдісті Джулиана Крэйн мен Труди Уокерге үйретеді. Джон Леннонның "Құдай" әнінде ол "И Цзинге сенбеймін" дейді, сондай-ақ көптеген басқа діни және мәдени құбылыстарға да сенбейтінін айтады. Филип Бейлидің "Қытай қабырғасында серуендеу" әнінде И Цзин мен тиынды лақтыру әдісі туралы сөз болады. Филип Пуллманның "Күміс компас" романында Мэри Мэлоун И Цзинды Шаңмен байланысу құралы ретінде пайдаланады. Dark Shadows телесериалының 700-ші эпизодында Барнабас Коллинз мен профессор Эллиотт Стоукс 1969 жылы Коллинвуд сарайының тастап кетілген бөлігінде И Цзин таяқтарын табады. Барнабас таяқтарды қолданып өзін гипнозға түсіреді, бұл оның астралдық денесінің 1897 жылға саяхаттауына мүмкіндік береді. Cyberpunk 2077 видео ойынында ойыншылар жасанды интеллектпен басқарылатын бірнеше автокөліктерді жинау миссиясын орындай алады. Егер ойыншы автокөліктерге тәуелсіздік берсе, олар 61-гексаграмма арқылы өмірдің мәнін тапқанын хабарлайтын бір көліктен хабарлама алады. Pink Floyd тобының "24-тарау" әнінің мәтіні 24-ші гексаграммаға жасалған түсіндірмеден алынған. Шила Хетидің 2018 жылғы "Аналық" автобиографиялық романында Хети өнер, махаббат және аналық туралы "иә" немесе "жоқ" сұрақтарын қоятын және тиынды лақтыру арқылы жауап беруге тырысатын әңгімелерді қамтиды. Бұл идея И Цзиннен алынған.

In Profiler Season 1, Episode 3: "Holy Alliance" (1996), a serial killer uses I Ching, and the hexagram determines what and how someone is chosen and killed. In the Mad Men season 6 episode, "Crash", Frank Gleason's flower child daughter, Wendy, uses the three coin method to tell fortunes at the offices of the newly merged firm. In The Man In the High Castle by Philip K. Dick, several characters consult the I Ching at various points and consider the answers given. Dick apparently used the I Ching while writing his novel, to help him decide on the direction of the plot. In the TV adaptation of the novel, the I Ching is habitually used by character Nabosuke Tagomi, who later teaches this to Juliana Crain and Trudy Walker. In the song "God", John Lennon states that he "doesn't believe in I Ching", among many other religious and cultural phenomena that he claims to not believe in or follow. The song "Walking On The Chinese Wall" by Philip Bailey references the I Ching and the coin method. In Philip Pullman's The Amber Spyglass, Mary Malone uses the I Ching as a way to communicate with Dust. In episode 700 of the Dark Shadows original TV series, Barnabas Collins and Professor Elliott Stokes discover a set of I Ching wands in a drawer in an abandoned section of the Collinwood mansion in 1969. Barnabas casts himself into a trance using the wands, allowing his astral body to travel back to the year 1897. In the video game Cyberpunk 2077, players can undertake a mission to collect several self driving cars driven by artificial intelligence. If the player chooses to grant the cars independence, they will receive messages from one vehicle stating that it has discovered the meaning of life through the 61st hexagram. The song "Chapter 24" by Pink Floyd takes its lyrics from the commentary on the 24th hexagram. In Sheila Heti's 2018 autobiographical novel Motherhood, Heti includes conversations where she asks yes or no questions about art, love and motherhood, and attempts to answer them using coin flips. This was inspired by the I Ching''''.